Vai trò của trang thiết bị bảo vệ cá nhân: Sử dụng đúng mới thực sự hiệu quả

Thực tế cho thấy, dùng trang thiết bị bảo vệ cá nhân nhưng sai cách cũng giống như việc "mặc áo giáp thủng lỗ chỗ", không đảm bảo để ngăn được mối nguy hiểm đang rình rập.

1. Kẻ thù thầm lặng tại nơi làm việc

Bệnh nghề nghiệp là bệnh phát sinh do điều kiện lao động có hại của nghề nghiệp tác động đối với người lao động. Bệnh nghề nghiệp không xuất hiện ngay lập tức như một tai nạn bất ngờ. Các tác nhân có hại trong môi trường lao động tấn công cơ thể qua từng ngày, từng giờ làm việc, lâu dài dẫn tới bệnh nghề nghiệp. Bệnh nghề nghiệp thường không chữa khỏi nhưng có thể phòng tránh được.

Hai trong số những tác nhân phổ biến nhất tại nơi làm việc hiện nay là:

Bụi và hơi hóa chất: Xuất hiện nhiều trong ngành dệt may, xây dựng, khai thác mỏ, cơ khí, hóa chất... Khi hít phải thường xuyên, lâu dài, chúng sẽ gây các tổn thương vĩnh viễn ở phổi.

Tiếng ồn: Thường gặp ở các xưởng cơ khí, dệt, may mặc, xây dựng, khai thác mỏ... Tiếng ồn lớn liên tục làm tổn thương tế bào tai, dẫn đến tình trạng giảm thính lực hoặc điếc nghề nghiệp mà người bệnh không hề hay biết trong giai đoạn đầu.

Để ngăn chặn các tác nhân có hại trong môi trường lao động, trang thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE) ra đời như lá chắn cuối cùng. Tuy nhiên, lá chắn này chỉ phát huy tác dụng khi được sử dụng đúng cách.

Người lao động làm việc trong môi trường nhiều bụi, tiếng ồn cần được sử dụng trang thiết bị cá nhân phù hợp.

2. Khẩu trang là lá chắn ngăn ngừa các bệnh phổi phế quản

Nhiều người nghĩ rằng cứ đeo khẩu trang tức là đã bảo vệ được hệ hô hấp. Thực tế sử dụng khẩu trang có hiệu quả là không đơn giản. Có nhiều loại khẩu trang với các tác dụng khác nhau như khẩu trang phòng chống bụi, khẩu trang phòng chống hơi khí độc, khẩu trang y tế phòng chống vi sinh vật. Ở Việt Nam đã có tiêu chuẩn cho từng loại khẩu trang này. Khẩu trang tốt là khẩu trang có hiệu suất lọc cao (tức là ngăn ngừa có hiệu quả bụi, hơi khí độc, vi sinh vật), trở lực hô hấp thấp (khi đeo vẫn dễ thở kể cả khi làm việc cường độ cao), đảm bảo độ kín khít (khi đeo không có khe hở ở mũi và má). Ở nơi ô nhiễm cao và ô nhiễm các chất độc hại nguy hiểm thì người lao động phải sử dụng mặt nạ và bán mặt nạ.

Đeo khẩu trang sai cách:

Đeo không đúng chủng loại: Dùng khẩu trang y tế thông thường để phòng chống bụi, hóa chất hoặc dung môi hữu cơ.
Đeo khẩu trang không đảm bảo kín khít: Tạo khe hở xung quanh mũi và má, bụi và khí độc vẫn lọt qua các kẽ hở này đi vào phổi.
Tái sử dụng khẩu trang dùng một lần: Làm vi khuẩn, bụi bẩn tích tụ ngược lại trên bề mặt tiếp xúc trực tiếp với da mặt và mũi.

Đeo khẩu trang đúng để bảo vệ sức khỏe:

Chọn đúng loại: Chọn loại khẩu trang phù hợp để phòng ngừa các tác nhân gây ô nhiễm. Chọn khẩu trang phù hợp cho từng vị trí lao động.
Kiểm tra độ kín: Khi đeo khẩu trang, dùng hai tay ấn nhẹ thanh kim loại ở sống mũi để khẩu trang ôm sát khuôn mặt. Thở mạnh ra để kiểm tra xem có hơi khí nào thoát ra ở viền má hay mắt không; nếu có, phải chỉnh lại.
Thay mới đúng hạn: Không dùng quá thời gian khuyến cáo. Khi thấy khẩu trang bẩn hoặc rách, phải thay ngay lập tức.

3. Nút tai và chụp tai chống ồn là lá chắn ngăn ngừa giảm sức nghe và bệnh điếc nghề nghiệp

Một số người lao động không đeo nút tai hoặc chụp tai chống ồn khi làm việc thường xuyên trong môi trường có tiếng ồn vì than phiền rằng đeo nút tai hoặc chụp tai vướng víu, khó nghe hoặc đau tai. Hậu quả là họ đã tước đi chiếc lá chắn ngăn ngừa có hiệu quả hiện tượng giảm sức nghe và bệnh điếc nghề nghiệp.

Những sai lầm phổ biến khi dùng nút tai hoặc chụp tai chống ồn:

Không nhét nút tai đủ sâu: Chỉ đặt ở vành tai làm giảm tác dụng chống ồn của nút tai.
Đeo nút tai hoặc chụp tai không thường xuyên: Môi trường có tiếng ồn nhưng sử dụng nút tai hoặc chụp tai không liên tục. Tai cần sự bảo vệ liên tục.
Đeo nút tai vào tai bẩn: Đẩy vi khuẩn từ tay vào sâu bên trong ống tai, gây viêm tai giữa.

Hướng dẫn sử dụng nút tai hoặc chụp tai chống ồn đúng cách:

Với nút tai: Rửa tay sạch, dùng ngón tay xoắn và nén chặt lại. Dùng tay còn lại kéo nhẹ vành tai lên trên và ra sau để mở rộng ống tai, sau đó nhét nút tai vào và giữ để nút tai tự nở ra khít chặt ống tai.
Với chụp tai: Đảm bảo phần đệm múp ôm trọn và kín toàn bộ vành tai. Vén tóc gọn gàng trước khi đeo.
Vệ sinh thường xuyên: Rửa sạch nút tai tái sử dụng bằng nước ấm và xà phòng, lau khô trước khi dùng; thay mới ngay khi nút tai mất độ đàn hồi.

Sử dụng trang thiết bị bảo vệ cá nhân không phải mang tính hình thức để đối phó với người kiểm tra. Sử dụng đúng cách, trang thiết bị bảo vệ cá nhân sẽ là người bạn đồng hành bảo vệ sức khỏe của người lao động. Hãy sử dụng thiết bị bảo vệ cá nhân đúng cách vì một cuộc sống lao động an toàn và hạnh phúc.

BS. Đinh Xuân Ngôn