Xung đột Trung Đông gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu

Hình minh họa các giàn bơm dầu in 3D, quốc kỳ Iran và biểu đồ chứng khoán tăng, thực hiện ngày 2/3/2026. Ảnh: Reuters.

Trước diễn biến trên, một số quốc gia sản xuất năng lượng lớn trong khu vực đã buộc phải điều chỉnh hoạt động. Iraq bắt đầu hạn chế sản lượng do các bể chứa dầu gần đạt công suất tối đa; Saudi Arabia đóng cửa một nhà máy lọc dầu lớn, trong khi Qatar tạm dừng hoạt động một cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Theo đánh giá của JPMorgan Chase, nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, khả năng lưu trữ của nhiều nước sản xuất dầu trong khu vực có thể nhanh chóng cạn kiệt. Iraq có thể duy trì hoạt động khoảng 6 ngày, Qatar khoảng 20 ngày, trong khi Saudi Arabia có thể duy trì 36–65 ngày nếu sử dụng các tuyến vận chuyển thay thế.

Diễn biến căng thẳng cũng khiến giá năng lượng tăng mạnh trên toàn cầu. Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ trung bình đã vượt 3,3 USD mỗi gallon, mức cao nhất kể từ khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức. Giá các hợp đồng năng lượng tương lai trong tuần qua cũng tăng khoảng 27%, mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ sau cuộc tấn công quân sự quy mô lớn do Nga tiến hành nhằm vào Ukraine năm 2022.

Quang cảnh tại mỏ dầu Rumaila, trong bối cảnh Iraq cắt giảm gần 1,5 triệu thùng dầu/ngày do xuất khẩu bị đình trệ sau khi Eo biển Hormuz đóng cửa, tại Basra, Iraq, ngày 4/3/2026. Ảnh: Reuters.

Bộ trưởng Năng lượng của Qatar cảnh báo xung đột kéo dài có thể gây tác động nghiêm trọng tới kinh tế toàn cầu, thậm chí khiến hoạt động xuất khẩu năng lượng từ các quốc gia Vùng Vịnh bị đình trệ trong vài tuần tới. Những ảnh hưởng này cũng bắt đầu lan sang chuỗi cung ứng khi tập đoàn vận tải Maersk thông báo tạm dừng một số tuyến vận chuyển.

Trước nguy cơ giá nhiên liệu tăng cao, Hàn Quốc đang xem xét khả năng áp dụng cơ chế trần giá dầu, lần đầu tiên kể từ khi nước này tự do hóa thị trường nhiên liệu năm 1997. Tổng thống Lee Jae Myung đã yêu cầu các cơ quan chức năng xây dựng phương án áp dụng mức giá trần theo khu vực hoặc theo từng loại nhiên liệu nếu cần thiết.

Trong khi đó, Ấn Độ khẳng định tiếp tục theo đuổi chính sách năng lượng độc lập, đặt lợi ích quốc gia và hiệu quả kinh tế lên hàng đầu. New Delhi cho biết đã mở rộng mạng lưới cung cấp dầu thô từ 27 lên 40 quốc gia, đồng thời duy trì nhập khẩu từ Nga nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định với chi phí cạnh tranh.

Giới chuyên gia nhận định căng thẳng gia tăng quanh eo biển Hormuz đang đặt thị trường năng lượng thế giới trước nguy cơ xảy ra một cú sốc nguồn cung lớn, có thể kéo theo những tác động sâu rộng đối với kinh tế và thương mại toàn cầu.

Thanh Hằng

Nguồn: Reuters,Wion