Khi nghề giáo là lựa chọn đầu tiên

Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế tư vấn tuyển sinh cho học sinh cuối cấp

Cân nhắc khi sắp xếp nguyện vọng

Trước đây từng tồn tại quan niệm “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”, ám chỉ việc chọn nghề giáo khi không còn lựa chọn nào khác, chủ yếu vì thu nhập thấp. Tuy nhiên, thực tế những năm gần đây đã thay đổi. Nhờ chính sách hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí và nhu cầu giáo viên ổn định, nhiều ngành sư phạm tại các trường đại học lớn có điểm chuẩn cao, trở thành lựa chọn của không ít thí sinh.

Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT, ngày 15/2/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng ra đời được xem là sự tiếp tục đổi mới. Theo đó, các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng và phải được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp, trong đó nguyện vọng 1 là ưu tiên cao nhất. Đáng chú ý, đối với các chương trình đào tạo giáo viên (các ngành sư phạm), hệ thống chỉ xét tuyển những nguyện vọng được đặt từ thứ tự 1 đến 5.

Quy định cho thấy một cách tiếp cận mới trong nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên. Trước đây, việc tuyển sinh chủ yếu dựa vào điểm chuẩn và các tiêu chí đầu vào, nay yếu tố động lực nghề nghiệp đặt ra rõ hơn. Theo các chuyên gia tuyển sinh, việc yêu cầu thí sinh phải xếp ngành sư phạm trong 5 nguyện vọng đầu được xem là giải pháp nhằm tăng mức độ cam kết của người học đối với lựa chọn nghề nghiệp. Khi buộc phải cân nhắc thứ tự ưu tiên, thí sinh sẽ phải suy nghĩ nghiêm túc hơn về định hướng tương lai, thay vì đăng ký dàn trải nhiều ngành, trường như trước.

Cũng đã có không ít băn khoăn. Ông Nguyễn Đình Thành (phường Phú Bài) cho rằng, việc giới hạn các ngành sư phạm chỉ được xét trong 5 nguyện vọng đầu có thể khiến thí sinh bị áp lực. Trong bối cảnh điểm chuẩn của các ngành đào tạo giáo viên có sự cạnh tranh cao, nếu chỉ có 5 nguyện vọng dành cho nhóm ngành này, thí sinh cần cân nhắc kỹ. “Nhiều em thực sự yêu thích nghề giáo nhưng nếu lỡ sắp xếp nguyện vọng chưa hợp lý hoặc điểm thi không đạt như kỳ vọng, có thể mất cơ hội vào đúng ngành mình mong muốn”, ông Thành lo âu.

Nguyễn Thị Ngọc Huyền, học sinh lớp 12 Trường THPT Hai Bà Trưng ước mơ trở thành giáo viên tiểu học. Em dự định đăng ký vào ngành giáo dục tiểu học một số các cơ sở đào tạo ở Huế và cả nước. Ngọc Huyền cũng muốn trở thành giáo viên tiếng Anh nên dự định đăng ký thêm ngành này tại Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Huế) và Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng). Em chia sẻ: “Nếu không có quy định ngành sư phạm phải nằm trong 5 nguyện vọng đầu, em có thể đăng ký các ngành và trường mình quan tâm. Giờ đây, em phải suy nghĩ kỹ hơn để sắp xếp thứ tự ưu tiên phù hợp”.

Tuyển đúng người cho nghề dạy học

PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Thoa, Trưởng phòng Đào tạo đại học và Công tác sinh viên Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế (ĐHH) cho biết, ngoài phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT và kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do các cơ sở đào tạo uy tín tổ chức, nhiều trường đang quan tâm đến phương thức xét tuyển kết hợp, như kết hợp kết quả thi tốt nghiệp THPT với kết quả đánh giá năng lực, hoặc kết hợp kết quả học tập THPT với kết quả đánh giá năng lực.

Quy định xét tuyển bằng học bạ cũng được siết chặt hơn. Theo đó, kết quả học tập của cả 3 năm THPT (lớp 10, 11 và 12) sẽ được sử dụng để xét tuyển. Tổ hợp xét tuyển phải có ít nhất 3 môn, trong đó bắt buộc có toán hoặc ngữ văn và môn này phải chiếm tối thiểu 1/3 số điểm xét tuyển.

Về điều kiện tham gia xét tuyển đại học, thí sinh phải có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 điểm trên thang điểm 30, áp dụng đối với thí sinh tốt nghiệp từ năm 2026. Đồng thời, quy định về điểm cộng cũng được điều chỉnh lại, bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích.

Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Thoa, định hướng tuyển sinh năm 2026 của Trường Đại học Sư phạm, ĐHH vẫn duy trì các phương thức tuyển sinh như năm 2025. Cụ thể, có 4 phương thức xét tuyển áp dụng đối với tất cả các ngành và chương trình đào tạo, gồm: xét tuyển thẳng; xét kết quả thi tốt nghiệp THPT; xét kết quả kỳ thi đánh giá năng lực; và xét kết hợp kết quả học tập THPT (áp dụng đối với các ngành ngoài sư phạm).

Đối với phương thức xét tuyển kết hợp, nhà trường tiếp tục áp dụng để tuyển sinh vào ngành giáo dục mầm non và ngành sư phạm âm nhạc như các năm trước. Năm 2026, Trường Đại học Sư phạm, ĐHH bổ sung thêm phương thức xét tuyển kết hợp giữa kết quả thi tốt nghiệp THPT hoặc kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do các cơ sở đào tạo tổ chức (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh) với chứng chỉ ngoại ngữ tiếng Anh. Chứng chỉ này sẽ được sử dụng thay thế điểm môn tiếng Anh trong các tổ hợp xét tuyển có môn tiếng Anh.

Ngoài ra, nhà trường áp dụng phương thức xét tuyển kết hợp chứng chỉ tiếng Anh (thay thế điểm môn tiếng Anh) và cộng điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.

Theo các chuyên gia giáo dục, quy định mới không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật trong tuyển sinh mà còn hướng đến mục tiêu tuyển đúng người cho nghề dạy học. Trong bối cảnh giáo dục đang đổi mới mạnh mẽ, động lực nghề nghiệp và tình yêu với bục giảng được xem là yếu tố quan trọng để người thầy gắn bó lâu dài với nghề.

Bài, ảnh: Hoàng Triều - Diệu Trân