Xã Hương Sơn: Chủ động vượt khó để 'bắt nhịp' với đề thi mới

Đổi mới phương pháp dạy

Theo chia sẻ của các giáo viên Trường THPT Mỹ Đức C, đề thi tốt nghiệp THPT 2026 dự kiến sẽ có nhiều điểm khác biệt lớn. Đáng chú ý là không còn kiểm tra kiến thức một cách rời rạc mà đặt trong các tình huống thực tiễn, đòi hỏi học sinh vận dụng tổng hợp kỹ năng.

Giáo viên chuyển từ dạy kiến thức sang dạy cách đọc hiểu, phân tích và vận dụng. Ảnh: NC

Cô Lê Thị Bích Hạnh, Tổ trưởng môn tiếng Anh cho biết: “Đề thi không còn tập trung vào ngữ pháp, từ vựng đơn lẻ mà yêu cầu học sinh đọc hiểu, xử lý thông tin trong ngữ cảnh cụ thể”. Vì vậy, giáo viên đã chủ động bổ sung nhiều ngữ liệu thực tế như bài báo, thông báo, tình huống đời sống vào bài giảng.

Không chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức, các hoạt động thực hành như đóng vai, thuyết trình, thảo luận cũng được tăng cường. “Ví dụ, với chủ đề du lịch, học sinh được tiếp cận các nội dung liên quan đến thực tế như quảng bá du lịch Chùa Hương, từ đó luyện kỹ năng giao tiếp, trình bày ý tưởng trong ngữ cảnh cụ thể. Chúng tôi tạo điều kiện để học sinh được “học trong tình huống”, qua đó phát triển kỹ năng giao tiếp và tư duy”, cô Hạnh chia sẻ .

Ở môn Ngữ văn, cô Đào Thị Lan Anh, Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn nhấn mạnh: “Ngữ liệu trong đề thi nằm ngoài sách giáo khoa, nên giáo viên phải chuyển từ dạy kiến thức sang dạy cách đọc hiểu, phân tích và vận dụng”. Theo đó, học sinh được làm quen với dạng đề mới ngay từ lớp 10, thông qua các bài kiểm tra, đánh giá theo hướng mở. Đặc biệt, việc dạy học theo đặc trưng thể loại được coi là giải pháp trọng tâm, giúp học sinh nắm được “chìa khóa” để tiếp cận và xử lý hiệu quả các ngữ liệu mới ngoài sách giáo khoa.

Trong khi đó, môn Lịch sử cũng có sự thay đổi rõ nét. Cô Lê Thị Lục (Tổ phó Tổ Văn - Sử) cho biết: “Trong tổng số 475 học sinh lớp 12, có tới 395 em đăng ký dự thi môn Lịch sử, cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng. Do đó, ngay từ đầu năm học, giáo viên đã xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp, chú trọng hệ thống hóa kiến thức và rèn kỹ năng làm bài.

Từ chỗ học thuộc lòng, các em học sinh đã chuyển sang học hiểu, học để vận dụng. Ảnh: NC

“Trước yêu cầu đổi mới của đề thi theo hướng đánh giá năng lực, gắn kiến thức với thực tiễn, giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải hướng dẫn học sinh biết cách vận dụng, phân tích, liên hệ. Vì vậy, phương pháp giảng dạy đã được điều chỉnh theo hướng phát huy tính chủ động của học sinh, tăng cường giao bài tập tự luyện, tổ chức thảo luận, giải đáp kịp thời những vướng mắc”, cô Lê Thị Lục chia sẻ.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), được đẩy mạnh. Cô Lê Thị Bích Hạnh cho biết: “Chúng tôi định hướng để học sinh sử dụng AI như một “trợ lý học tập”, hỗ trợ luyện tập và mở rộng kiến thức ngoài giờ”. Trong khi đó, cô Đào Thị Lan Anh cho rằng, việc hướng dẫn học sinh cách khai thác các nguồn tài liệu tin cậy trên internet, cũng như sử dụng các công cụ hỗ trợ học tập một cách hiệu quả, từ đó hình thành năng lực tự học là yếu tố then chốt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Tăng cường hỗ trợ học sinh

Song song với sự đổi mới từ phía giáo viên, học sinh Trường THPT Mỹ Đức C cũng đang dần thay đổi cách học để thích ứng với yêu cầu mới của kỳ thi. Từ chỗ học thuộc lòng, nhiều em đã chuyển sang học hiểu, học để vận dụng. Việc ôn thi được các em lên kế hoạch thành 2 giai đoạn, trước hết là nắm chắc kiến thức cơ bản, sau đó dành khoảng 3 tháng cuối để “tăng tốc” luyện đề, làm quen với nhiều dạng bài nhằm củng cố kiến thức và nâng cao kỹ năng.

Tổ chức thành các nhóm để thảo luận giúp các em học sinh nắm chắc kiến thức hơn. Ảnh: NC

Em Lê Quỳnh Mai, học sinh lớp 12A1 chia sẻ: “Ban đầu chúng em khá bỡ ngỡ với dạng đề mới, nhưng sau khi luyện tập, em thấy việc học trở nên gần gũi và thiết thực hơn. Em xây dựng lộ trình học rõ ràng, từ củng cố kiến thức cơ bản đến luyện đề nâng cao”. Còn em Nguyễn Thị Ngọc Hà, học sinh lớp 12A6 cho biết: “Em sử dụng sơ đồ tư duy để hệ thống kiến thức. Cách học này giúp em nhớ lâu hơn và dễ vận dụng khi làm bài”.

Trong khi đó, em Trịnh Thị Khánh Linh, học sinh lớp 12A1 cho hay: “Các bài đọc hiểu gắn với vấn đề thời sự khiến chúng em phải hiểu sâu, không thể học thuộc lòng như trước”. Khánh Linh áp dụng phương pháp chia thành 2 giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung củng cố kiến thức nền tảng về ngữ pháp, từ vựng; giai đoạn sau là rèn luyện đề, tăng cường phản xạ và kỹ năng làm bài. “Mỗi ngày, em dành ít nhất một giờ để tiếp xúc với tiếng Anh thông qua các phương pháp như “active recall”, đoán từ theo ngữ cảnh, xem video, phim ngắn hoặc đọc báo tiếng Anh. Nhờ đó, việc học trở nên nhẹ nhàng, hiệu quả hơn”, Khánh Linh chia sẻ.

Nằm ở khu vực ngoại thành nên thực tế chất lượng đầu vào của Trường THPT Mỹ Đức C còn hạn chế, đặc biệt ở các kỹ năng nền tảng. Thẳng thắn nhìn rõ vấn đề này, cô giáo Nguyễn Thị Thanh Bình, Hiệu trưởng trường THPT Mỹ Đức C chia sẻ: “Đây là một trong những khó khăn lớn, đòi hỏi nhà trường và giáo viên phải có giải pháp phù hợp để vừa củng cố kiến thức cơ bản, vừa nâng cao dần năng lực cho học sinh”.

Trường THPT Mỹ Đức C đã xây dựng kế hoạch tổ chức các buổi ôn tập miễn phí giúp các em học sinh có thêm cơ hội củng cố kiến thức. Ảnh: NC

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong 2 ngày (11 và 12/6/2026). Để hỗ trợ học sinh, Trường THPT Mỹ Đức C đã xây dựng nhiều giải pháp đồng bộ. Đáng chú ý, nhà trường đã xây dựng kế hoạch tổ chức các buổi ôn tập miễn phí và các em học sinh tự nguyện đăng ký tham gia để có thêm cơ hội củng cố kiến thức.

Ngoài ra, nhà trường đã hệ thống đề luyện tập và tổ chức các kỳ thi thử thường xuyên để học sinh rèn luyện kỹ năng và tâm lý. “Mục tiêu của nhà trường trong năm học 2025-2026 là phấn đấu 100% học sinh đỗ tốt nghiệp. Đây là áp lực nhưng cũng là động lực để toàn trường nỗ lực”, cô giáo Nguyễn Thị Thanh Bình nhấn mạnh.

Nguyễn Công