Xã Hồng Vân giải bài toán 45 tấn rác thải/ngày

Đơn vị thực hiện thu gom rác thải tại xã Hồng Vân. Ảnh: Vũ Cường

Áp lực gia tăng

Là địa bàn có quy mô dân số lớn, khoảng hơn 60.000 người, với 38 thôn xóm trải rộng trên diện tích hơn 24km², xã Hồng Vân đang đối mặt với lượng rác thải sinh hoạt phát sinh mỗi ngày ở mức 45-47 tấn. Con số này không ngừng gia tăng theo nhịp phát triển kinh tế - xã hội, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý rác một cách khoa học, hiệu quả.

Trước đây, không ít thời điểm, tình trạng tồn đọng rác tại các điểm tập kết gây ảnh hưởng đến mỹ quan và đời sống sinh hoạt của người dân. Một số tuyến đường liên thôn, khu vực chợ dân sinh hay khu dân cư đông đúc từng xuất hiện rác thải chưa được thu gom kịp thời. Nguyên nhân không chỉ nằm ở hạ tầng chưa đồng bộ, mà còn xuất phát từ thói quen sinh hoạt của một bộ phận người dân chưa thực sự chú trọng phân loại và xử lý rác tại nguồn.

Trong bối cảnh đó, việc “giải bài toán rác thải” không còn là nhiệm vụ riêng của ngành môi trường mà trở thành yêu cầu tổng thể, gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao, tiến tới nông thôn mới kiểu mẫu. Xã Hồng Vân xác định, muốn xử lý triệt để vấn đề trên cần đồng thời tác động vào cả ba yếu tố: Hạ tầng - tổ chức và nhận thức.

Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hồng Vân Lê Tuấn Tú thẳng thắn nhìn nhận: “Áp lực rác thải sinh hoạt hiện nay là rất lớn. Nếu không có giải pháp đồng bộ và quyết liệt, nguy cơ quá tải, ô nhiễm môi trường sẽ hiện hữu. Chính vì vậy, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch dài hạn, không chỉ xử lý tình huống trước mắt mà hướng tới phát triển bền vững”.

Tổ chức lại quy trình, nâng cấp hạ tầng

Giải pháp đầu tiên và mang tính nền tảng được xã Hồng Vân triển khai là tổ chức lại toàn bộ quy trình thu gom - vận chuyển rác thải. Theo đó, công tác thu gom rác thải được thực hiện hằng ngày tại tất cả các thôn, xóm, tuyến đường trục chính và khu vực công cộng như chợ, trường học, nhà văn hóa, trạm y tế.

Hệ thống các điểm tập kết rác được rà soát, bố trí hợp lý hơn tại các khu vực như Duyên Thái, Hà Hồi, Liên Phương, Vân Tảo, nhằm giảm quãng đường vận chuyển và hạn chế tình trạng ùn ứ. Rác sau khi thu gom được vận chuyển kịp thời về các trạm trung chuyển, trước khi đưa lên khu xử lý tập trung của thành phố.

Các điểm tập trung rác thải tạm thời tại xã Hồng Vân được dọn dẹp thường xuyên, tránh tình trạng ùn ứ. Ảnh: Vũ Cường

Cùng với đó, công tác vệ sinh môi trường công cộng cũng được duy trì thường xuyên. Các tuyến đường chính được tưới nước, rửa đường hằng ngày, trong khi các tuyến phụ được vệ sinh theo tần suất cách ngày. Nhờ đó, diện mạo nông thôn có nhiều cải thiện rõ rệt, giảm thiểu bụi bẩn và mùi hôi phát sinh.

Không dừng lại ở việc tổ chức lại quy trình, xã Hồng Vân còn chú trọng đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ thu gom rác. Từ xe thu gom, thùng chứa đến nhân lực vận hành đều được bổ sung và nâng cao chất lượng đội ngũ. Việc phân công trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, từng thôn xóm giúp công tác vệ sinh môi trường đi vào nền nếp, tránh chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ.

Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hồng Vân cho biết: “Chúng tôi xác định rõ, muốn giải quyết bài toán rác thải thì phải bắt đầu từ khâu tổ chức. Quy trình phải rõ, trách nhiệm phải cụ thể, tần suất phải bảo đảm. Khi các khâu được vận hành nhịp nhàng, hiệu quả sẽ được nâng lên rõ rệt”.

Nâng cao ý thức cộng đồng, hướng tới bền vững

Bên cạnh yếu tố hạ tầng và tổ chức, xã Hồng Vân đặc biệt coi trọng việc thay đổi nhận thức, hành vi của người dân - yếu tố then chốt quyết định sự thành công lâu dài.

Các thôn, xóm đẩy mạnh tuyên truyền về bảo vệ môi trường thông qua hệ thống loa truyền thanh, các buổi sinh hoạt cộng đồng, họp dân. Nội dung tập trung vào việc phân loại rác tại nguồn, bỏ rác đúng giờ, đúng nơi quy định, hạn chế sử dụng túi ni lông và các sản phẩm nhựa dùng một lần.

Không gian sinh hoạt tại Hồng Vân càng ngày được giữ gìn sạch, đẹp. Ảnh: CTV

Nhiều mô hình tự quản về môi trường đã được hình thành, như “đoạn đường xanh - sạch - đẹp”, “ngày chủ nhật xanh”, hay các tổ phụ nữ, đoàn thanh niên tham gia thu gom rác, vệ sinh đường làng ngõ xóm. Chính sự tham gia chủ động của người dân đã tạo nên sự chuyển biến rõ rệt, từ thói quen nhỏ đến hành động lớn.

Đáng chú ý, việc phân loại rác tại nguồn đang từng bước được triển khai, dù còn gặp không ít khó khăn. Đây được xem là giải pháp lâu dài, giúp giảm tải cho khâu xử lý, đồng thời tận dụng được các loại rác tái chế.

“Chúng tôi không kỳ vọng thay đổi ngay lập tức, nhưng xác định phải kiên trì. Khi người dân hiểu và đồng thuận, họ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ môi trường”, ông Lê Tuấn Tú nhấn mạnh.

Trong định hướng giai đoạn 2026-2030, xã Hồng Vân tiếp tục hoàn thiện hệ thống thu gom, nâng cao tỷ lệ xử lý rác thải đúng quy định, đồng thời, từng bước áp dụng các giải pháp công nghệ, thân thiện với môi trường. Mục tiêu không chỉ là “sạch” mà còn “bền vững”, gắn với chất lượng sống của người dân.

Vũ Cường