Yêu cầu hạ lãi suất huy động và cho vay khiến nhiều cổ phiếu ngân hàng giảm tới 700 đồng

Áp lực điều chỉnh xuất hiện trên diện rộng tại nhóm cổ phiếu ngân hàng trong phiên giao dịch ngày 19/10, ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước ban hành chỉ đạo yêu cầu các tổ chức tín dụng khẩn trương giảm cả lãi suất huy động lẫn lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh và ổn định kinh tế vĩ mô.

Sắc đỏ lan rộng nhóm cổ phiếu ngân hàng

Thị trường chứng khoán ghi nhận áp lực bán gia tăng tại hầu hết các mã cổ phiếu ngân hàng lớn. Kết phiên giao dịch, mã VCB của Vietcombank ghi nhận mức điều chỉnh sâu nhất khi mất 700 đồng, lùi về 56.200 đồng/cổ phiếu. Mã CTG của VietinBank giảm 600 đồng, chốt phiên ở mức 30.000 đồng/cổ phiếu. VPBank (VPB) cũng giảm 500 đồng xuống còn 24.000 đồng/cổ phiếu.

Tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần khác, diễn biến tương tự cũng diễn ra:

ACB: Giảm 350 đồng, xuống mức 20.250 đồng/cổ phiếu.
BID (BIDV): Giảm 300 đồng, xuống mức 33.650 đồng/cổ phiếu.
MBB (MBBank): Giảm 150 đồng, xuống mức 19.700 đồng/cổ phiếu.
SSB và SHB: Lần lượt giảm 200 đồng và 100 đồng mỗi cổ phiếu.

Bên cạnh đó, áp lực bán ròng từ khối ngoại diễn ra tại hàng loạt mã như ACB, BID, CTG, HDB, SHB và VCB, tạo thêm sức ép lên bảng điện tử. Ngược lại, dòng tiền có dấu hiệu dịch chuyển sang nhóm cổ phiếu bán lẻ, tiêu dùng và chứng khoán như MSN, MWG, SSI và TCX.

Yêu cầu điều hành hạ lãi suất từ cơ quan quản lý

Động thái điều chỉnh giá cổ phiếu diễn ra sau văn bản ngày 18/10 của Ngân hàng Nhà nước. Cơ quan quản lý yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm mỗi năm đối với lãi suất tiền gửi niêm yết kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đồng thời, lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên cần được hạ từ 1,5% đến 2%/năm.

Tại cuộc họp ngày 19/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh các nhà băng cần thực hiện giảm lãi suất ngay, đồng thời cân đối lại kế hoạch lợi nhuận để hỗ trợ nền kinh tế, tránh tạo cảm nhận rằng hệ thống ngân hàng hưởng lợi trong bối cảnh doanh nghiệp còn gặp khó khăn.

Áp lực tỷ giá cũng là một vấn đề khi giảm lãi suất VND. Ảnh: HH

Thách thức biên lãi thuần và áp lực cân đối vốn

Quy định hạ lãi suất đặt các ngân hàng vào bài toán khó về biên lãi thuần (NIM). Dữ liệu thị trường cho thấy tính đến cuối tuần trước, huy động vốn của hệ thống tăng 11,22%, thấp hơn mức tăng trưởng tín dụng là 11,44%. Việc tốc độ mở rộng tín dụng vượt tốc độ huy động vốn đang tạo sức ép thanh khoản nhất định.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất huy động trong năm 2026 đã neo ở mức cao. Báo cáo từ SSI Research cho biết, tính đến tháng 9, lãi suất tiền gửi tại nhóm ngân hàng thương mại nhà nước đạt khoảng 8,3%/năm; nhóm thương mại cổ phần hàng đầu dao động trong khoảng 8,8-9,4%/năm, trong khi một số đơn vị quy mô nhỏ chạm ngưỡng 9,8-10%/năm.

Nếu lãi suất cho vay giảm nhanh hơn chi phí huy động đầu vào, NIM toàn ngành sẽ bị thu hẹp. SSI Research dự báo NIM toàn ngành có thể giảm nhẹ 2 điểm cơ bản xuống 3,11% trong năm 2027. Trong đó, NIM của khối ngân hàng thương mại cổ phần dự kiến giảm 8 điểm cơ bản, còn nhóm ngân hàng thương mại nhà nước có thể tăng nhẹ 2 điểm cơ bản.

Chứng khoán Thiên Việt (TVS) nhận định lợi nhuận ngành ngân hàng có khả năng phân hóa rõ nét và giảm tốc từ năm 2027 do chi phí vốn cao và chi phí trích lập dự phòng rủi ro nợ xấu sau giai đoạn tăng trưởng tín dụng nhanh.

Tác động vĩ mô và chất lượng tài sản

Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết rào cản lớn nhất hiện nay là hạ chi phí huy động đầu vào, dù các ngân hàng thương mại nhà nước sẵn sàng chia sẻ lợi nhuận để đồng hành cùng doanh nghiệp.

Môi trường vĩ mô cũng đang tạo ra nhiều biến số. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước, bình quân 9 tháng tăng 4,52%. Cùng với giá dầu thế giới ở mức cao, nguy cơ lạm phát gia tăng có thể kéo theo áp lực tỷ giá nếu chênh lệch lãi suất giữa VND và USD nới rộng.

Ngoài ra, đại diện các tổ chức tín dụng khẳng định việc hạ lãi suất không đồng nghĩa với nới lỏng chuẩn cho vay. Các tiêu chí về thẩm định tài sản bảo đảm và phân loại nợ vẫn được duy trì nghiêm ngặt. Về dài hạn, nếu lãi suất thấp giúp doanh nghiệp phục hồi khả năng trả nợ, chất lượng tài sản ngân hàng sẽ được củng cố, dù kết quả này cần thời gian để phản ánh vào báo cáo tài chính.

Lê Nhân