Máy bay ném bom B-17 ra đời: Vì sao Mỹ chế tạo 'pháo đài bay'?

Giữa thập niên 1930, Lục quân Mỹ bắt đầu tìm kiếm một thế hệ oanh tạc cơ hạng nặng mới. Yêu cầu được đặt ra trong bối cảnh Washington muốn xây dựng năng lực không quân có thể bảo vệ lãnh thổ và tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ đối phương nếu chiến tranh xảy ra.

Khi đó, Thế chiến II còn chưa bắt đầu và Mỹ chưa biết cuộc xung đột tương lai sẽ diễn ra như thế nào.

Boeing tham gia cuộc cạnh tranh bằng Model 299, một thiết kế hoàn toàn khác với nhiều oanh tạc cơ cùng thời.

Thay vì sử dụng 2 động cơ như nhiều đối thủ, Boeing đưa lên máy bay tới 4 động cơ.

Thiết kế này giúp Model 299 đạt tầm bay, tốc độ và tải trọng vượt trội so với những máy bay ném bom hạng nặng đang được xem xét. Mẫu máy bay có sải cánh hơn 31 m và được trang bị nhiều vị trí súng máy phòng thủ.

Ngày 28/7/1935, Model 299 thực hiện chuyến bay đầu tiên tại Seattle. Chỉ vài tuần sau, nguyên mẫu bay liên tục từ Seattle tới Wright Field, Ohio, với quãng đường khoảng 3.400 km.

Thành tích này gây ấn tượng mạnh với giới quân sự Mỹ và cho thấy một oanh tạc cơ 4 động cơ có thể kết hợp tầm bay xa với tốc độ đáng kể.

Chính hình dáng lớn cùng hàng loạt súng máy khiến Model 299 được một phóng viên của The Seattle Times ví như một “pháo đài bay”.

Boeing nhanh chóng tiếp nhận tên gọi Flying Fortress và sau đó đăng ký thương hiệu này. Lục quân Mỹ định danh dòng máy bay là B-17.

Điều đáng chú ý là B-17 không chỉ dựa vào tốc độ. Các nhà thiết kế và giới hoạch định quân sự khi đó tin rằng một đội hình oanh tạc cơ hạng nặng được trang bị nhiều súng máy có thể tạo ra vùng hỏa lực đủ mạnh để chống lại tiêm kích.

Khi bay theo đội hình chặt chẽ, các máy bay có thể hỗ trợ hỏa lực cho nhau. Đây là nền tảng quan trọng trong học thuyết oanh tạc chiến lược của Mỹ trước và trong những năm đầu Thế chiến II.

Nhưng Model 299 nhanh chóng gặp biến cố. Ngày 30/10/1935, nguyên mẫu gặp tai nạn khi cất cánh tại Wright Field.

Các phi công đã quên mở khóa hệ thống điều khiển trước chuyến bay, khiến máy bay không thể điều khiển đúng khi rời đường băng.

Vụ tai nạn khiến 2 thành viên tổ lái thiệt mạng và Model 299 bị loại khỏi cuộc cạnh tranh.

Lục quân Mỹ sau đó chọn Douglas B-18 Bolo rẻ hơn. Tuy nhiên, những người ủng hộ thiết kế Boeing vẫn tìm cách duy trì chương trình.

Một lô 13 máy bay thử nghiệm được đặt hàng với định danh YB-17, mở đường cho quá trình hoàn thiện và sản xuất tiếp theo.

Vụ tai nạn của Model 299 thậm chí còn góp phần thúc đẩy việc sử dụng checklist trước chuyến bay, một quy trình sau này trở thành tiêu chuẩn trong hàng không.

Từ một nguyên mẫu suýt bị loại bỏ, oanh tạc cơ B-17 cuối cùng trở thành một trong những biểu tượng lớn nhất của không quân Mỹ trong Thế chiến II.

Điều đặc biệt là khi được thiết kế, “Pháo đài bay” chưa nhằm đáp ứng một cuộc chiến cụ thể.

Dòng máy bay ném bom này được tạo ra từ một niềm tin rất rõ ràng của giới hoạch định quân sự Mỹ.

Nếu oanh tạc cơ có đủ tầm bay, đủ tải trọng và đủ hỏa lực, nó có thể tiến sâu vào lãnh thổ đối phương mà không hoàn toàn phụ thuộc vào tiêm kích hộ tống.

Việt Hùng