Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 mới nhất

Thí sinh TP.HCM trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: Phương Lâm.

Giữa tháng 2, Bộ GD&ĐT đã ban hành quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục mầm non trình độ cao đẳng năm 2026.

Về bố cục, quy chế gồm có 3 chương, 22 điều quy định về tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng.

Chương I gồm các quy định chung về tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng. Các nội dung của chương này quy định những nguyên tắc trong tuyển sinh, phương thức tuyển sinh và nguồn tuyển nhằm kiểm soát và nâng cao chất lượng đầu vào.

Chương II tập trung chủ yếu về các giải pháp kỹ thuật thực hiện quy trình đăng ký và xét tuyển trên hệ thống tuyển sinh của Bộ GD&ĐT, những yêu cầu tăng cường qua các quy định về xét tuyển và công bố điểm trúng tuyển theo các phương thức tuyển sinh.

Chương III quy định về trách nhiệm của các bên liên quan, trong đó nhấn mạnh vai trò của thí sinh, các trường đại học trong hoạt động thi tuyển, xét tuyển.

Siết nguồn tuyển

Luật Giáo dục đại học 2025 đã quy định lại về nguồn tuyển, trong đó giới hạn những cách thức để nguồn tuyển đầu vào đảm bảo chất lượng. Do đó, một trong những điểm nhấn quan trọng của quy chế tuyển sinh năm 2026 là xác định lại nguồn tuyển.

Cụ thể, nguồn tuyển vào đại học là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15/30 điểm. Quy định này không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp.

Đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả học bạ, Bộ GD&ĐT yêu cầu tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của 6 học kỳ (lớp 10, lớp 11 và lớp 12) của tối thiểu 3 môn học. Trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.

Năm 2026, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển vào đại học. Ảnh: Phương Lâm.

Giới hạn nguyện vọng

Điều chỉnh thứ hai liên quan đến việc giới hạn nguyện vọng. Cụ thể, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau, thay vì không giới hạn như trước đây.

Riêng các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5.

Theo lý giải từ Bộ GD&ĐT, thống kê hàng năm cho thấy khoảng 98,5% đặt dưới 10 nguyện vọng, khoảng 1,5% đặt từ 10 nguyện vọng trở lên. Trong số đó, số thí sinh đỗ từ nguyện vọng 10 chiếm khoảng 0,34% - một tỷ lệ rất nhỏ. Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là rất thấp.

Phân chia chi tiết điểm cộng

Điều chỉnh thứ ba liên quan đến quy định về điểm cộng nhằm đảm bảo nguyên tắc khách quan, minh bạch, công bằng. Cụ thể, điểm cộng bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích, tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển).

Trong đó, điểm thưởng đối với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0-3; điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt từ 0-1,5; điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có) từ 0-1,5.

Trước đây, bộ chỉ quy định điểm cộng tối đa là 3, không xét từng điểm thành phần, nên một số trường cộng tới 3 điểm cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

Về điểm ưu tiên khu vực, theo quy chế mới, khu vực tuyển sinh của mỗi thí sinh được xác định theo địa điểm trường mà thí sinh đã học lâu nhất trong thời gian học cấp THPT (hoặc trung cấp, trung học nghề). Nếu thời gian học (dài nhất) tại các khu vực tương đương nhau thì xác định theo khu vực của trường mà thí sinh theo học sau cùng.

Mức điểm ưu tiên áp dụng cho khu vực 1 là 0,75 điểm, khu vực 2 nông thôn là 0,5 điểm, khu vực 2 là 0,25 điểm; khu vực 3 không được tính điểm ưu tiên.

Điểm ưu tiên khu vực sẽ căn cứ vào ngôi trường thí sinh học tập năm cuối ở bậc THPT, hoặc có thời gian học tập lâu nhất. Ảnh: Phương Lâm.

Quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có 5 mức chênh lệch

Về phía các trường đại học, Bộ GD&ĐT cho phép các trường được quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ theo các khoảng điểm. Tuy nhiên, bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ và điểm xét môn ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT lưu ý chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng quy đổi điểm hoặc sử dụng cho điểm thưởng, nhưng tối đa 1,5 điểm như nêu trên.

Bộ GD&ĐT cho hay đây là quyền tự chủ trong tuyển sinh của các trường, vừa khai thác được năng lực, sở trường, thành tích của thí sinh và cũng để đáp ứng yêu cầu đầu vào.

Giới hạn phương thức xét tuyển

Bộ GD&ĐT cũng điều chỉnh mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức (không tính xét tuyển thẳng), thay cho quy định không giới hạn trước đây. Mỗi phương thức phải quy định rõ các tiêu chí đánh giá, xét tuyển, cách thức tính điểm xét tuyển, điều kiện trúng tuyển.

Theo Bộ GD&ĐT, thống kê hàng năm cho thấy các trường sử dụng khoảng 20 phương thức tuyển sinh, trong khi thí sinh sử dụng rất ít phương thức. Điều chỉnh mới sẽ hạn chế tình trạng đa dạng hóa phương thức quá mức, gây khó khăn cho thí sinh và xã hội.

Quy chế mới cũng bổ sung đối tượng xét tuyển đại học đối với những thí sinh theo học chương trình đào tạo quốc tế, giảng dạy, học tập ở bậc THPT bằng tiếng nước ngoài; những sinh viên, học sinh quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam học ở nước ngoài.

Phương Lam