Đôi mắt không chỉ phản ánh cảm xúc mà còn có thể cho thấy tình trạng sức khỏe tổng thể. Nhiều bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến hệ mạch máu. Võng mạc là bộ phận duy nhất trong cơ thể cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp hệ thống mạch máu nhỏ (vi tuần hoàn) mà không xâm lấn, thông qua kỹ thuật soi đáy mắt (thường sau khi nhỏ thuốc giãn đồng tử).

Hiệp hội Nhãn khoa Mỹ (AOA) khuyến cáo người trưởng thành từ 18 đến 64 tuổi nên khám mắt mỗi năm một lần. Khám mắt kỹ lưỡng cũng có thể phát hiện những bệnh chưa biểu hiện triệu chứng nhưng tiềm ẩn nguy cơ gây mất thị lực.

Đái tháo đường

Nhiều dấu hiệu của bệnh đái tháo đường có thể biểu hiện ở mắt vì thế, khám mắt định kỳ có thể giúp phát hiện sớm. Võng mạc (lớp lót phía sau nhãn cầu để cảm nhận ánh sáng) chứa mạng lưới mạch máu nhỏ. Ở người mắc đái tháo đường, tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu ở võng mạc, khiến chúng rò rỉ máu vào lớp mô này.

Ảnh hưởng đến thị lực: Giai đoạn đầu bệnh có thể không có triệu chứng. Khi tổn thương tiến triển, người bệnh có thể nhìn mờ hoặc giảm độ rõ nét. Đái tháo đường cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mắt như đục thủy tinh thể (thủy tinh thể bị mờ), bệnh glôcôm (tổn thương thần kinh thị giác) và bệnh võng mạc đái tháo đường - nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa.

Tăng huyết áp

Những thay đổi ở mạch máu võng mạc cũng có thể cảnh báo tăng huyết áp. Huyết áp cao gây biến đổi thành mạch, có thể dẫn đến rò rỉ dịch ở đáy mắt hoặc tăng áp lực nội nhãn.

Ảnh hưởng đến thị lực: Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ mắc bệnh glôcôm, võng mạc đái tháo đường và thoái hóa điểm vàng - vùng trung tâm võng mạc giúp nhìn rõ chi tiết bị tổn thương, gây nhìn mờ hoặc giảm thị lực trung tâm. Kiểm soát chỉ số huyết áp ở mức bình thường giúp giảm nguy cơ biến chứng ở mắt cũng như các bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh thận và sa sút trí tuệ.

Tăng cholesterol máu

Cholesterol dư thừa có thể lắng đọng trong mạch máu, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Tình trạng này cũng có thể xảy ra ở mạch máu phía sau mắt, gây ra các dấu hiệu vòng mờ vàng ở rìa giác mạc - biểu hiện của cholesterol máu cao.

Ảnh hưởng đến thị lực: Lắng đọng cholesterol trong mắt thường không gây thay đổi thị lực trực tiếp. Tuy nhiên, nó có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh glôcôm. Vì glôcôm tiến triển âm thầm nên người bệnh thường không nhận thấy thay đổi thị lực sớm, do đó khám mắt định kỳ càng trở nên cần thiết.

Bảo Bảo (Theo Prevention)