Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chủ động lựa chọn, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc tế để nâng cao nội lực, tính tự chủ của nền kinh tế

Hội nghị do Bộ Chính trị tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến dưới sự chủ trì và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hội nghị được kết nối tới gần 35.000 điểm cầu từ Trung ương đến các tỉnh, thành phố, cấp xã, các cơ quan, đơn vị, quân khu, quân chủng, quân đoàn trên cả nước với gần 2,1 triệu đại biểu tham dự, thể hiện quyết tâm chính trị cao của toàn Đảng trong việc sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Tham dự Hội nghị có các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước: đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Nguyễn Sinh Hùng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng; cùng các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, đại diện cộng đồng doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Tại Hội nghị, thay mặt Đảng ủy Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 10-NQ/TW, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và các định hướng lớn nhằm thống nhất nhận thức, tạo sự đồng thuận trong toàn hệ thống chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, sau gần bốn thập kỷ thực hiện đường lối đổi mới, chủ trương mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài của Đảng đã khẳng định là một quyết sách chiến lược đúng đắn, góp phần huy động hiệu quả nguồn lực quốc tế cho phát triển đất nước, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở rộng hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Đến nay, Việt Nam đã trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn trong khu vực với gần 550 tỷ USD vốn đăng ký và hơn 46 nghìn dự án còn hiệu lực. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, phát triển xuất khẩu, tạo việc làm, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Những kết quả đạt được tiếp tục khẳng định chủ trương thu hút đầu tư nước ngoài của Đảng trong gần 40 năm qua là hoàn toàn đúng đắn và có ý nghĩa chiến lược.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cũng cho thấy nhiều hạn chế cần sớm khắc phục. Chất lượng và sức lan tỏa của một bộ phận dự án đầu tư nước ngoài còn thấp; liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ; chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ, phát triển thị trường vốn và đầu tư gián tiếp chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển.

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những biến động sâu sắc về địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, cùng sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, mô hình phát triển của Việt Nam cũng đòi hỏi phải có những thay đổi căn bản. Theo đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút nhiều vốn hơn mà quan trọng hơn là thu hút được các dòng vốn có chất lượng cao, công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng lớn và có sức lan tỏa mạnh mẽ đối với nền kinh tế.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW. Đây không đơn thuần là nghị quyết về thu hút đầu tư nước ngoài mà là nghị quyết về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn phát triển mới, đặt khu vực kinh tế này trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

Nghị quyết xác định mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến đầu tư có sức cạnh tranh cao trong khu vực; nâng cao năng lực sản xuất, tăng cường liên kết và lan tỏa với các khu vực kinh tế trong nước; nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, khả năng tự chủ chiến lược, uy tín và vị thế của đất nước; tạo động lực quan trọng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Đặc biệt, Nghị quyết thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thông qua sáu chuyển đổi lớn: từ thu hút đầu tư nước ngoài sang phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; từ coi trọng quy mô vốn sang coi trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng; từ ưu đãi theo đầu vào sang ưu đãi theo kết quả; từ phát triển FDI đơn lẻ sang phát triển đồng bộ hệ sinh thái các dòng vốn quốc tế; từ quản lý đầu tư sang kiến tạo môi trường đầu tư và phát triển; từ cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương sang điều phối phát triển ở tầm quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, thông điệp cốt lõi của Nghị quyết là thành công trong giai đoạn mới không còn được đo bằng số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, mà được đánh giá bằng chất lượng dòng vốn, năng lực công nghệ, mức độ đổi mới sáng tạo, khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và những đóng góp thực chất đối với tăng trưởng nhanh, bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Nghị quyết đề ra bảy nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá, tập trung vào đổi mới nhận thức; hoàn thiện thể chế; phát triển nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng; định hướng thu hút đầu tư thế hệ mới; nâng cao hiệu quả lan tỏa của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; phát triển đầu tư gián tiếp và thị trường tài chính; đồng thời bảo đảm sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Hội nghị cũng nghe các tham luận của Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng cùng các doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế. Các ý kiến đều thống nhất cao về ý nghĩa chiến lược của Nghị quyết, khẳng định quyết tâm chính trị trong tổ chức thực hiện, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm thu hút hiệu quả dòng vốn FDI chất lượng cao, tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao quá trình chuẩn bị công phu của các cơ quan xây dựng Nghị quyết, đồng thời ghi nhận những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu và sự quan tâm của đông đảo cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhân dân.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Nghị quyết số 10-NQ/TW được ban hành trên cơ sở tổng kết gần 40 năm thực hiện chủ trương mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài của Đảng, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Nếu trước đây trọng tâm là mở cửa đón nhận dòng vốn thì nay chuyển sang chủ động lựa chọn, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc tế để nâng cao nội lực, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế.

Đồng chí cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại trong thu hút FDI hiện nay như tỷ lệ nội địa hóa còn thấp; liên kết với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ; chuyển giao công nghệ, nghiên cứu - phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu; nhiều dự án vẫn chủ yếu gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều tài nguyên, lao động phổ thông và dựa vào ưu đãi hơn là tạo dựng năng lực mới cho nền kinh tế.

Để khắc phục những hạn chế đó, Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và khả năng tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Theo đồng chí Tổng Bí thư, cần chuyển mạnh từ tư duy thu hút sang tư duy chủ động lựa chọn, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả các dòng vốn quốc tế; đánh giá hiệu quả đầu tư thông qua năng suất, chất lượng công nghệ, số lượng việc làm chất lượng cao, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng và giá trị gia tăng tạo ra trong nước.

Đồng chí nhấn mạnh yêu cầu tổ chức phát triển theo cụm ngành, chuỗi giá trị, hệ sinh thái công nghiệp và không gian liên kết vùng; cạnh tranh bằng chất lượng thể chế, hạ tầng hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao, dịch vụ công chuyên nghiệp và môi trường đầu tư ổn định, thay vì bằng ưu đãi hay đánh đổi môi trường, tài nguyên và an ninh kinh tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu việc triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW phải gắn chặt với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, nhất là Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, bảo đảm các khu vực kinh tế cùng phát triển, hỗ trợ và cộng hưởng trong một chiến lược phát triển thống nhất.

Phân tích tám nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới, đồng chí yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy về đầu tư nước ngoài; hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch và phù hợp với thông lệ quốc tế; phát triển hệ sinh thái công nghiệp trong nước; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đầu tư hạ tầng chiến lược; đổi mới xúc tiến đầu tư; phát triển thị trường vốn hiện đại và tăng cường liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là: "Thu hút đầu tư nước ngoài không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, nâng cao tự chủ; không chỉ để tăng trưởng nhanh mà để phát triển bền vững, bao trùm và có chất lượng cao."

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, đồng chí Phạm Gia Túc khẳng định Chính phủ sẽ khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, xác định rõ nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, thời hạn, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương; lấy kết quả thực hiện làm thước đo, tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá thực chất nhằm nhanh chóng đưa Nghị quyết số 10-NQ/TW đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường, hội nhập quốc tế sâu rộng và phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Quang Hòa