Lê Kỳ Nam hiện là học sinh lớp 8I0, trường THCS - THPT Newton, Hà Nội. Em là một trong ba thành viên đội tuyển Việt Nam giành huy chương tại IAIO 2026, hôm 27/2.

"Em vui, nhưng cũng hơi tiếc vì sát nút huy chương bạc", Nam nói.

IAIO năm nay diễn ra từ ngày 23 đến 27/2 tại Ljubljana, Slovenia, quy tụ 95 thí sinh từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là lần đầu tiên Việt Nam cử đội tuyển dự IAIO. Trừ Nam, các thành viên đều là học sinh bậc THPT.

Bài thi gồm 2 phần: lý thuyết với 8 câu và phần thực hành yêu cầu xây dựng mô hình trí tuệ nhân tạo giải quyết bài toán thực tiễn về vắc xin. Mỗi phần thi kéo dài 5 tiếng.

Theo Nam, đề thi có độ khó cao, em tự nhủ phải đọc kỹ toàn bộ đề trước, rồi làm từ dễ đến khó. Ở phần lý thuyết, vì thiếu thời gian, em bỏ qua hai câu về mã hóa vị trí và phương pháp hạt nhân, cũng không kịp trình bày trọn vẹn câu 8 về thuật toán tìm đường A* - tìm đường ngắn nhất trong đồ thị, dù biết cách chứng minh.

Với phần thi thực hành, Nam bắt đầu bằng cách thiết kế mô hình ở mức cơ bản, sau đó kết hợp các kỹ thuật như bổ sung, lựa chọn đặc trưng phù hợp và điều chỉnh các tham số để cải thiện kết quả. Nhờ luyện tập nhiều dạng bài tương tự trước đó, em hoàn thành nhanh chóng.

Nam kể bắt đầu yêu thích lập trình từ lớp 2, rồi tự mày mò qua Scratch - phần mềm lập trình dành cho trẻ em.

"Mẹ mua sách về lập trình cho em đọc, em thấy thú vị nên tìm hiểu thêm", nam sinh cho hay. Lên lớp 3, Nam bắt đầu tham gia cuộc thi Tin học trẻ và nghiêm túc theo đuổi môn này.

Một năm sau, em giành giải nhất Hội thi Tin học trẻ toàn quốc. Năm lớp 5, Nam đoạt huy chương vàng ở bảng không chuyên, rồi bảng chuyên năm lớp 6 ở Olympic Tin học miền Trung - Tây Nguyên, vốn dành cho học sinh cấp ba.

Ngoài ra, nam sinh là chủ nhân huy chương vàng môn Toán tại Olympic Toán và Khoa học quốc tế (IMSO) 2024; giải nhất vượt cấp môn Tin học thành phố Hà Nội năm lớp 7.

Đầu năm 2025, sau khi tham gia một khóa học về AI cơ bản, Nam chuyển hướng sang lĩnh vực này, thay vì lập trình thi đấu như trước. Em đầu tư đều cho cả ba mảng, gồm học máy, thị giác máy tính và xử lý ngôn ngữ tự nhiên.

Giai đoạn nước rút, chuẩn bị cho IAIO 2026 trùng dịp Tết Nguyên Đán, Nam và các thành viên trong đội tuyển vẫn được thầy cô huấn luyện liên tục với cường độ cao, lượng kiến thức nhiều và khó. Song, em cho biết không cảm thấy áp lực, giữ tâm lý thoải mái để đạt phong độ tốt nhất.

Bí quyết học tập của nam sinh là luôn tự tìm lời giải trước khi tìm sự hỗ trợ. Khi gặp thuật ngữ mới, em tra cứu tài liệu trên mạng hoặc dùng công cụ AI để hiểu rõ khái niệm. Với phần lý thuyết, Nam nhờ AI gợi ý thêm câu hỏi để luyện tập. Còn phần thực hành, nam sinh tập trung rèn kỹ năng để có thể tự viết chương trình và xây dựng mô hình, không phụ thuộc vào công cụ hỗ trợ.

"Những bài khó, em thường trao đổi thêm với bố để tìm hướng xử lý", Nam cho biết.

Theo Nam, khả năng ghi nhớ tốt và tư duy nhạy bén là yếu tố tiên quyết để giỏi Tin học. Ngoài học tập, em thường trượt patin ở công viên, chơi cờ vua, đánh đàn piano hoặc đọc sách về lĩnh vực khoa học - viễn tưởng để giải trí.

Cô Nguyễn Thúy Hà, giáo viên chủ nhiệm lớp 8I0, trường Newton, đánh giá học trò có bản lĩnh, tinh thần tự học và kỷ luật rất cao.

"Em thể hiện tư duy logic tốt, khả năng nghiên cứu độc lập và niềm đam mê đặc biệt với lĩnh vực trí tuệ nhân tạo", cô nói.

Nam cho hay sẽ tiếp tục trau dồi kiến thức để tham gia các cuộc thi trong nước và quốc tế về tin học, đặc biệt là AI, trong thời gian tới.

Huyền Trang