Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không thể để nơi nào cũng muốn làm cảng biển, sân bay

Sáng 30/6, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Nghị quyết số 10 thể hiện sự thay đổi trong tư duy phát triển, không còn thuần túy mở cửa đón nhận dòng vốn mà đã chủ động lựa chọn và sử dụng nguồn lực quốc tế để tạo dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại hội nghị. Ảnh: QH

Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng, xuất khẩu, công nghiệp hóa, tạo việc làm, tiếp nhận công nghệ và phương thức quản trị hiện đại.

Không tiếp nhận các dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, ngày nay Việt Nam đã có một vị thế khác, "chúng ta không còn đặt câu hỏi làm thế nào để có thêm vốn nước ngoài nữa. Thay vào đó, chúng ta phải trả lời câu hỏi hóc búa hơn làm thế nào sử dụng hiệu quả nguồn lực nước ngoài, nâng cao nội lực, nâng cao năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và sự tự chủ của nền kinh tế".

Nghị quyết số 10 đã đặt ra những mục tiêu, yêu cầu cao hơn nhiều, "phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gắn với nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, năng lực sản xuất, công nghệ và sức cạnh tranh của nền kinh tế". Đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và khả năng tiếp cận dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng phải nhận thức được sâu sắc toàn bộ nội dung nghị quyết để hành động quyết liệt hơn, nhanh hơn và thực chất hơn.

Cụ thể, phải chủ động, tiếp cận, lựa chọn, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả các dòng vốn quốc tế để bồi đắp năng lực quốc gia; phải tính toán hiệu quả thu hút bằng năng suất và chất lượng của vốn, trình độ công nghệ sử dụng, số việc làm chất lượng cao, đào tạo kỹ sư, nhà quản trị Việt Nam, kết nối doanh nghiệp trong nước và chuỗi cung ứng, tạo thêm giá trị gia tăng tham gia vào các hoạt động đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, triển khai Nghị quyết 10 gắn chặt với Nghị quyết Đại hội 14 và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, nhất là Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước.

Mục tiêu của thu hút đầu tư nước ngoài là phải biến các nguồn lực đó thành năng lực của nền kinh tế Việt Nam. Muốn vậy, doanh nghiệp tư nhân trong nước phải có điều kiện tham gia, học hỏi và từng bước vươn lên trong chuỗi giá trị. Kinh tế nhà nước phải đầu tư và dẫn dắt ở những lĩnh vực nền tảng, chiến lược, tạo hạ tầng và dư địa phát triển cho các khu vực khác.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định cả 3 khu vực kinh tế trên không phát triển rời rạc mà phải hợp tác và cùng cộng hưởng trong một chiến lược chung.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Phải thống nhất nhận thức, đổi mới mạnh mẽ tư duy về đầu tư nước ngoài, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư có năng lực, công nghệ, trách nhiệm và cam kết lâu dài đầu tư, kinh doanh thành công tại Việt Nam. Ảnh: QH

"Chính sách thuế tối thiểu toàn cầu không còn cho phép các nước hào phóng với các ưu đãi thuế nữa, nhất là khi chúng ta muốn thu hút các tập đoàn đa quốc gia toàn cầu. Một số nước trong khu vực ASEAN đã đẩy mạnh thu hút dự án về bán dẫn, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, điện tử, năng lượng sạch, tài chính quốc tế và đang rất thành công như Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan.

Việt Nam cần đầu tư thật tốt cho hạ tầng, năng lượng sạch, nâng cấp chất lượng thể chế, kiến tạo độ tin cậy, chính sách, đào tạo kỹ năng lao động, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường vốn, cải thiện chất lượng hệ sinh thái và cung ứng...", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải sàng lọc chặt chẽ, không tiếp nhận các dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, sử dụng đất kém hiệu quả, có nguy cơ gây ô nhiễm, chuyển giá, trốn thuế, lẩn tránh xuất xứ hoặc gây rủi ro đối với quốc phòng, an ninh, dữ liệu và hạ tầng trọng yếu.

Nhiệm vụ là hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và phù hợp với thông lệ quốc tế.

"Kiên quyết xử lý tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thủ tục rườm rà và cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan, địa phương. Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất quá nhiều thời gian và chi phí để triển khai một dự án hợp pháp. Các cơ quan nhà nước phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và phục vụ doanh nghiệp. Không chỉ giải quyết thủ tục nhanh hơn, mà phải giúp nhà đầu tư dự báo được chính sách, nhìn rõ triển vọng và yên tâm đầu tư dài hạn", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Đại diện các doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế tham dự hội nghị. Ảnh: QH

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần bỏ tư duy ưu đãi đầu vào, thay bằng hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra, gắn với mức độ thực hiện cam kết.

Những dự án có công nghệ tiên tiến, đầu tư nghiên cứu phát triển, đóng góp cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đào tạo lao động Việt Nam, sử dụng nhà cung ứng trong nước, chuyển giao công nghệ, tiết kiệm đất đai, năng lượng và giảm phát thải phải được hỗ trợ tương xứng. Ngược lại, dự án chậm triển khai, sử dụng đất lãng phí, gây ô nhiễm, chuyển giá, vi phạm pháp luật hoặc không thực hiện đúng cam kết phải bị xử lý nghiêm.

Xúc tiến đầu tư không tiếp cận tràn lan mà gặp gỡ có mục tiêu

Phát triển mạnh hệ sinh thái công nghiệp trong nước và liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam. Đây là nhiệm vụ trung tâm của nghị quyết. Các bộ, ngành, địa phương không chỉ mời gọi các tập đoàn nước ngoài mà phải đồng thời nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam để trở thành nhà cung ứng của họ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng khẳng định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quyết định.

Không có đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, kỹ thuật viên và nhà quản trị giỏi thì không thể thu hút, giữ chân các dự án công nghệ cao, cũng không thể chuyển từ gia công, lắp ráp sang thiết kế, nghiên cứu, sản xuất sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

"Muốn thu hút các dự án lớn, công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu, trung tâm tài chính, khu thương mại tự do hay nhà máy hiện đại, phải có điện ổn định, năng lượng sạch, cảng biển, sân bay, đường cao tốc, đường sắt, hạ tầng số, khu công nghiệp sinh thái và môi trường sống tốt cho chuyên gia, người lao động.

Phải coi hạ tầng là nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia. Các địa phương không thể tiếp tục phát triển khu công nghiệp manh mún, dàn trải, thiếu kết nối, thiếu nhà ở công nhân, dịch vụ xã hội, đào tạo nghề, thiếu liên kết với doanh nghiệp trong nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.

Trong đổi mới căn bản công tác xúc tiến đầu tư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng không tiếp cận tràn lan mà gặp gỡ có mục tiêu, chuẩn bị kỹ để làm việc với từng tập đoàn hoặc một nhóm tập đoàn, quỹ đầu tư, đối tác chiến lược.

Ảnh: QH

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Nghị quyết 10 không chỉ đặt vấn đề về FDI mà còn yêu cầu phát triển thị trường vốn, nâng hạng thị trường chứng khoán, các quỹ đầu tư, trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do.

Việt Nam không chỉ là nơi đặt nhà máy mà phải trở thành nơi huy động, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo cho khu vực. Quá trình này phải gắn với an ninh tài chính, an toàn hệ thống, minh bạch thông tin, bảo vệ nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro về dòng vốn, rửa tiền, đầu cơ, thao túng thị trường.

Mỗi địa phương phải xây dựng chiến lược thu hút đầu tư phù hợp với quy hoạch, lợi thế, điều kiện phát triển và khả năng liên kết vùng. "Không thể để địa phương nào cũng chạy theo cùng một loại dự án, nơi nào cũng muốn làm cảng biển, sân bay, trung tâm dữ liệu hay khu công nghệ cao mà không dựa trên quy hoạch, nguồn lực, hạ tầng và lợi thế so sánh", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.

Trần Thường