Xét tuyển đại học 2026: Những điều thí sinh cần lưu ý

Theo quy định mới, mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, buộc các trường phải lựa chọn phương thức phù hợp và có tính sàng lọc cao hơn. Trong đó, nhiều trường đại học lớn trên cả nước vẫn duy trì phương thức này như Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Thương mại, Học viện Ngân hàng, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh…

Ngoài ra còn có nhiều trường khác thuộc khối kỹ thuật, kinh tế, xã hội nhân văn và các trường ngoài công lập cũng áp dụng rộng rãi phương thức xét học bạ. Việc có hơn 100 cơ sở đào tạo áp dụng xét học bạ cho thấy đây vẫn là một kênh tuyển sinh phổ biến và có ý nghĩa thực tiễn, tạo thêm cơ hội cho học sinh ở nhiều vùng miền khác nhau.

Các trường duy trì xét học bạ bởi phương thức này phản ánh quá trình học tập lâu dài của học sinh, không chỉ dựa vào kết quả của một kỳ thi. Những học sinh có học lực ổn định trong ba năm thường có khả năng tiếp tục duy trì kết quả khi bước vào môi trường đại học, hạn chế tình trạng "học lệch" hoặc "học tủ".

Năm 2026 có những thay đổi đáng chú ý trong cách tính điểm xét học bạ

Nhiều cơ sở đào tạo sử dụng điểm trung bình của cả 6 học kỳ từ lớp 10 đến lớp 12, thay vì chỉ xét một vài học kỳ như trước. Đồng thời, trong tổ hợp xét tuyển phải có ít nhất một trong 2 môn Toán hoặc Ngữ văn và môn này chiếm tỉ trọng nhất định.

Điều này đặt ra yêu cầu học sinh cần học tập nghiêm túc, đồng đều trong suốt quá trình học, tránh tình trạng dồn sức vào giai đoạn cuối hoặc chỉ tập trung vào một số môn nhất định. Việc đánh giá theo cả quá trình cũng góp phần phản ánh đúng năng lực học tập của học sinh, giảm bớt yếu tố may rủi.

Bên cạnh đó, một số trường còn yêu cầu thí sinh đạt mức điểm tối thiểu trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Như vậy, xét học bạ không hoàn toàn tách rời mà có sự kết hợp với kết quả thi tốt nghiệp, đảm bảo tính khách quan trong tuyển sinh, đồng thời yêu cầu học sinh đầu tư cho việc ôn tập, không nên chủ quan khi đã có kết quả học bạ tốt.

Một điểm mới khác mà thí sinh cần lưu ý là việc giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký. Mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Vì vậy, việc lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng cần được tính toán rõ ràng, có chiến lược cụ thể.

Học sinh cần xác định rõ năng lực, sở thích của bản thân, tìm hiểu kỹ thông tin về ngành học, phương thức xét tuyển và yêu cầu của từng trường để đưa ra lựa chọn phù hợp. Việc sắp xếp thứ tự nguyện vọng cũng cần hợp lý, tránh tình trạng đặt sai thứ tự dẫn đến mất cơ hội trúng tuyển vào ngành mong muốn.

Trong quá trình hướng dẫn học sinh, giáo viên nhận thấy nhiều em còn có xu hướng lựa chọn ngành học theo trào lưu hoặc theo bạn bè, chưa thực sự cân nhắc đến khả năng của bản thân. Đây là điều cần được điều chỉnh, bởi việc chọn ngành học có ảnh hưởng lâu dài đến quá trình học tập và định hướng nghề nghiệp.

Ngoài ra, trong bối cảnh hiện nay, việc quan tâm đến các ngành học gắn với công nghệ, kỹ năng số và trí tuệ nhân tạo (AI) là cần thiết. Những cơ sở đào tạo có sự liên kết với doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp cận môi trường thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, qua đó nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu công việc sau khi tốt nghiệp.

Phan Anh