Ông Trump để ngỏ khả năng họp ba bên với lãnh đạo Trung Quốc, Nga

“Chúng tôi sẽ gặp nhau để thảo luận về vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa. Nếu Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn tổ chức, tôi sẵn sàng tham gia. Tôi tin rằng chúng tôi cũng sẽ đề cập đến những vấn đề khác, trong đó có thương mại,” Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng ngày 19/10 khi đề cập khả năng tổ chức Hội nghị thượng đỉnh ba bên với Nga và Trung Quốc, theo AFP.

Khi được hỏi liệu vấn đề Ukraine có được đưa ra thảo luận tại cuộc gặp ba bên hay không, ông Trump cho biết việc tham gia hội nghị “không hẳn là vì Ukraine”. “Thành thật mà nói, Nga đã hành xử khá tốt trong vấn đề Ukraine. Họ cũng chẳng làm gì nhiều,” ông Trump nói, đồng thời khẳng định sẽ làm mọi điều có thể để chấm dứt xung đột Nga - Ukraine.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng

Cũng trong phát biểu, Tổng thống Trump đã bảo vệ thỏa thuận về diesel giữa Mỹ và Nga, cùng các quyết định liên quan đến việc miễn trừ và nới lỏng trừng phạt đối với Moscow. Ông tiếp tục chỉ trích Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không hiểu rõ những gì mình đang nói và chưa đóng góp nhiều vào việc giải quyết tình hình.

“Tôi nghĩ đã đến lúc có một người khác đứng ra đàm phán thay mặt Ukraine,” ông Trump nói.

Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Reuters, Nhà Trắng đã thảo luận trong nhiều tuần về khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc, tập trung vào vấn đề phi hạt nhân hóa, bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra tại Trung Quốc trong hai ngày 18-19/11.

Một cuộc gặp ba bên giữa lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc và Nga sẽ là sự kiện chưa từng có tiền lệ. Thỏa thuận giữa ba nước cũng có thể góp phần giảm căng thẳng toàn cầu. Trong đó, việc chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine có thể giải quyết mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh châu Âu trong nhiều thập kỷ, còn một thỏa thuận về vũ khí sẽ tạo ra sự ràng buộc giữa ba quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới.

Trong những ngày gần đây, ông Trump đã có các động thái cải thiện quan hệ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, công bố một thỏa thuận về nhiên liệu diesel và ký sắc lệnh miễn trừ một số lệnh trừng phạt chủ chốt đối với Moscow. Ông cũng tìm cách duy trì quan hệ ổn định với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Trước đó cùng ngày, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết khả năng tổ chức cuộc gặp đã được đề cập trong các cuộc trao đổi, nhưng các bên chưa có đề xuất hay thỏa thuận cụ thể nào.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông cho rằng một thỏa thuận phi hạt nhân hóa với Nga và Trung Quốc là khả thi, nhưng “không nhất thiết phải đạt được trong năm nay”. Hiện chưa rõ các cuộc đàm phán giữa ba nước đã tiến triển đến đâu.

Ông Trump đã đồng ý tham dự Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến vào tháng tới. Đây sẽ là chuyến thăm Trung Quốc thứ hai của ông trong năm nay và là lần thứ ba ông gặp ông Tập Cận Bình trong cùng khoảng thời gian. Trung Quốc, Nga và Mỹ đều là thành viên APEC.

Bên cạnh khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên với lãnh đạo Trung Quốc và Nga, hôm 19/10, ông Trump cũng đề cập đến khả năng có thêm một cuộc gặp cấp cao tại Trung Quốc với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. “Tôi có quan hệ rất tốt với ông ấy và tôi không chắc có ai đang đề nghị tổ chức cuộc gặp hay không,” ông Trump nói.

Trước đó, Tổng thống Mỹ từng tuyên bố có kế hoạch gặp ông Kim trong năm nay. Tuy nhiên, Triều Tiên đã công khai phát tín hiệu rằng nước này không sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán nhằm thuyết phục Bình Nhưỡng từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Đỗ Thảo