TP.HCM: Giới trẻ đưa Đờn ca tài tử vào quán bar và không gian số

Không gian biểu diễn của Ban đờn ca Đó Đây tại Hai Tô Bar. Ảnh: Fanpage Ban đờn ca Đó Đây.

Giữa nhịp sống sôi động của TP.HCM những ngày giữa năm 2026, nếu có dịp ghé một quán bar nhỏ trên đường Huỳnh Mẫn Đạt (phường Thạnh Mỹ Tây), nhiều người sẽ không khỏi bất ngờ. Thay vì những giai điệu điện tử sôi động thường thấy vào mỗi dịp cuối tuần, thực khách vừa nhâm nhi những thức uống mang hương vị miền Tây như trái giác, chùm ruột..., vừa lặng lẽ thưởng thức tiếng đàn kìm, đàn tranh réo rắt hòa cùng lời ca tài tử mộc mạc.

Đó là không gian quen thuộc của Ban đờn ca Đó Đây - một nhóm gồm những người trẻ đến từ nhiều ngành nghề khác nhau như giáo viên tiếng Anh, sinh viên, công nhân hay kỹ sư. Họ không phải nghệ sĩ chuyên nghiệp nhưng đều có chung niềm đam mê sâu sắc với loại hình nghệ thuật đặc trưng của vùng đất Nam Bộ. Cái tên "Đó Đây" cũng phản ánh đúng tinh thần của nhóm: ở đâu có người muốn nghe, ở đó họ sẵn sàng mang tiếng đờn, lời ca đến phục vụ.

Khán giả trải nghiệm và giao lưu Đờn ca tài tử cùng các thành viên Ban đờn ca Đó Đây. Ảnh: Fanpage Ban đờn ca Đó Đây.

Không chọn những sân khấu lớn hay để di sản chỉ tồn tại trong không gian bảo tàng, Ban đờn ca Đó Đây chủ động đưa Đờn ca tài tử hòa vào nhịp sống thường nhật của thành phố. Sân khấu của họ có thể là một góc vỉa hè, công viên, Đường sách hay những buổi học trải nghiệm di sản tại các trường học.

Tại các lớp học ấy, học sinh được tận mắt ngắm nhìn các nhạc cụ truyền thống, trực tiếp chạm vào từng phím đàn và tìm hiểu về âm nhạc ngũ cung bằng cách tiếp cận gần gũi, sinh động. Đặc biệt hơn, nhóm còn đưa Đờn ca tài tử vào không gian quán bar - nơi vốn gắn với các loại hình giải trí hiện đại. Khách đến quán, phần lớn là người trẻ, không chỉ lắng nghe mà còn có thể bước lên sân khấu giao lưu, thử cất lên vài câu lý hay vọng cổ. Chính sự kết hợp tưởng chừng đối lập ấy lại tạo nên một không gian giàu cảm xúc, giúp thế hệ trẻ đến gần hơn với di sản dân tộc.

Trong kỷ nguyên số, không gian biểu diễn của nhóm còn được mở rộng lên các nền tảng mạng xã hội. Hình ảnh những cây đàn truyền thống đặt cạnh điện thoại thông minh hay chân máy để phát trực tiếp đã trở nên quen thuộc. Nhờ mạng xã hội, những video tập đàn, những làn điệu Nam ai, Nam bình mộc mạc thu hút hàng nghìn lượt xem từ khán giả trong và ngoài nước. Nhiều thành viên của nhóm cũng tìm thấy nhau thông qua chính không gian mạng.

Công nghệ, trong trường hợp này, không làm mai một giá trị truyền thống mà trở thành cầu nối giúp tiếng đờn, lời ca có thêm đời sống mới, tiếp cận đông đảo công chúng hơn.

Học sinh trải nghiệm đàn tranh và guitar phím lõm trong chương trình tại Trường THCS Trần Văn Ơn. Ảnh: Fanpage Ban đờn ca Đó Đây.

Dẫu vậy, việc đưa một di sản có tuổi đời hàng trăm năm lên môi trường số hay vào các không gian giải trí hiện đại cũng đặt ra không ít thách thức. Áp lực về lượt xem cùng tốc độ lan truyền nhanh của mạng xã hội rất dễ khiến người thực hiện chạy theo yếu tố giải trí, làm mất đi những giá trị cốt lõi của nghệ thuật truyền thống.

Ý thức rõ điều đó, các thành viên Ban đờn ca Đó Đây vẫn kiên trì giữ gìn sự chỉn chu trong từng ngón đàn, từng câu ca. Họ xem công nghệ chỉ là cánh cửa đầu tiên để đưa khán giả đến gần hơn với Đờn ca tài tử, còn điều giữ chân người nghe vẫn là sự chân thành, mộc mạc và chuẩn mực của nghệ thuật Nam Bộ.

Bên cạnh Ban đờn ca Đó Đây, trên mảnh đất Sài Gòn vẫn còn nhiều câu lạc bộ, nhóm Đờn ca tài tử bình dân chưa từng được truyền thông hay mạng xã hội biết đến. Họ có thể là những người lao động, những cô chú nghỉ hưu hay các bạn trẻ vẫn âm thầm gặp gỡ dưới mái hiên nhà, trong góc quán nhỏ để cùng nhau hòa đàn, cất tiếng ca. Không ánh đèn sân khấu, không mưu cầu danh tiếng, chính những con người bình dị ấy mới là nền tảng bền vững góp phần gìn giữ hồn cốt của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Kênh TikTok của thành viên Ban đờn ca Đó Đây thu hút hàng nghìn lượt xem, góp phần lan tỏa Đờn ca tài tử trên không gian số.

Hành trình của Ban đờn ca Đó Đây cùng những người yêu Đờn ca tài tử tại TP.HCM mang đến một góc nhìn tích cực về câu chuyện bảo tồn di sản trong đời sống đương đại. Di sản không hề cũ kỹ hay xa rời cuộc sống; ngược lại, nếu được trao những phương thức tiếp cận phù hợp, di sản vẫn có thể thích ứng và phát triển mạnh mẽ.

Khi tiếng đàn tài tử vẫn ngân vang trong một quán bar, vẫn xuất hiện trên màn hình điện thoại của người trẻ, đó chính là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc - một mạch nguồn chưa bao giờ đứt gãy, vẫn âm thầm chảy và tiếp tục làm giàu đời sống tinh thần của các thế hệ hôm nay.

Trúc Phương