Quy định trên nằm trong nghị định của Chính phủ về việc bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo, ban hành trong tháng 2. Đây là lần đầu có quy định chi tiết về các trường hợp được xóa, miễn bồi hoàn chi phí du học.

Cụ thể, du học sinh nhận học bổng và chi phí đào tạo từ ngân sách, học bổng dạng hiệp định, nếu không chấp hành sự điều động làm việc của cơ quan nhà nước trong vòng 12 tháng sau tốt nghiệp, sẽ phải bồi hoàn chi phí.

Những người về nước làm việc sau du học, nhưng chưa đủ thời gian đã tự ý bỏ việc cũng phải bồi hoàn. Thời gian làm việc với người học trình độ cao đẳng, đại học là gấp hai lần thời gian đi học; với thạc sĩ, tiến sĩ là ba lần.

Chi phí bồi hoàn bao gồm học phí, học bổng và các khoản đã được cấp. Ứng viên cần nộp trong 120 ngày sau khi có quyết định bồi hoàn, dài gấp hai lần trước đây.

Kỷ lục 250.000 người Việt du học

Dù vậy, có bốn trường hợp được xóa hoặc miễn bồi hoàn chi phí. Trong đó, người học đã chết sẽ được xóa.

Với miễn, có ba trường hợp. Đầu tiên là du học sinh được cơ sở y tế xác nhận không đủ sức khỏe để làm việc. Thứ hai là những người trở về, làm việc chưa đủ thời gian quy định nhưng được điều động, luân chuyển, biệt phái đến vị trí khác.

Cuối cùng là người học do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng nên không thể chấp hành sự điều động của cơ quan nhà nước. Khi đó, cơ quan sẽ xem xét, quyết định miễn bồi hoàn với trường hợp này.

Năm ngoái, gần 250.000 người Việt học tập ở nước ngoài, từ phổ thông tới sau đại học, là kỷ lục trước nay. Trong đó, khoảng 4.000 nhận học bổng từ ngân sách nhà nước. Còn lại là du học tự túc hoặc dựa vào các nguồn học bổng khác.

Hiện, Việt Nam chưa có thống kê tổng thể nào về số du học sinh về nước sau tốt nghiệp. Còn theo các nguồn của Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao, năm 2024, khoảng 70-80% du học sinh tự túc ở lại nước ngoài, một phần theo các học bổng hợp tác song không rõ số lượng.

Dương Tâm