Triển khai kế hoạch phát triển y học cổ truyền theo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1250/QĐ-TTg ngày 9/7/2026 ban hành Kế hoạch thực hiện Thông báo số 68-TB/VPTW ngày 26/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về phát triển ngành y học cổ truyền Việt Nam.

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Theo Kế hoạch, các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố phải khẩn trương tổ chức tuyên truyền, quán triệt nội dung Thông báo số 68-TB/VPTW và Kế hoạch của Thủ tướng tới toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động về phát triển y học cổ truyền.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến y học cổ truyền. Các cơ quan chức năng sẽ rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về đào tạo nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khám chữa bệnh, thuốc cổ truyền, dược liệu, bảo hiểm y tế và các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành.

Phát triển dược liệu thành ngành kinh tế chiến lược và xây dựng thương hiệu quốc gia.

Chính phủ cũng giao nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù để tạo động lực phát triển y học cổ truyền trong tình hình mới, đồng thời xây dựng Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đáng chú ý, Kế hoạch yêu cầu đẩy mạnh mô hình kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại trong toàn hệ thống y tế. Các hướng dẫn chuyên môn và quy trình kỹ thuật sẽ được hoàn thiện để áp dụng thống nhất tại các cơ sở khám chữa bệnh.

Bên cạnh đó, các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh sẽ được chuẩn hóa và mở rộng tại tuyến y tế cơ sở nhằm khuyến khích các phương pháp chăm sóc sức khỏe an toàn, hiệu quả, giảm phụ thuộc vào thuốc khi phù hợp.

Song song với đó là nhiệm vụ nâng cao năng lực hệ thống bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền từ trung ương đến địa phương, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Phát triển dược liệu thành ngành kinh tế chiến lược, xây dựng thương hiệu quốc gia

Một điểm nhấn quan trọng của Kế hoạch là phát triển dược liệu và công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế chiến lược quốc gia.

Theo đó, Chính phủ yêu cầu bảo tồn, khai thác hiệu quả và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu quý của Việt Nam; mở rộng các vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP, ưu tiên tại khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gắn với tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và phát huy tri thức bản địa.

Việc phát triển chuỗi giá trị dược liệu cũng sẽ được triển khai đồng bộ từ khâu chọn giống, quy hoạch vùng trồng, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc đến chiết xuất, chế biến sâu, sản xuất, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu, từng bước chủ động nguồn nguyên liệu trong nước, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Kế hoạch đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm soát chất lượng dược liệu, thuốc cổ truyền; xử lý nghiêm tình trạng dược liệu giả, kém chất lượng, buôn lậu và các hành vi hành nghề y dược cổ truyền trái phép, bảo đảm quyền lợi và sức khỏe người dân.

Về khoa học công nghệ, Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền; số hóa kho tàng bài thuốc gia truyền, dược liệu và tri thức y học cổ truyền Việt Nam; đẩy mạnh nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, chuẩn hóa các bài thuốc, phương pháp điều trị bằng các bằng chứng khoa học.

Cùng với đó là bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các bài thuốc và tri thức truyền thống; ưu tiên các chương trình khoa học công nghệ trọng điểm quốc gia; xây dựng các trung tâm nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ về y học cổ truyền có quy mô quốc gia và khu vực.

Kế hoạch cũng hướng tới xây dựng thương hiệu quốc gia cho dược liệu và sản phẩm y học cổ truyền Việt Nam; hỗ trợ phát triển các sản phẩm OCOP từ dược liệu; phát triển các loại hình du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch sinh thái gắn với làng nghề, vùng trồng dược liệu nhằm nâng cao giá trị kinh tế của ngành.

Để tạo nền tảng phát triển bền vững, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và khu vực tư nhân tham gia nghiên cứu, sản xuất thuốc cổ truyền, phát triển hệ thống khám chữa bệnh và chuỗi cung ứng dịch vụ y học cổ truyền.

Đặc biệt, Kế hoạch nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao thông qua đổi mới chương trình đào tạo, phát triển các chuyên ngành sâu về y học cổ truyền, bố trí cán bộ chuyên trách tại cơ quan quản lý y tế cấp tỉnh và trạm y tế cấp xã, đồng thời có cơ chế thu hút chuyên gia, nhà khoa học và thầy thuốc giỏi.

Lê Bảo