Tự chủ chiến lược: Kết tinh từ những thành tựu của 40 năm Đổi mới

Đọc và nghiên cứu Báo cáo chính trị trình Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nhiều học giả chung nhận định: Mục tiêu “Tự chủ chiến lược” được đặt ở vị trí trung tâm trong tư duy phát triển đất nước giai đoạn tới.

Việc nhấn mạnh nội dung này không chỉ mang ý nghĩa định hướng chính sách, mà còn phản ánh sự chủ động ngày càng rõ nét của Đảng trong việc hoạch định đường lối, dẫn dắt và kiến tạo sự phát triển của Việt Nam trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo.

Tổng Bí thư Tô Lâm và lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại Hội nghị lần thứ XV Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. Ảnh: Ngọc Thành

Một đổi mới đáng chú ý khác của Báo cáo chính trị lần này là cách tiếp cận tích hợp. Lần đầu tiên, Báo cáo chính trị được xây dựng theo hướng “3 trong 1”, kết hợp Báo cáo chính trị, Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội và Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, cùng với các dự thảo văn kiện quan trọng khác.

Cách làm này thể hiện nỗ lực đổi mới tư duy xây dựng văn kiện theo hướng toàn diện, gắn kết chặt chẽ giữa mục tiêu chính trị, kết quả phát triển kinh tế – xã hội và công tác xây dựng Đảng. Đáng lưu ý, dự thảo nhận được gần 14 triệu ý kiến góp ý thông qua nhiều kênh, đặc biệt là nền tảng số VNeID, phản ánh mức độ quan tâm và tham gia sâu rộng của đội ngũ trí thức, học giả và nhân dân.

Từ góc độ lý luận và thực tiễn, việc đưa khái niệm “Tự chủ chiến lược” vào Báo cáo chính trị có thể được xem là bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng. Nội dung này phản ánh niềm tin vào sức mạnh nội sinh của đất nước, thể hiện nhận thức rõ ràng về bối cảnh quốc tế đang thay đổi sâu sắc. Văn kiện chỉ rõ, cục diện thế giới đang chuyển biến nhanh chóng theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng nấc, đi kèm với xu hướng phân mảnh và phân tuyến ngày càng rõ. Trong khi hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo, thì các thách thức mới, cả truyền thống và phi truyền thống, đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực tự chủ của mỗi quốc gia.

Có được niềm tin vào sức mạnh nội sinh của đất nước, tự chủ chiến lược chính là kết quả kết tinh từ thành tựu sau 40 năm đất nước Đổi mới. Giờ đây, tiềm lực kinh tế, vị thế chính trị và uy tín quốc tế của Việt Nam được nâng lên rõ rệt, tạo nền tảng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế chủ động hơn. Vai trò lãnh đạo và cầm quyền của Đảng tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và phương thức; nền tảng tư tưởng, lý luận không ngừng được bổ sung, phát triển. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt và đạt những kết quả đáng ghi nhận, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân. Song song với đó, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân tiếp tục được hoàn thiện cả về lý luận và thực tiễn, qua đó năng lực quản lý và điều hành của bộ máy nhà nước từng bước được nâng cao.

Đáng chú ý, Báo cáo chính trị đưa những thành tựu này trong mối liên hệ với các quyết sách chiến lược đang được triển khai. Cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, cùng các đột phá về xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, giáo dục – đào tạo và chăm sóc sức khỏe nhân dân, được xem là những động lực quan trọng mở ra cơ hội lịch sử cho sự phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.

Tuy nhiên, báo cáo cũng nêu rõ giai đoạn 5 năm tới sẽ xuất hiện nhiều khó khăn, thách thức, với mức độ phức tạp và gay gắt cao hơn so với trước. Trên cơ sở đó, 5 quan điểm chỉ đạo được xác định mang tính định hướng lâu dài, nhấn mạnh sự kiên định về nền tảng tư tưởng và mục tiêu phát triển, đồng thời yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ. Đặc biệt, việc gắn “Tự chủ chiến lược” với đổi mới mô hình phát triển cho thấy cách tiếp cận linh hoạt, coi phát triển là cơ sở để ổn định và lấy ổn định làm điều kiện thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, gắn với nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Việt Nam bày tỏ quyết tâm tự lực, tự cường để xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Từ đó, mục tiêu tổng quát của giai đoạn tới được xác định khá rõ ràng: Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Thực tế cho thấy, ngay sau khi được công bố, Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Nhiều ý kiến đánh giá cao việc nhấn mạnh “Tự chủ chiến lược”, coi đây là biểu hiện của sự trưởng thành về tư duy lý luận và bản lĩnh chính trị. Trong lịch sử phát triển của dân tộc, đất nước ta luôn đề cao tinh thần tự chủ; trong bối cảnh mới, nội hàm của tự chủ được mở rộng và nâng tầm, gắn với yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.

Ở góc độ quốc tế, khi nhiều quốc gia coi tự chủ chiến lược là một lựa chọn chính sách quan trọng để bảo vệ lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, việc Đảng ta xác định rõ mục tiêu này cho thấy sự nhạy bén trong nhận thức và khả năng thích ứng trước những biến động toàn cầu. Điều đó đồng thời phản ánh sự chín muồi trong tư duy lý luận và bản lĩnh lãnh đạo.

Linh Tuấn/VOV.VN