EU nhất trí về gói trừng phạt Nga thứ 21 với một loạt các thỏa hiệp

Sau nhiều tuần đàm phán khó khăn, cuối cùng các Đại sứ EU ngày 23/7 đã đạt được thỏa thuận về gói trừng phạt thứ 21 đối với Nga.

Các biện pháp này vẫn cần sự phê chuẩn chính thức của các Bộ trưởng EU thông qua thủ tục bằng văn bản, nhưng điều đó dự kiến chỉ là hình thức.

Theo các nhà ngoại giao EU, gói trừng phạt này ít tham vọng hơn so với đề xuất ban đầu của Ủy ban châu Âu sau khi các quốc gia thành viên đàm phán một loạt các thỏa hiệp.

Mặc dù vậy, các quan chức nhấn mạnh rằng sự đoàn kết của EU vẫn được duy trì trong khi đưa ra các hạn chế mới nhắm vào nền kinh tế và lĩnh vực tài chính của Nga.

"Các cuộc đàm phán về gói trừng phạt này rất khó khăn, nhưng chúng tôi đã đạt được thỏa thuận về các vấn đề còn lại trong khi vẫn duy trì sự đoàn kết của EU như chúng tôi đã làm trong 20 gói trừng phạt trước đó", một nhà ngoại giao EU nói với trang Novinite (Bulgaria) sau khi thỏa thuận đạt được.

Từ trái sang: Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa. Ảnh: Belga News

Một trong những yếu tố chính được giữ lại là mức giá trần được sửa đổi đối với dầu Nga. EU đã đồng ý đóng băng giá trần ở mức khoảng 44 USD/thùng trong 12 tháng tới.

Theo cơ chế trước đây, mức giá trần sẽ tự động tăng cùng với mức tăng của giá dầu toàn cầu, có khả năng đạt khoảng 58 USD/thùng. Bằng cách giữ nguyên giới hạn bất chấp sự biến động của thị trường, các quan chức EU cho biết Nga sẽ bị mất đi nguồn thu dầu mỏ đáng kể.

Gói trừng phạt cũng giữ nguyên gần như toàn bộ khoảng 250 cá nhân và thực thể ban đầu được Cơ quan Hành động Đối ngoại châu Âu đề xuất đưa vào "danh sách đen", biến đây thành vòng trừng phạt bổ sung lớn nhất kể từ năm 2022.

Các biện pháp bổ sung nhắm vào lĩnh vực ngân hàng của Nga và các hoạt động liên quan đến tiền điện tử cũng vẫn là một phần của thỏa thuận cuối cùng.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hoan nghênh bước đột phá này, nhấn mạnh việc đưa 32 ngân hàng Nga vào danh sách trừng phạt và lưu ý rằng, "đây là lần đầu tiên chúng ta nhắm mục tiêu vào các tàu hỗ trợ hạm đội bóng tối của Nga".

Gói trừng phạt mới được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang gia tăng chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) nhằm vào Nga, nhắm vào các nhà máy lọc dầu, chuỗi cung ứng nhiên liệu và gần đây hơn là các trung tâm hậu cần thương mại.

"Vào thời điểm Ukraine đang xây dựng đà quân sự, các biện pháp trừng phạt của chúng tôi tiếp tục làm suy yếu nền tảng kinh tế cho nỗ lực chiến tranh của Nga", bà Von der Leyen cho biết trên mạng.

Không phải mọi đề xuất đều được giữ lại trong các cuộc đàm phán. Các hạn chế thương mại dự kiến đối với cá của Nga đã bị loại bỏ hoàn toàn.

Đề xuất cấm thị thực trên diện rộng nhằm ngăn chặn binh lính Nga từng chiến đấu ở Ukraine nhập cảnh vào EU đã bị hoãn lại.

Thay vào đó, các Đại sứ EU đã nhất trí về mặt ngôn ngữ rằng khối cam kết sẽ xem xét lại vấn đề này trong các gói trừng phạt trong tương lai.

Một số quốc gia thành viên cũng đã đạt được những nhượng bộ trong các cuộc đàm phán. Bulgaria đã phản đối thành công việc thêm người đứng đầu Giáo hội Chính thống Nga, Thượng phụ Kirill, vào danh sách trừng phạt.

Áo đã đạt được các biện pháp bảo vệ liên quan đến Ngân hàng Raiffeisen. Ngân hàng này vẫn tiếp tục hoạt động tại Nga bất chấp xung đột ở Ukraine.

Theo các nhà ngoại giao tham gia đàm phán, Sofia đã yêu cầu loại bỏ 3 cá nhân người Nga khỏi danh sách trừng phạt được đề xuất, và cuối cùng những cái tên này đã bị loại khỏi gói trừng phạt.

Các quan chức Bulgaria lập luận rằng danh sách này cần được đánh giá lại, và sự thỏa hiệp đã được chấp nhận như một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm duy trì sự đồng thuận giữa tất cả các quốc gia thành viên.

Một trở ngại lớn đã được vượt qua sau khi Hy Lạp nhận được sự miễn trừ cho phép các công ty vận tải biển của nước này tiếp tục vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga từ Bắc Cực cho khách hàng bên ngoài EU.

Một thỏa hiệp đã đạt được cho phép các hợp đồng được ký kết trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine vẫn có hiệu lực, tùy thuộc vào việc xem xét hàng năm. Tuy nhiên, việc mở rộng các thỏa thuận hiện có hoặc ký kết các hợp đồng mới sẽ bị cấm.

Theo các nhà ngoại giao, sự nhượng bộ đó đã cho phép Hy Lạp dỡ bỏ quyền phủ quyết và mở đường cho gói trừng phạt thứ 21 được thông qua.

Cố vấn về các lệnh trừng phạt của Tổng thống Ukraine, ông Vladyslav Vlasiuk, cũng hoan nghênh thỏa thuận này, thừa nhận rằng các cuộc đàm phán thực sự khó khăn, đồng thời nhấn mạnh sự đoàn kết liên tục của khối 27 quốc gia này.

"Thật tốt khi EU cuối cùng đã đạt được thỏa thuận về gói trừng phạt thứ 21. Các cuộc đàm phán một lần nữa cho thấy một số quyết định có thể khó khăn về mặt chính trị như thế nào", ông Vlasiuk nói.

"Tuy nhiên, đây là lần thứ 21 EU thể hiện sự đoàn kết của mình. Gói này đặc biệt mạnh về các biện pháp trừng phạt tài chính, và công việc chuẩn bị cho gói thứ 22 đã bắt đầu".

Minh Đức (Theo Novinite, Moscow Times)