Người đang điều trị ung thư bằng các phương pháp hóa trị, xạ trị, nhất là ung thư vùng đầu cổ thường gặp phải một số tác dụng phụ như viêm niêm mạc miệng, loét miệng... Bởi hóa trị hoặc xạ trị làm tổn thương tế bào, giải phóng các nguyên tử không ổn định được gọi là gốc tự do. Sự giải phóng này kích hoạt các chất hóa học gây viêm, được gọi là cytokine và metalloproteinase. Các chất hóa học này phân hủy collagen, làm mỏng mô, hình thành vết loét.

Vết loét có thể gây đau đớn, ảnh hưởng đến khả năng ăn uống, nói chuyện. Trường hợp vi khuẩn xâm nhập vào các vết loét dẫn đến nhiễm trùng, viêm thực quản. Để hỗ trợ làm dịu vết loét, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, người bị loét miệng khi đang điều trị ung thư nên ưu tiên những thực phẩm mềm, không chua, dịu nhẹ, không quá nóng, càng dễ nhai càng tốt.

Các món được khuyến nghị

Trứng chần hoặc trứng luộc, trứng ốp la ít dầu để nguội. Trứng giàu protein cùng các chất dinh dưỡng thiết yếu, giúp người bệnh no lâu. Món ăn này mềm, dễ nuốt, không kích ứng miệng.

Thịt hầm, cá hầm mềm nêm ít gia vị, không cần nhai nhiều khi ăn. Các món cơm, rau củ nên được nấu chín kỹ hoặc nghiền. Có thể ưu tiên súp khoai tây, khoai lang, đậu Hà Lan, cà rốt để bổ sung vitamin C, góp phần tăng sức đề kháng. Một số món hấp, luộc từ đậu, đậu phụ cũng có thể thay đổi thường xuyên trong thực đơn.

Bạn có thể chọn sữa, yến chưng, sữa chua, bánh mì mềm, các loại ngũ cốc đã nấu chín hoặc bột yến mạch pha loãng, sinh tố táo, chuối, dưa vàng... để thay đổi mỗi ngày. Mật ong có thể mang lại nhiều lợi ích cho người bị loét miệng do ung thư. Nước mật ong ấm giúp giảm viêm, kháng khuẩn, làm dịu cơn đau do loét.

Các món nên hạn chế

Hạn chế uống nước ép cam, quýt vì chứa axit, nhiều đường, dễ kích thích vết loét nặng hơn, gây đau miệng. Món ăn dai như thịt, rau sống hoặc chưa chín kỹ, bánh mì giòn, bánh quy mặn, khoai tây chiên, món cay, mặn cũng cần tránh trong khi loét miệng.

Ăn các loại hạt, trái cây cứng hoặc có xơ như táo hoặc xoài sống, mận, dễ tiếp xúc với vết thương, làm đau, tổn thương nặng hơn. Trong thời gian này, người bệnh không nên uống đồ uống chứa caffeine bao gồm cà phê, trà đen và nước ngọt có gas. Tránh hoàn toàn bia, rượu vang và rượu mạnh.

Người bệnh ung thư nên ăn nhiều bữa nhỏ hơn thay vì ba bữa ăn lớn mỗi ngày để giảm áp lực lên miệng. Cắt thức ăn thành từng miếng nhỏ trước khi ăn. Nếu bị đau miệng khi nhai, có thể dùng máy xay sinh tố để xay nhuyễn thức ăn. Sử dụng nước sốt, nước dùng hoặc một chút dầu ô liu hoặc dầu canola để làm mềm và bổ sung chất dinh dưỡng. Uống bằng ống hút có thể giúp người bệnh tránh tiếp xúc thức ăn với vết loét.

Anh Chi (Theo Very Well Health)