Chuyên gia lưu ý cách tránh trượt oan vì sắp xếp nguyện vọng sai

Những năm gần đây, xu hướng lựa chọn ngành học của thí sinh đã bám sát sự biến động của công nghệ và nhu cầu thị trường lao động. Tuy nhiên, theo TS. Trần Khắc Thạc - Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Thủy lợi, bắt đầu từ năm 2025, dữ liệu phân tích cho thấy một sự chuyển dịch đáng chú ý khi nhiều thí sinh và gia đình có xu hướng quay lại với các ngành khoa học cơ bản và kỹ thuật truyền thống. Đây là sự lựa chọn mang tính thực tế sau thời gian dài các khối ngành kinh doanh và công nghệ có dấu hiệu bão hòa.

TS. Trần Khắc Thạc nhấn mạnh, sai lầm phổ biến nhất của thí sinh hiện nay không nằm ở việc thiếu thông tin mà ở chiến thuật sắp xếp nguyện vọng. Nhiều em chưa thấu hiểu quy chế "trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất sẽ tự động hủy các nguyện vọng phía sau", dẫn đến những nuối tiếc muộn màng khi đỗ vào ngành không thực sự ưu tiên.

Ảnh minh họa.

Đồng quan điểm về việc cần một chiến lược đăng ký khoa học, ông Nguyễn Quang Trung - Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh Trường Đại học Thương mại khuyên thí sinh nên chủ động tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo ngay từ bây giờ, thay vì chờ đến khi có kết quả thi. Để tối ưu hóa 15 nguyện vọng theo quy định mới, các chuyên gia gợi ý mô hình phân tách nhóm để tăng cơ hội trúng tuyển.

Cụ thể, thí sinh nên chia danh sách đăng ký thành ba nhóm:

• Nhóm 1 (Kỳ vọng): Gồm khoảng 2-5 nguyện vọng vào các trường tốp đầu hoặc ngành đặc biệt yêu thích, có thể có mức điểm chuẩn cao hơn năng lực hiện tại.

• Nhóm 2 (Vừa sức): Nhóm nguyện vọng an toàn, có mức điểm chuẩn các năm trước tương đương với năng lực học tập của thí sinh.

• Nhóm 3 (Đặc biệt an toàn): Các nguyện vọng có điểm chuẩn năm trước thấp hơn năng lực dự kiến từ 1,5 - 2,5 điểm để đảm bảo chắc chắn có ít nhất một cơ hội trúng tuyển.

Việc tham khảo phổ điểm và điểm chuẩn các năm gần đây sẽ giúp thí sinh có cơ sở đánh giá tương đối chính xác, tránh đăng ký dàn trải hoặc thiếu tính toán.

Dưới góc nhìn quản lý, PGS.TS Nguyễn Phú Khánh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Phenikaa lưu ý thí sinh cần đặc biệt quan tâm đến những thay đổi trong quy chế tuyển sinh sớm. Đặc biệt, với phương thức xét học bạ, việc sử dụng kết quả cả ba năm học THPT giúp đảm bảo tính công bằng và đánh giá toàn diện năng lực người học.

PGS.TS Nguyễn Phú Khánh đưa ra lời khuyên: "Thí sinh nên chọn ngành phù hợp rồi mới lựa chọn trường. Bởi nếu chọn trường danh tiếng mà ngành học không phù hợp, các em sẽ rất dễ chán nản khi gặp khó khăn. Ngược lại, nếu chọn đúng ngành yêu thích, các em sẽ có động lực để vượt qua mọi rào cản".

Bên cạnh các phương thức xét tuyển sớm, tất cả chuyên gia đều gặp nhau ở một điểm chung: Kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn là "chìa khóa" quyết định. Dù sử dụng bất kỳ phương thức nào, thí sinh vẫn cần tập trung cao độ cho kỳ thi này, bởi kết quả tốt nghiệp không chỉ là điều kiện cần mà còn là "ngưỡng điểm sàn" tiên quyết để các trường thực hiện xét tuyển.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tâm lý, định hướng nghề nghiệp dài hạn từ 5-10 năm và một bảng danh sách nguyện vọng thông minh chính là tấm vé an toàn nhất để thí sinh 2k8 tự tin bước vào cánh cửa đại học năm 2026.

Đỗ Vi