Tại lễ công bố giải thưởng chiều 12/1 tại Hà Nội, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch tập đoàn FPT, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, đơn vị tổ chức giải thưởng, cho biết trong bối cảnh phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực, Việt Nam "không thể chỉ là một quốc gia sử dụng công nghệ, mà phải tự mình làm chủ công nghệ".

Đây là lý do liên minh triển khai giải thưởng Âu Lạc Grand Prize, với kỳ vọng khuyến khích tinh thần làm chủ công nghệ và góp phần khẳng định vị thế trí tuệ Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu.

"Chúng tôi muốn tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng công nghệ Việt cùng nhau phát triển, ứng dụng AI có trách nhiệm và quan trọng hơn là khơi dậy tinh thần dấn thân, làm chủ công nghệ, giải quyết các bài toán lớn của đất nước, đưa Việt Nam sánh vai các nước tiên tiến", ông Bình nói.

Theo ban tổ chức, Âu Lạc Grand Prize sẽ tôn vinh sản phẩm, giải pháp AI do người Việt phát triển và làm chủ, tạo ra tác động mạnh mẽ, bền vững cho kinh tế - xã hội. Giải thưởng dự kiến trao trong ba năm liên tiếp, bắt đầu từ 2026.

Hội đồng thẩm định bao gồm các chuyên gia AI hàng đầu, nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, trường đại học và đại diện cộng đồng đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế, bảo đảm tính độc lập, khách quan và chuẩn mực toàn cầu trong quá trình đánh giá.

Bên cạnh một triệu USD, cá nhân, tổ chức đoạt giải còn nhận được sự đồng hành, cố vấn chiến lược, chuyên môn, kết nối mở rộng ra thị trường quốc tế từ Liên minh AI Âu Lạc, tập đoàn FPT và các đối tác của Giải thưởng.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá đây là sáng kiến có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa các quyết sách quan trọng của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo ra một không gian kết nối hiệu quả giữa nghiên cứu, ứng dụng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

"Giải thưởng mang ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng người Việt Nam trên toàn cầu. Đây là cầu nối quan trọng giữa các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân công nghệ người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước", Thứ trưởng Lê Anh Tuấn nói, khẳng định cam kết đồng hành thông qua các hoạt động ngoại giao khoa học, công nghệ, góp phần kết nối mạng lưới chuyên gia Việt Nam và quốc tế, cùng chung tay cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

Liên minh AI Âu Lạc được thành lập vào tháng 6/2025 để hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là con đường đưa đất nước phát triển và nâng cao đời sống cho nhân dân. Liên minh AI Âu Lạc quy tụ hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học tham gia với mục đích phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có khả năng xử lý tiếng Việt chính xác, tự nhiên, phù hợp với văn hóa và bản sắc Việt Nam, từ đó nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia.

Theo ban tổ chức, Âu Lạc Grand Prize tập trung đánh giá các sản phẩm, giải pháp AI "đã hoàn thiện và triển khai thực tế, dựa trên hệ tiêu chí cụ thể về tác động, đổi mới sáng tạo, tính bền vững, khả năng mở rộng và tuân thủ nguyên tắc đạo đức AI".

Một số tiêu chí được đưa ra gồm tính tác động - giải pháp đã hoàn thiện và triển khai thực tế, tạo ra lợi ích xã hội hoặc kinh tế tại Việt Nam có thể đo lường được; tính đổi mới, làm chủ công nghệ - thể hiện tư duy đột phá về công nghệ, mô hình triển khai hoặc cách tiếp cận vấn đề; tính bền vững - đảm bảo khả năng tồn tại lâu dài, có thể mở rộng quy mô và sử dụng nguồn lực hiệu quả.

Ngoài ra, giải thưởng cũng sẽ đánh giá sản phẩm, giải pháp có thể đóng góp trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu, có tiềm năng mở rộng ra thị trường quốc tế, đồng thời đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc minh bạch, bảo vệ quyền riêng tư, giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực của AI đối với xã hội.

Giải thưởng mở cổng đăng ký trực tuyến từ tháng 3; kết thúc nhận hồ sơ vào tháng 7; tổ chức vòng sơ khảo trong tháng 8; vòng chung khảo vào tháng 10 và trao giải vào tháng 11. Đơn vị tham gia có thể là công dân Việt Nam và các tổ chức có trưởng nhóm phát triển sản phẩm, giải pháp là công dân Việt Nam, không phân biệt độ tuổi hay lĩnh vực hoạt động. Các cá nhân, tổ chức tham gia phải cam kết sản phẩm, giải pháp dự thi là tài sản trí tuệ hợp pháp, do người Việt phát triển và sở hữu, khai thác theo quy định pháp luật.

Lưu Quý