Ai không nên nội soi dạ dày?

Nội soi dạ dày còn gọi là nội soi tiêu hóa trên, là kỹ thuật chẩn đoán phổ biến và được đánh giá là phương pháp an toàn, mang lại nhiều lợi ích trong phát hiện bệnh. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp để thực hiện thủ thuật này. Việc hiểu rõ các chỉ định và lưu ý trước khi nội soi sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.

Khi nào nên nội soi dạ dày?

Nội soi dạ dày được chỉ định trong nhiều trường hợp nhằm phát hiện và điều trị các bệnh lý liên quan đến hệ tiêu hóa.

Thông qua nội soi, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng để phát hiện các tổn thương như viêm loét, polyp, khối u hoặc xuất huyết tiêu hóa. Bên cạnh đó, phương pháp này còn hỗ trợ chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày - thực quản, giãn tĩnh mạch thực quản, viêm dạ dày và nhiều bệnh lý khác của đường tiêu hóa.

Ngoài mục đích chẩn đoán, nội soi dạ dày còn được sử dụng để thực hiện một số thủ thuật điều trị như cầm máu khi xuất huyết dạ dày, lấy dị vật trong đường tiêu hóa, cắt polyp hoặc sinh thiết để kiểm tra tế bào bất thường.

Người bệnh nên đi nội soi dạ dày khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến hệ tiêu hóa, như:

Đau vùng thượng vị hoặc đau sau xương ức
Thường xuyên ợ chua, ợ hơi, cảm giác trào ngược
Chậm tiêu, đầy bụng, chán ăn
Buồn nôn hoặc nôn kéo dài
Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
Đau nóng rát vùng thượng vị
Nuốt khó, nuốt đau hoặc cảm giác vướng ở cổ họng
Ho kéo dài hoặc viêm họng tái phát nhiều lần không rõ nguyên nhân
Sụt cân nhanh, không rõ nguyên nhân

Ngoài ra, những người có tiền sử gia đình mắc bệnh dạ dày, đặc biệt là ung thư dạ dày, hoặc đã từng nhiễm vi khuẩn HP cũng nên nội soi định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ.

Việc phát hiện bệnh sớm thông qua nội soi có thể giúp nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán quan trọng giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý tiêu hóa.

Ai không nên nội soi dạ dày?

Trên thực tế, nội soi dạ dày không có chống chỉ định tuyệt đối trong đa số trường hợp. Tuy nhiên, một số người bệnh có tình trạng sức khỏe đặc biệt cần được cân nhắc kỹ trước khi thực hiện thủ thuật này.

Những trường hợp cần thận trọng hoặc tạm hoãn nội soi dạ dày gồm:

Người bị suy hô hấp nặng

Ở bệnh nhân suy hô hấp, việc đưa ống nội soi qua đường miệng có thể làm tăng nguy cơ khó thở và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp.

Bệnh nhân suy tim nặng hoặc vừa trải qua nhồi máu cơ tim

Nội soi dạ dày có thể gây kích thích thần kinh và làm thay đổi nhịp tim. Vì vậy, những bệnh nhân đang trong giai đoạn cấp tính của bệnh tim mạch cần được đánh giá cẩn thận trước khi thực hiện.

Người nghi ngờ bị thủng dạ dày hoặc đã bị thủng dạ dày

Trong trường hợp này, nội soi có thể làm tình trạng tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn. Bác sĩ thường ưu tiên các phương pháp chẩn đoán khác trước khi cân nhắc nội soi.

Người bị bỏng đường tiêu hóa do uống acid hoặc hóa chất

Khi niêm mạc thực quản và dạ dày đang bị tổn thương nghiêm trọng, việc đưa ống nội soi vào có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc thủng đường tiêu hóa.

Ngoài ra, người đang sử dụng thuốc điều trị hoặc có tiền sử dị ứng thuốc cũng cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ trước khi tiến hành nội soi. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các trường hợp nội soi có gây mê hoặc sử dụng thuốc an thần.

Những lưu ý sau khi nội soi dạ dày

Sau khi thực hiện nội soi dạ dày, người bệnh có thể gặp một số cảm giác khó chịu nhẹ như đau họng, đầy bụng hoặc buồn nôn. Đây là phản ứng khá phổ biến do ống nội soi đi qua vùng họng và dạ dày.

Thông thường, các triệu chứng này sẽ giảm dần và biến mất sau khoảng 12 - 24 giờ. Trong thời gian này, người bệnh nên lưu ý:

Hạn chế ăn các loại thực phẩm cay nóng hoặc nhiều gia vị vì có thể gây kích thích niêm mạc dạ dày
Nên ăn các món mềm, dễ tiêu như cháo, súp hoặc thức ăn loãng
Uống nhiều nước để giúp cơ thể nhanh hồi phục
Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh hoạt động gắng sức ngay sau khi nội soi

Nếu cảm giác đau họng kéo dài, người bệnh có thể súc miệng hoặc súc họng bằng nước muối loãng để giảm khó chịu.

Trong trường hợp xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, nôn ra máu, sốt hoặc khó nuốt kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.

Tóm lại, nội soi dạ dày vẫn là phương pháp chẩn đoán hiệu quả đối với nhiều bệnh lý của hệ tiêu hóa. Nhờ khả năng quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, phương pháp này giúp phát hiện sớm các tổn thương nhỏ mà những kỹ thuật khác khó nhận biết.

Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người bệnh nên thực hiện nội soi tại các cơ sở y tế uy tín và tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ trước, trong và sau khi thực hiện thủ thuật.

Việc khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh dạ dày, sẽ giúp phát hiện bệnh sớm, nâng cao hiệu quả điều trị và góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.

BS Nguyễn Văn Dũng