Xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển bền vững

Hội thảo được tổ chức nhằm tập hợp ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể trên thị trường bất động sản, phục vụ việc hoàn thiện hơn nữa Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, góp phần xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, đồng bộ, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững.

Toàn cảnh Hội thảo góp ý sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản 2023.

Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ cho rằng việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản lần này diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, đổi mới mô hình tăng trưởng và hoàn thiện mô hình phát triển đất nước.

Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương đã xác định rõ yêu cầu tiếp tục sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan theo hướng đồng bộ, thống nhất, hiện đại, khả thi, khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn giữa hệ thống pháp luật, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển, giải phóng và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển đất nước.

TS Nguyễn Văn Khôi cũng cho rằng thị trường bất động sản không chỉ là thị trường mua bán nhà và đất, đây là thị trường phân bổ nguồn lực lớn của nền kinh tế. Một thị trường bất động sản vận hành thông suốt sẽ tạo thêm nhiều việc làm, mở rộng đầu tư, tăng thu ngân sách, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Ngược lại, nếu thị trường bị ách tắc bởi thể chế hoặc thiếu minh bạch thì nguồn lực đất đai sẽ không được khai thác hiệu quả, chi phí đầu tư tăng, nguồn cung suy giảm, giá bất động sản bị đẩy lên cao và cuối cùng chính người dân và doanh nghiệp là đối tượng chịu thiệt thòi nhiều nhất.

TS Nguyễn Văn Khôi cho rằng thị trường bất động sản vận hành thông suốt sẽ tạo thêm nhiều việc làm, mở rộng đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng thông tin, Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản 2023 gồm 10 chương, 61 điều. So với quy định của Luật Kinh doanh bất động sản 2023 gồm 10 chương, 83 Điều, dự thảo đã cắt giảm được 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh, 5/12 thủ tục hành chính và thực hiện đơn giản hóa 7/12 thủ tục. 118/190 ngày giải quyết thủ tục hành chính đã được cắt giảm, tháo gỡ nhiều thủ tục trong công tác đầu tư phát triển kinh doanh thị trường bất động sản, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp cũng như người dân.

Để dự thảo thực sự sát vào cuộc sống, Phó Cục trưởng Hoàng Thu Hằng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp từ các chuyên gia và cộng đồng nhằm hoàn thiện các quy định trước khi trình lên Quốc hội. Theo lộ trình dự kiến, trong tháng Tám, Bộ Xây dựng sẽ trình dự thảo luật lên Chính phủ để thực hiện lấy ý kiến.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản Hoàng Thu Hằng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp từ các chuyên gia và cộng đồng nhằm hoàn thiện quy định.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, các chuyên gia, đại biểu cũng đã chỉ ra một số vấn đề cần nghiên cứu rà soát, hoàn thiện để các quy định thực sự đi vào cuộc sống và hạn chế những cách hiểu khác nhau và giảm thiểu những vướng mắc trong quá trình triển khai. Đây đều là những ý kiến góp ý xác đáng, xuất phát từ thực tiễn hoạt động của thị trường, phản ánh tiếng nói của các cơ quan quản lý, giới chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể trực tiếp tham gia thị trường.

Đại diện Tập đoàn Sun Group cho biết, dự thảo luật đã bổ sung quy định trước khi bán, cho thuê mua bất động sản là nhà ở, căn hộ du lịch, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ kết hợp văn phòng, nhà thương mại liên kế, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng hình thành trong tương lai, chủ đầu tư dự án phải có văn bản thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh về việc bất động sản đủ điều kiện được bán, cho thuê mua. Đây là một bước phát sinh thêm trong quy trình đối với công trình xây dựng hình thành trong tương lai. Đại diện doanh nghiệp đề xuất hủy bỏ nội dung này theo chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính.

Một vấn đề khác cũng được đại diện Tập đoàn Sun Group kiến nghị là việc nới lỏng điều kiện hoàn thành nghĩa vụ tài chính khi chuyển nhượng dự án. Sun Group đề nghị luật xem xét cho phép các bên tự thỏa thuận về việc kế thừa nghĩa vụ tài chính còn lại trong quá trình chuyển nhượng dự án. Cách tiếp cận này sẽ tạo thuận lợi cho hoạt động mua bán và sáp nhập dự án nhưng vẫn đảm bảo trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.

Nêu góp ý dự thảo, đại diện Công ty Cổ phần Viglacera cho biết, đối với khoản 5 Điều 13, Dự thảo quy định chủ đầu tư không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác ký hợp đồng đặt cọc, hợp đồng kinh doanh bất động sản; Trường hợp có nhiều nhà đầu tư thực hiện dự án bất động sản theo pháp luật về đầu tư thì các nhà đầu tư được thỏa thuận ủy quyền cho một nhà đầu tư để ký kết hợp đồng đặt cọc, hợp đồng kinh doanh bất động sản. Theo Viglacera, cần làm bổ sung làm rõ, tránh nhầm lẫn trong quá trình quản trị nội bộ.

PGS.TS Trần Kim Chung cho rằng vấn đề số hóa dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu.

PGS.TS Trần Kim Chung, Nguyên Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương cho biết Luật Kinh doanh bất động sản 2023 sửa đổi là bộ luật của thế kỷ số, vấn đề số hóa dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu. PGS.TS Trần Kim Chung cho rằng dự thảo hiện tại chưa phản ánh rõ nét vai trò của sàn giao dịch số. Trong tương lai, một sàn giao dịch không nhất thiết phải có mặt bằng vật lý quá rộng lớn nhưng vẫn có thể tư vấn và giao dịch thành công nhiều sản phẩm nhờ công nghệ. Do đó, ông đề nghị cơ quan soạn thảo cần bổ sung khái niệm "thực" và "số" xuyên suốt các quy định của luật.

Qua các ý kiến trao đổi tại hội nghị, có thể thấy điểm thống nhất về định hướng sửa đổi Luật kinh doanh bất động sản ngày càng bám sát thực tiễn vận hành của thị trường. Dự thảo luật đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới trong tư duy xây dựng pháp luật, với cách tiếp cận đề cao tính minh bạch, cụ thể, rõ ràng và khả thi trong tổ chức thực hiện. Nhiều quy định thiết kế theo hướng xác định rõ quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm của từng nhóm chủ thể tham gia thị trường, từ cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, sàn giao dịch, doanh nghiệp môi giới đến người dân và các tổ chức có liên quan.

Minh Ngọc/Báo Tin tức và Dân tộc