Vì sao oanh tạc cơ B-17 bay ban ngày?

Trong Thế chiến II, Mỹ và Anh lựa chọn 2 cách tiếp cận khác nhau đối với chiến dịch ném bom chiến lược. Không quân Hoàng gia Anh, hay RAF, chủ yếu tiến hành ném bom khu vực vào ban đêm.

Không quân Lục quân Mỹ lại đặt trọng tâm vào ném bom chính xác ban ngày, với mục tiêu đánh vào những cơ sở quân sự và công nghiệp quan trọng của Đức.

Đằng sau lựa chọn này là một niềm tin công nghệ. Các nhà hoạch định quân sự Mỹ cho rằng nếu oanh tạc cơ có thể bay ở độ cao lớn và sử dụng hệ thống ngắm bom đủ chính xác, họ có thể tập trung bom vào những mục tiêu cụ thể thay vì phải phá hủy cả một khu vực rộng lớn.

Oanh tạc cơ B-17 vì thế được trang bị hệ thống ngắm bom Norden kết hợp với hệ thống lái tự động Sperry C-1, giúp xạ thủ ném bom thực hiện quá trình hiệu chỉnh đường bay trong giai đoạn tiếp cận mục tiêu.

Độ cao cũng là một phần quan trọng của chiến thuật. Các động cơ B-17 được trang bị bộ tăng áp, cho phép máy bay hoạt động ở độ cao khoảng 20.000-30.000 feet, tương đương 6.000-9.000 m.

Ở độ cao này, oanh tạc cơ giảm mức độ phơi nhiễm trước hỏa lực phòng không mặt đất và có thêm thời gian phát hiện các mối đe dọa trên không.

Nhưng oanh tạc cơ B-17 không thể dựa vào độ cao và hệ thống ngắm bom để tự bảo vệ. Các oanh tạc cơ được tổ chức thành những đội hình ngày càng lớn.

Mỗi máy bay giữ một vị trí nhất định để súng máy phòng thủ của nó có thể bao quát các hướng tiếp cận, đồng thời hỗ trợ những chiếc khác.

Khi số lượng oanh tạc cơ tăng lên, các đội hình này tiếp tục được điều chỉnh để đối phó với chiến thuật đánh chặn của Đức.

Một trong những dạng đội hình nổi tiếng nhất là Combat Box. Hệ thống này tạo thành một khối oanh tạc cơ có chiều sâu và chiều rộng, giúp tập trung hỏa lực phòng thủ và phân tán nguy cơ cho từng máy bay.

Các đội hình cũng giúp tập trung bom vào mục tiêu khi hàng loạt oanh tạc cơ cùng tiến vào khu vực ném bom.

Vấn đề là Luftwaffe cũng nhanh chóng thích nghi. Khi các oanh tạc cơ Mỹ tiến sâu vào lãnh thổ Đức, tiêm kích Đức có thể tập trung lực lượng để đánh chặn.

Trong những giai đoạn đầu, tiêm kích hộ tống Mỹ chưa đủ tầm bay để bảo vệ B-17 trong toàn bộ hành trình. Khi các oanh tạc cơ vượt quá phạm vi hộ tống, chúng phải đối mặt với lực lượng đánh chặn Đức mà không có sự bảo vệ đầy đủ.

Dưới mặt đất là một mối đe dọa khác. Pháo phòng không Đức, thường được gọi là Flak, tạo ra những vùng hỏa lực mà các đội hình B-17 phải xuyên qua trước khi tới mục tiêu. Vì thế, bay càng sâu vào châu Âu, nhiệm vụ càng trở nên nguy hiểm.

Thực tế cũng cho thấy giới hạn của “ném bom chính xác”. Trong cuộc tập kích nhà máy vòng bi Schweinfurt tháng 10/1943, hơn 250 oanh tạc cơ B-17 tham gia.

Theo Bảo tàng Không quân Mỹ, chỉ khoảng 1/10 số bom được ném xuống bằng hệ thống Norden rơi trong phạm vi 500 feet, tương đương khoảng 152 m, quanh mục tiêu. Đổi lại, lực lượng Mỹ mất 60 oanh tạc cơ và khoảng 600 quân nhân.

Điều đó cho thấy sức mạnh thực sự của B-17 không nằm ở việc một chiếc “Pháo đài bay” có thể một mình xuyên qua hệ thống phòng thủ Đức.

Sức mạnh nằm ở cả đội hình. Hàng chục, sau đó là hàng trăm oanh tạc cơ cùng bay, cùng ném bom và hỗ trợ hỏa lực cho nhau.

Nhưng khi Luftwaffe ngày càng mạnh, chiến thuật này cũng bộc lộ giới hạn. Mỹ cần một giải pháp mới để bảo vệ những đội hình B-17 trong suốt hành trình.

Và lời giải cuối cùng không nằm ở việc lắp thêm súng máy cho “Pháo đài bay”, mà ở một loại máy bay khác: tiêm kích hộ tống tầm xa.

Việt Hùng