Theo các nguồn tin am hiểu về chiến dịch tấn công hiệp đồng của Mỹ và Israel nhằm vào Iran sáng 28/2, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) nhiều tháng qua đã tập trung nguồn lực theo dõi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei nhằm nắm bắt quy luật di chuyển cũng như xác định các địa điểm ông thường lui tới.

Quá trình này gặp nhiều khó khăn, bởi ông Khamenei được cho là đã di chuyển xuống hầm ngầm để tránh nguy cơ bị tình báo Mỹ và Israel phát hiện. Các biện pháp bảo mật liên lạc cũng được Iran áp dụng nghiêm ngặt nhằm tránh để lộ thông tin về vị trí của ông.

Tuy nhiên, thời khắc quyết định đến khi CIA nắm được thông tin quan trọng về một cuộc họp sẽ diễn ra vào sáng 28/2 tại một khu phức hợp chính phủ nằm giữa lòng thủ đô Tehran, nơi đặt văn phòng Tổng thống Iran, Lãnh tụ Tối cao và Hội đồng An ninh Quốc gia.

Hàng loạt quan chức cấp cao Iran được triệu tập đến dự họp, trong bối cảnh đàm phán giữa nước này và Mỹ chưa đạt được đột phá, trong khi sức ép từ phía Tổng thống Donald Trump trên mặt trận ngoại giao và quân sự ngày càng lớn.

Quan trọng hơn cả, CIA xác nhận ông Khamenei cũng sẽ có mặt tại đây. Họ nhanh chóng chuyển thông tin tình báo với độ chính xác cao về vị trí của ông Khamenei cho Israel.

Dựa trên nguồn tin tình báo từ Mỹ và của chính mình, Israel đã thực hiện chiến dịch mà họ lên kế hoạch trong nhiều tháng: Tung đòn tập kích dữ dội vào nơi tập trung nhiều lãnh đạo cấp cao Iran.

Trong vài tháng qua, quân đội Mỹ và Israel đã lên kế hoạch tập kích Iran vào ban đêm, nhằm tận dụng lợi thế của các vũ khí công nghệ cao. Nhưng khi nắm được thông tin về cuộc họp sáng 28/2, họ quyết định điều chỉnh thời điểm sang ban ngày nhằm chớp thời cơ và tạo bất ngờ cho Iran.

Israel xác định cuộc họp có mặt các quan chức quốc phòng hàng đầu Iran, gồm Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Mohammad Pakpour, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, đô đốc Ali Shamkhani, người đứng đầu Hội đồng Quân sự, Tư lệnh Lực lượng Không gian Vũ trụ thuộc IRGC Seyyed Majid Mousavi, Thứ trưởng Tình báo Mohammad Shirazi cùng hàng loạt quan chức hàng đầu khác.

Khoảng 6h sáng 28/2, các tiêm kích Israel được lệnh cất cánh từ căn cứ, bắt đầu chiến dịch "Sư tử gầm". Cuộc tập kích huy động tương đối ít máy bay, nhưng tất cả đều được trang bị vũ khí tầm xa với độ chính xác cực cao.

2 tiếng 5 phút sau, vào khoảng 9h40 tại Tehran, hàng loạt tên lửa tầm xa lao xuống khu phức hợp chính phủ Iran. Lúc bấy giờ, các quan chức an ninh quốc gia cao cấp của Iran đang ở trong một tòa nhà, còn Lãnh tụ Tối cao Khamenei ở một tòa nhà khác gần đó.

"Cuộc tập kích được thực hiện đồng thời tại nhiều địa điểm ở Tehran, trong đó có nơi các quan chức cấp cao thuộc bộ máy chính trị và an ninh Iran đang tụ họp", một quan chức quốc phòng Israel cho hay.

Quan chức này cho biết bất chấp Iran đã chuẩn bị các biện pháp ứng phó và đề phòng, Israel vẫn tạo được "bất ngờ chiến thuật" trong cuộc tập kích. Phòng không Iran đã không có bất cứ phản ứng nào khi các tiêm kích Israel phóng tên lửa vào mục tiêu. Ảnh vệ tinh cho thấy dinh thự của Lãnh tụ Tối cao Khamenei gần như bị phá hủy hoàn toàn.

Sáng 1/3, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA xác nhận cái chết của hai lãnh đạo quân sự cấp cao mà Israel tuyên bố đã tiêu diệt là đô đốc Shamkhani và thiếu tướng Pakpour. Vài giờ sau, họ đưa tin ông Khamenei đã thiệt mạng.

Truyền hình nhà nước Iran cho biết ông Khamenei có mặt tại văn phòng ở trung tâm Tehran khi Mỹ và Israel phát động đợt tấn công đầu tiên. Các hình ảnh vệ tinh do Airbus công bố cho thấy địa điểm này đã hứng chịu các đợt oanh kích dữ dội.

"Việc ông qua đời ngay tại văn phòng cho thấy ông luôn sát cánh cùng người dân và ở tuyến đầu thực thi trách nhiệm của mình, đối đầu với điều mà giới chức gọi là sự ngạo mạn toàn cầu", bản tin của truyền hình Iran mô tả.

 

 

MC đài truyền hình Iran bật khóc khi đưa tin ông Khamenei thiệt mạng

Các nguồn tin am hiểu chiến dịch mô tả đây là kết quả của công tác tình báo hiệu quả và quá trình chuẩn bị kéo dài.

Tháng 6 năm ngoái, khi kế hoạch tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran được triển khai, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ biết nơi ông Khamenei ẩn náu và có thể hạ sát ông, nhưng đã quyết định không làm vậy.

Theo một cựu quan chức Mỹ, sự phối hợp giữa tình báo Mỹ và Israel lúc đó chưa đủ để tung đòn hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran. Gần 8 tháng sau, thông tin Mỹ thu thập được về Iran ngày càng chính xác hơn.

Trong cuộc chiến 12 ngày năm ngoái, Mỹ đã hiểu rõ hơn về cách Lãnh tụ Tối cao Iran và IRGC liên lạc, di chuyển khi chịu áp lực. Mỹ đã sử dụng kiến thức này để mài sắc khả năng truy dấu ông Khamenei và dự đoán các hành động của Lãnh tụ Tối cao Iran.

Mỹ và Israel cũng thu thập được thông tin chi tiết về vị trí của các sĩ quan tình báo then chốt Iran. Theo nguồn tin, trong những đợt tập kích tiếp nối sau cuộc tấn công vào khu phức hợp lãnh đạo hôm 28/2, hàng loạt nơi ở của các lãnh đạo tình báo đều đã bị đánh trúng.

Sĩ quan tình báo hàng đầu Iran đã thoát chết, nhưng nhiều lãnh đạo cao cấp khác của cơ quan tình báo nước này đã thiệt mạng trong đòn tập kích đó, nguồn tin am hiểu chiến dịch cho hay.

Vũ Hoàng (Theo AFP, AP, Reuters)