Thanh Hóa tăng tốc chuyển đổi số - 'lá chắn công nghệ' nâng tầm phòng chống thiên tai

Trong bối cảnh thời tiết diễn biến phức tạp, khó lường, việc ứng dụng khoa học - công nghệ vào công tác phòng, chống và giảm thiểu rủi ro thiên tai đang trở thành xu hướng tất yếu tại nhiều địa phương. Tại Thanh Hóa, các đơn vị chức năng đã chủ động đầu tư thiết bị hiện đại, ứng dụng thành tựu khoa học - kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành và ứng phó thiên tai.

Với nhiệm vụ quản lý 79 hồ đập và hơn 200 trạm bơm, Công ty TNHH MTV Sông Chu đặc biệt chú trọng triển khai các giải pháp công nghệ trong quản lý, vận hành công trình thủy lợi. Nhiều hệ thống tiên tiến như thiết bị đo mực nước tự động, camera giám sát từ xa, hệ thống cảnh báo xả lũ đã được đưa vào sử dụng, giúp nâng cao khả năng dự báo, cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác để xây dựng phương án vận hành phù hợp. Nhờ đó, các công trình không chỉ đảm bảo an toàn mà còn hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai.

Hồ chứa nước Cửa Đạt - công trình trọng điểm có vai trò quan trọng trong cắt giảm lũ, bảo vệ vùng hạ du - hiện được trang bị đồng bộ các thiết bị hiện đại. Với dung tích chứa lên tới 1,45 tỷ m3, dung tích hữu ích 794 triệu m3 và dung tích phòng lũ 387 triệu m3, công trình này được lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các cửa tràn, đập phụ cùng 9 trạm đo mưa tự động và các trạm quan trắc khí tượng tự động.

Chi nhánh khai thác công trình Thủy lợi Cửa Đạt kiểm tra trạm đo mưa tự động. Ảnh: Báo Thanh Hóa.

Thông qua hệ thống quan trắc, đo đạc tự động kết hợp giám sát điều khiển tại hiện trường, toàn bộ dữ liệu như cao trình mặt nước, mực nước hồ chứa, tình trạng vận hành các cửa tràn… được cập nhật liên tục và truyền về máy chủ đặt tại Văn phòng Ban chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và diễn tập phòng thủ tỉnh. Điều này giúp lực lượng chức năng theo dõi sát sao diễn biến, kịp thời đưa ra phương án xử lý khi có tình huống bất thường.

Ông Hoàng Ngọc Cảnh, Tổ trưởng Tổ Kế hoạch kỹ thuật, Chi nhánh khai thác công trình Thủy lợi Cửa Đạt, Ban Quản lý Đầu tư xây dựng Thủy lợi 3 cho biết, việc ứng dụng hệ thống tự động và phần mềm chuyên biệt đã giúp rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng thu thập dữ liệu và cảnh báo, đặc biệt trong công tác phòng chống thiên tai.

Hiện toàn tỉnh Thanh Hóa có 610 hồ đập. Các hồ thủy điện thuộc quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã cùng các hồ chứa thủy lợi lớn đều đã được lắp đặt hệ thống camera giám sát, theo dõi mực nước, hiện trạng công trình và truyền hình ảnh theo thời gian thực về Văn phòng thường trực chỉ huy Phòng chống thiên tai tỉnh phục vụ công tác điều hành trong mùa mưa lũ.

Song song với đó, tỉnh đã xây dựng và đưa vào vận hành 196 trạm đo mưa tự động ứng dụng công nghệ cao, cung cấp số liệu theo giờ, phục vụ hiệu quả cho công tác dự báo, cảnh báo và chỉ đạo ứng phó thiên tai.

Đặc biệt, Thanh Hóa còn phát triển nhiều bản đồ số hóa chuyên biệt như bản đồ hệ thống đê điều, hồ đập; bản đồ ngập lụt vùng ven biển khi có bão mạnh, siêu bão; bản đồ phân vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất đá tại khu vực miền núi… Các công cụ này góp phần quan trọng giúp địa phương thực hiện “mục tiêu kép” - vừa đảm bảo vận hành an toàn, hiệu quả các công trình, vừa nâng cao năng lực phòng chống và ứng phó thiên tai.

Bảo Yến