Trai làng thi cày ruộng, bắt chạch để… 'lấy vợ' ở Lễ hội kén rể Đường Yên

Năm 2026 này, lễ hội thêm phần đặc biệt khi chính thức được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định sức sống bền bỉ của một phong tục giàu bản sắc.

Các đại biểu thực hiện nghi thức tế lễ trang nghiêm tại đình, tưởng nhớ công lao của nữ tướng Lê Hoa - người gắn liền với truyền thuyết hình thành lễ hội.

Khói hương nghi ngút, không khí linh thiêng bao trùm, thể hiện lòng thành kính của hậu thế với tiền nhân.

Người vào vai nữ tướng Lê Hoa xuất hiện trong trang phục truyền thống, thần thái trang nghiêm. Nhân vật được tuyển chọn kỹ lưỡng không chỉ về ngoại hình mà còn về phẩm chất, đại diện cho hình tượng người phụ nữ tài sắc, đức độ trong truyền thuyết dân gian.

Năm nay, chị Đào Thị Vân Anh (23 tuổi) vinh dự được vào vai nữ tướng Lê Hoa

Hai chàng trai trẻ trong trang phục chỉnh tề, đại diện cho những “ứng viên kén rể” bước ra trước sự chứng kiến của đông đảo người dân. Họ đều là những người chưa lập gia đình, có học thức, phẩm chất tốt, được lựa chọn kỹ càng từ cộng đồng.

Hai chàng rể tham gia phần thi đối đáp, thể hiện sự nhanh nhạy, hiểu biết và khả năng ứng xử linh hoạt. Đây là phần thi mở đầu, phản ánh tiêu chí “trí” trong quan niệm lựa chọn người xứng đáng của cư dân nông nghiệp xưa.

Trong tiếng reo hò cổ vũ, các chàng rể bước vào phần thi cày ruộng - một thử thách đòi hỏi sức khỏe và kỹ năng lao động. Hình ảnh này gợi nhắc về đời sống sản xuất nông nghiệp, nơi người đàn ông phải giỏi việc đồng áng để chăm lo gia đình.

Các chàng rể thi câu ếch bên ao làng, đòi hỏi sự khéo léo, kiên trì và tinh tế. Trò chơi dân gian này mang đậm dấu ấn sinh hoạt làng quê Bắc Bộ, đồng thời tạo nên không khí vui tươi, gần gũi cho lễ hội.

Một trong những phần thi sôi động và hấp dẫn nhất là “bắt chạch trong chum”. Những chú chạch trơn trượt khiến các chàng rể gặp không ít khó khăn, tạo nên những khoảnh khắc vừa kịch tính vừa hài hước, thu hút sự cổ vũ nhiệt tình của người xem.

Ở phần thi cuối, các chàng rể phải thể hiện sự gan dạ khi thực hiện thử thách chọc chó. Đây là phần thi mang tính biểu tượng cho yếu tố “dũng”, hoàn thiện ba tiêu chí đức - trí - dũng mà lễ hội đề cao.

Khép lại hội thi, chàng rể chiến thắng trong trang phục mới sánh bước cùng nữ tướng Lê Hoa ra mắt dân làng. Khoảnh khắc này đánh dấu kết thúc hành trình thử thách, đồng thời tái hiện hình ảnh đẹp về sự kết duyên trong truyền thuyết.

Đại diện chính quyền và người dân tham dự Lễ công bố quyết định ghi danh Lễ hội kén rể Đường Yên vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Sự kiện là dấu mốc quan trọng, khẳng định giá trị và sức sống của lễ hội trong đời sống đương đại.

Bên cạnh phần thi kén rể, người dân và du khách còn hòa mình vào các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian, hát quan họ… tạo nên không khí hội làng sôi động, gắn kết cộng đồng.

Trải qua nhiều thế hệ, Lễ hội kén rể Đường Yên không chỉ là một nghi lễ tái hiện truyền thuyết mà còn là không gian văn hóa sống động, nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, hun đúc tinh thần đoàn kết và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc trong dòng chảy hiện đại.

Bạn Nguyễn Thu Hà (20 tuổi) đến xem lễ hội đã hào hứng chia sẻ: “Đây là lần đầu mình xem lễ hội và thấy rất ấn tượng với không khí vừa trang nghiêm, vừa sôi động. Các phần thi dân gian gần gũi, vui nhộn, thu hút đông người theo dõi. Mình thấy rất tự hào khi những giá trị truyền thống như thế này vẫn được gìn giữ”.

CTV Vũ Quỳnh Chi/VOV.VN