Trung Quốc phát triển liệu pháp giúp 90% bệnh nhân suy tim nặng phục hồi

Một thử nghiệm lâm sàng mới được thực hiện tại Trung Quốc cho thấy liệu pháp tế bào gốc giúp 90% bệnh nhân suy tim nặng phục hồi chức năng tim.

Kết quả theo dõi dài hạn từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2, do Bệnh viện Cổ Lâu Nam Kinh thuộc Đại học Nam Kinh thực hiện, vừa được công bố trên tạp chí y khoa Nature Medicine. 

Đây được đánh giá là thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng lớn nhất thế giới tính đến thời điểm hiện tại về việc sử dụng tế bào cơ tim biệt hóa từ tế bào gốc vạn năng cảm ứng để điều trị các ca suy tim nghiêm trọng.

Liệu pháp tế bào gốc do Bệnh viện Cổ Lâu Nam Kinh thực hiện giúp 90% bệnh nhân suy tim nặng phục hồi chức năng tim trong thử nghiệm lâm sàng. Hình minh họa: Shutterstock

Bệnh suy tim tiến triển khiến người bệnh phải đối mặt với những cơn khó thở dồn dập dù chỉ đi lại vài bước, cùng với tình trạng mệt mỏi kéo dài, sưng nẹp ở chân, ho dai dẳng và không thể nằm phẳng để ngủ mỗi đêm. 

Dù cấy ghép tim là phương pháp điều trị triệt để nhất hiện nay, nguồn tim hiến tặng trên toàn cầu luôn trong tình trạng vô cùng hiếm hoi. Trong khi đó, các mô cơ tim một khi đã chết do hoại tử thì không thể tự phục hồi hay mọc lại. 

Phương pháp phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, vốn được áp dụng phổ biến, cũng chỉ dừng lại ở mức giải tỏa tắc nghẽn mạch máu chứ không thể làm hồi sinh những vùng mô tim đã tổn thương.

Trước thực trạng đó, nhóm nghiên cứu do Giáo sư Vương Đông Tiến - Trưởng khoa Phẫu thuật Tim ngực tại Bệnh viện Cổ Lâu Nam Kinh dẫn đầu, đã phát triển giải pháp can thiệp hoàn toàn mới. Các nhà khoa học lấy tế bào từ người hiến tặng rồi tái lập trình chúng trở lại trạng thái tế bào gốc vạn năng cảm ứng. 

Từ trạng thái này, tế bào gốc tiếp tục được biệt hóa thành các tế bào cơ tim chuyên biệt trước khi được tiêm trực tiếp vào lớp cơ tim thuộc vùng tổn thương của bệnh nhân ngay trong quá trình phẫu thuật bắc cầu.

Mở ra triển vọng chữa suy tim không cần hiến tạng

Thử nghiệm được tiến hành trên 20 bệnh nhân mắc bệnh động mạch vành tiến triển, chia thành 2 nhóm riêng biệt. Một nhóm gồm 10 người nhận kết hợp phẫu thuật bắc cầu và tiêm tế bào gốc, trong khi nhóm đối chứng gồm 10 người chỉ thực hiện phẫu thuật bắc cầu thông thường.

Tất cả bệnh nhân đều được theo dõi sát sao trong suốt 12 tháng thông qua hình ảnh học, kiểm tra phòng thí nghiệm và đánh giá chức năng tim toàn diện.

Sau 2 tháng can thiệp, dữ liệu thu được ghi nhận 90% bệnh nhân ở nhóm dùng tế bào gốc đã phục hồi chức năng tim về mức NYHA Class II, tức là chỉ còn các triệu chứng nhẹ và có thể sinh hoạt bình thường hàng ngày. Bên cạnh đó, tình trạng tức ngực và khó thở của họ giảm đi rõ rệt.

Ngược lại, ở nhóm đối chứng chỉ thực hiện phẫu thuật bắc cầu, tỉ lệ đạt mức cải thiện này dừng lại ở 60%. Trong bài kiểm tra đi bộ 6 phút, những người được tiêm tế bào gốc đã tăng trung bình gần 169 m quãng đường di chuyển, đạt thành tích gấp đôi so với nhóm không tiêm.

Dữ liệu thu được ghi nhận 90% bệnh nhân ở nhóm dùng tế bào gốc đã phục hồi chức năng tim về chỉ còn các triệu chứng nhẹ và có thể sinh hoạt bình thường hàng ngày. Ảnh minh họa: Getty Images

Đáng chú ý, chỉ số thể tích nhát bóp biểu thị lượng máu được bơm ra sau mỗi nhịp đập ở nhóm điều trị tế bào gốc có sự gia tăng đáng kể, trong khi chỉ số này ở nhóm đối chứng lại có xu hướng giảm. 

Về tỉ lệ sống sót sau 12 tháng, toàn bộ bệnh nhân ở nhóm thử nghiệm tế bào gốc đều sống sót khỏe mạnh, trong khi nhóm đối chứng ghi nhận 1 ca tử vong đột ngột sau 8 tháng phẫu thuật.

Thử nghiệm cũng mang lại những tín hiệu rất tích cực về độ an toàn. Trong suốt quá trình theo dõi, nhóm nhận tế bào gốc không xuất hiện khối u hay biến chứng loạn nhịp tim ác tính. 

Dù 2 bệnh nhân có hiện tượng nhịp tim nhanh lâm sàng ở tuần thứ hai đến tuần thứ ba sau thủ thuật, tình trạng này đã tự biến mất hoàn toàn ngay sau đó.

Thành công của thử nghiệm mở ra triển vọng to lớn cho hàng triệu bệnh nhân suy tim trên toàn thế giới, giúp họ có cơ hội khôi phục một trái tim khỏe mạnh mà không cần phải chờ đợi nguồn tim hiến. 

Hiện tại, thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 đã chính thức được triển khai tại nhiều bệnh viện lớn trên khắp Trung Quốc, nhằm tiếp tục xác minh tính an toàn cũng như hiệu quả điều trị lâu dài của phương pháp này.

Anh Vũ