Giới hạn 15 nguyện vọng, siết điểm cộng: Bộ Giáo dục và Đào tạo lý giải quy định mới

PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, cho biết tháng 2/2026, Bộ GD&ĐT ban hành quy chế tuyển sinh đại học mới, áp dụng cho mùa tuyển sinh năm nay với nhiều điều chỉnh đáng chú ý.

Quy định mới về ngưỡng 15 điểm, tối đa 15 nguyện vọng và giới hạn điểm cộng 3 điểm khiến nhiều thí sinh băn khoăn.

Một thay đổi quan trọng của quy chế là việc giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký. Theo đó, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống đối với các ngành trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng. Các ngành cao đẳng khác thực hiện theo quy chế tuyển sinh cao đẳng riêng.

Riêng với nhóm ngành đào tạo giáo viên, quy chế đặt ra yêu cầu về thứ tự nguyện vọng. Thí sinh đăng ký các ngành này phải đặt trong 5 nguyện vọng đầu tiên.

Quy chế cũng đưa ra yêu cầu tối thiểu đối với nguồn tuyển đầu vào. Theo đó, thí sinh xét tuyển vào các trường đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng phải có tổng điểm ba môn trong tổ hợp xét tuyển gồm Toán, Ngữ văn và một môn khác đạt từ 15 điểm trở lên.

Với những thí sinh chưa đạt mức điểm này, cơ hội học tập vẫn còn ở các chương trình cao đẳng, ngoại trừ ngành giáo dục mầm non.

Bên cạnh đó, quy chế mới siết chặt việc cộng điểm ưu tiên trong xét tuyển. Tổng điểm cộng tối đa không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30.

Mức điểm cộng được chia thành nhiều nhóm khác nhau. Cụ thể, điểm thưởng cho thí sinh tuyển thẳng từ 0–3 điểm; điểm xét thưởng cho thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt từ 0–1,5 điểm; điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế từ 0–1,5 điểm.

Đối với chứng chỉ ngoại ngữ, quy chế quy định rõ cách sử dụng trong xét tuyển. Chứng chỉ chỉ được dùng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điểm khuyến khích. Nếu đã được quy đổi sang điểm môn học, thí sinh sẽ không được cộng thêm điểm khuyến khích.

Theo đại diện Bộ GD&ĐT, quy định này nhằm bảo đảm công bằng hơn trong tuyển sinh. Thực tế năm 2025, một số trường đại học áp dụng mức điểm thưởng rất cao, dẫn đến có trường hợp thí sinh đạt 29 điểm vẫn không trúng tuyển vì thua thí sinh có nhiều điểm cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ.

Quy chế mới cũng bổ sung quy định về ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với một số nhóm ngành đặc thù. Ba nhóm ngành gồm khoa học sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề, pháp luật và đào tạo giáo viên sẽ có điểm sàn riêng do Bộ GD&ĐT quy định. Đây cũng là lần đầu tiên nhóm ngành pháp luật được quy định điểm sàn ở cấp bộ.

Liên quan đến ngưỡng điểm xét tuyển 15 điểm, Bộ GD&ĐT khẳng định quy định này áp dụng cho tất cả các phương thức tuyển sinh. Quy định không chỉ áp dụng riêng với xét học bạ và cũng không phân bổ chỉ tiêu theo từng phương thức. Các trường vẫn phải quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển để tránh tình trạng dồn chỉ tiêu cho xét học bạ.

Ông Dũng lý giải, "Trong trường hợp thí sinh không đạt 15 điểm, điều đó không có nghĩa các em không giỏi. Các em vẫn còn nhiều cơ hội học tập ở bậc cao đẳng hoặc hệ giáo dục nghề nghiệp".

Các điều chỉnh trong quy chế mới hướng tới tăng tính minh bạch và công bằng trong tuyển sinh đại học, đồng thời giúp thí sinh có nhiều lựa chọn phù hợp với năng lực, kể cả ở bậc cao đẳng và hệ giáo dục nghề nghiệp.

Phượng Nguyễn