Tổng thống Trump phê chuẩn thỏa thuận hạt nhân với Ảrập Xêút

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Thỏa thuận dự kiến có thời hạn 30 năm, với sự tham gia của các doanh nghiệp Mỹ trong quá trình xây dựng và phát triển chương trình hạt nhân dân sự của Ảrập Xêút.

Một trong những nội dung đáng chú ý là khả năng xây dựng cơ sở làm giàu uranium tại Ảrập Xêút, sau khi Washington và Riyadh tiến hành nghiên cứu chung về vấn đề này.

Thỏa thuận dự kiến sẽ được trình Quốc hội Mỹ xem xét, song có thể vấp phải sự phản đối của nhiều nghị sĩ.

Một số nhà lập pháp lo ngại việc hỗ trợ Ảrập Xêút làm giàu uranium có thể làm gia tăng nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời châm ngòi cho một cuộc chạy đua hạt nhân mới tại Trung Đông.

Ảrập Xêút hiện là thành viên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), tổ chức có nhiệm vụ thúc đẩy việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và giám sát các chương trình hạt nhân của các quốc gia.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin, thỏa thuận Mỹ - Ảrập Xêút không bao gồm Nghị định thư bổ sung của IAEA. Đây là cơ chế cho phép cơ quan này thực hiện các hoạt động giám sát, thanh sát và xác minh sâu rộng hơn.

Việc thiếu cơ chế giám sát bổ sung được cho là có thể làm gia tăng lo ngại về khả năng chương trình hạt nhân dân sự bị chuyển hướng sang mục đích quân sự.

Thông tin về thỏa thuận xuất hiện trong bối cảnh Mỹ và Israel đang tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, với mục tiêu được tuyên bố là ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.

Iran nhiều lần khẳng định chương trình làm giàu uranium của nước này chỉ nhằm mục đích hòa bình.

Cả Tổng thống Donald Trump và người tiền nhiệm Joe Biden đều từng tìm cách đạt thỏa thuận với Ảrập Xêút nhằm chia sẻ công nghệ hạt nhân của Mỹ.

Tuy nhiên, các chuyên gia chống phổ biến vũ khí hạt nhân cảnh báo rằng việc Ảrập Xêút vận hành máy ly tâm làm giàu uranium có thể tạo nền tảng cho một chương trình vũ khí trong tương lai.

Thái tử Mohammed bin Salman của Ảrập Xêút từng tuyên bố Riyadh có thể theo đuổi vũ khí hạt nhân nếu Iran sở hữu bom nguyên tử.

Mặc dù làm giàu uranium không đồng nghĩa một quốc gia có thể ngay lập tức chế tạo vũ khí hạt nhân, năng lực này được xem là một trong những bước quan trọng để tiến tới vũ khí hóa chương trình hạt nhân.

Theo AP

Thu Nguyên