Vì sao nên tập bàn chân? Những lợi ích nhiều người thường bỏ qua

BS. Nguyễn Trọng Thủy (nguyên BS. Đội tuyển bóng đá nam Quốc gia và U23 Việt Nam) cho hay, bàn chân là bộ phận chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể khi đứng, đi lại hoặc vận động. Khi bàn chân tiếp xúc với mặt đất, lực phản hồi từ mặt đất sẽ truyền ngược lên các khớp cổ chân, gối, hông và cột sống. Vì vậy, bất kỳ rối loạn nào ở bàn chân, như yếu cơ, mất vòm bàn chân hoặc hạn chế vận động khớp… đều có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi vận động của cơ thể.

Tuy nhiên, trong các chương trình tập luyện phổ biến, nhiều người chỉ chú trọng đến các nhóm cơ lớn như cơ bụng, lưng, đùi hoặc mông mà ít quan tâm đến việc rèn luyện bàn chân. Việc bỏ qua tập luyện bàn chân có thể làm giảm hiệu quả vận động và tăng nguy cơ chấn thương.

Việc bỏ qua tập luyện bàn chân có thể làm giảm hiệu quả vận động và tăng nguy cơ chấn thương.

Tập bàn chân có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như:

1. Tập bàn chân giúp tăng sức mạnh và độ ổn định khi vận động

Bàn chân đóng vai trò quan trọng trong việc giữ thăng bằng và kiểm soát tư thế. Các cơ nhỏ ở lòng bàn chân và cổ chân giúp duy trì vòm bàn chân, cấu trúc giúp phân bố lực khi di chuyển. Khi các cơ này yếu, bàn chân dễ bị sụp vòm hoặc mất ổn định, khiến cơ thể phải bù trừ bằng các khớp phía trên. Điều này có thể dẫn đến thay đổi dáng đi và làm tăng áp lực lên khớp gối hoặc hông.

Các bài tập đơn giản như co duỗi ngón chân, nhặt vật bằng ngón chân, nâng vòm bàn chân hoặc đi chân trần trên bề mặt mềm có thể giúp kích hoạt và tăng cường sức mạnh các cơ nội tại của bàn chân.

Nghiên cứu cho thấy, việc tập luyện bàn chân có thể cải thiện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát vận động, đặc biệt ở người lớn tuổi và người thường xuyên tập thể thao.

2. Giảm nguy cơ chấn thương chi dưới

Chấn thương cổ chân, viêm cân gan chân hoặc đau gối là những vấn đề khá phổ biến ở người vận động nhiều. Một trong những nguyên nhân có thể đến từ sự yếu kém của các cơ bàn chân. Khi bàn chân không đủ khỏe, lực tác động khi chạy hoặc nhảy sẽ không được hấp thụ hiệu quả. Lực này có thể truyền lên các khớp phía trên, làm tăng nguy cơ chấn thương.

Các chương trình phục hồi chức năng trong y học thể thao hiện nay thường bao gồm các bài tập tăng cường cơ bàn chân và cổ chân nhằm cải thiện khả năng hấp thụ lực và ổn định khớp.

Ngoài ra, việc tập luyện bàn chân cũng giúp cải thiện khả năng cảm nhận vị trí cơ thể, yếu tố quan trọng giúp cơ thể phản ứng nhanh với thay đổi của bề mặt hoặc tư thế.

Bàn chân là nền tảng quan trọng giúp cơ thể duy trì sự ổn định, linh hoạt và hiệu quả khi vận động. Việc bổ sung các bài tập cho bàn chân vào chương trình tập luyện không chỉ giúp tăng sức mạnh và phòng ngừa chấn thương mà còn góp phần cải thiện sức khỏe toàn bộ hệ vận động.

3. Hỗ trợ giảm đau gối, hông và cột sống

Cơ thể hoạt động theo nguyên tắc chuỗi động học. Điều này có nghĩa là sự thay đổi ở một khớp có thể ảnh hưởng đến các khớp khác trong chuỗi vận động. Nếu bàn chân mất ổn định hoặc sụp vòm, trục chi dưới có thể bị thay đổi. Khi đó, khớp gối có xu hướng xoay vào trong, làm tăng áp lực lên sụn khớp và dây chằng. Theo thời gian, tình trạng này có thể dẫn đến đau gối, đau hông hoặc thậm chí đau lưng.

Việc tăng cường sức mạnh và khả năng kiểm soát của bàn chân giúp cải thiện sự liên kết của toàn bộ chi dưới, từ đó góp phần giảm áp lực lên các khớp lớn.

Bàn chân là nền tảng quan trọng giúp cơ thể duy trì sự ổn định, linh hoạt và hiệu quả khi vận động.

4. Cải thiện hiệu suất thể thao

Trong các môn thể thao như chạy bộ, bóng đá, tennis hoặc bóng rổ, bàn chân đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lực đẩy và thay đổi hướng di chuyển. Bàn chân khỏe giúp vận động viên truyền lực hiệu quả hơn từ mặt đất lên cơ thể. Điều này không chỉ giúp tăng hiệu suất mà còn giảm nguy cơ quá tải cơ và khớp.

Việc rèn luyện các cơ nội tại của bàn chân có thể cải thiện tốc độ chạy và khả năng bật nhảy. Bên cạnh đó, các bài tập bàn chân còn giúp tăng sự linh hoạt của khớp cổ chân, yếu tố quan trọng trong nhiều hoạt động thể chất.

5. Có lợi cho người lớn tuổi

Ở người cao tuổi, nguy cơ té ngã là một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại. Một trong những yếu tố góp phần gây té ngã là giảm khả năng thăng bằng và kiểm soát vận động.

Bàn chân chứa nhiều thụ thể thần kinh giúp cơ thể cảm nhận vị trí và áp lực khi đứng hoặc di chuyển. Khi các cơ bàn chân yếu đi, khả năng phản ứng với sự thay đổi của bề mặt cũng giảm.

Tập luyện bàn chân có thể giúp cải thiện cảm nhận bàn chân và tăng độ ổn định khi đứng hoặc đi lại. Điều này góp phần giảm nguy cơ té ngã và duy trì khả năng vận động độc lập ở người lớn tuổi.

Nguyễn Châu