Phát huy vai trò y tế tư nhân trong chăm sóc sức khỏe người dân

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng, trong khi hệ thống y tế công lập vẫn đang chịu nhiều áp lực về quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa và yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ.

Tại TPHCM - địa phương có hơn 14 triệu dân và mỗi ngày còn đón lượng lớn người đến học tập, làm việc, khám chữa bệnh - việc huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực y tế tư nhân, trở thành yêu cầu cấp thiết.

Đây cũng là định hướng được đặt ra trong Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Hai nghị quyết tạo nên nền tảng quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy y tế tư nhân tham gia sâu hơn vào hệ thống chăm sóc sức khỏe, cùng với y tế công lập phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Hai nghị quyết tạo động lực mới cho y tế tư nhân

Nghị quyết 72-NQ/TW xác định chuyển mạnh từ tư duy "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện", lấy y tế dự phòng và y tế cơ sở làm nền tảng. Nghị quyết đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng như nâng tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế lên trên 95% vào năm 2026, bảo đảm người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm và từng bước thực hiện miễn viện phí ở mức cơ bản theo lộ trình bảo hiểm y tế vào năm 2030.

Tầm soát phát hiện bệnh sớm nhờ thiết bị hiện đại.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân, huy động tối đa nguồn lực xã hội cho công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Khu vực y tế tư nhân được khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực như dịch vụ y tế chất lượng cao, y tế dự phòng, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, sản xuất thuốc, trang thiết bị y tế; đồng thời phát triển các bệnh viện quy mô lớn, chuyên sâu, có trình độ ngang tầm quốc tế.

Trong khi đó, Nghị quyết 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế và cần được tạo điều kiện phát triển bình đẳng, minh bạch. Đối với lĩnh vực y tế, nghị quyết mở ra cơ chế để các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng dịch vụ, tham gia hợp tác công - tư, tiếp cận thuận lợi hơn về đất đai, nguồn vốn và các chính sách ưu đãi.

Có thể thấy, nếu Nghị quyết 72 định hướng mục tiêu nâng cao sức khỏe nhân dân thì Nghị quyết 68 tạo thêm động lực về thể chế và cơ chế phát triển. Sự kết hợp giữa hai nghị quyết sẽ góp phần khơi thông nguồn lực xã hội, tạo điều kiện để y tế tư nhân phát triển bền vững và đồng hành cùng hệ thống y tế công lập.

TPHCM cần khai thác hiệu quả nguồn lực y tế tư nhân

Là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, TPHCM có nhiều điều kiện để phát triển hệ thống y tế hiện đại. Bên cạnh mạng lưới bệnh viện công lập, thành phố đã hình thành hệ thống bệnh viện và phòng khám tư nhân với quy mô ngày càng lớn, đầu tư mạnh về nhân lực, cơ sở vật chất và công nghệ, cung cấp nhiều dịch vụ kỹ thuật cao, góp phần giảm tải cho các bệnh viện công.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh chất lượng cao, khu vực y tế tư nhân còn có nhiều dư địa tham gia chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh, quản lý bệnh mạn tính, chăm sóc người cao tuổi và phục hồi chức năng. Đây đều là những lĩnh vực phù hợp với định hướng lấy phòng bệnh làm trọng tâm, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe liên tục của Nghị quyết 72.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh chất lượng cao, khu vực y tế tư nhân còn có nhiều dư địa tham gia chăm sóc sức khỏe cho người dân.

TPHCM cũng đang xây dựng chương trình hành động để triển khai các mục tiêu của nghị quyết, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn dân, mở rộng hoạt động khám sức khỏe định kỳ và từng bước thực hiện lộ trình miễn viện phí ở mức cơ bản. Trong quá trình này, y tế tư nhân sẽ là một trong những lực lượng quan trọng giúp mở rộng năng lực cung ứng dịch vụ, nâng cao khả năng tiếp cận của người dân và giảm áp lực cho hệ thống công lập.

Bên cạnh việc phục vụ người dân trong nước, sự phát triển của y tế tư nhân còn mở ra cơ hội thúc đẩy du lịch y tế, thu hút người nước ngoài đến khám chữa bệnh, qua đó góp phần phát triển kinh tế dịch vụ và nâng cao vị thế của ngành y tế TPHCM.

Hoàn thiện cơ chế để y tế công và tư phát triển hài hòa

Để phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò của y tế tư nhân, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế hợp tác công - tư theo tinh thần của Nghị quyết 68 và Nghị quyết 72. Trong đó, cần tạo điều kiện thuận lợi về quỹ đất, thủ tục đầu tư, chính sách tài chính và bảo hiểm y tế nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Song song với việc tạo điều kiện phát triển, công tác quản lý nhà nước cần được tăng cường để bảo đảm chất lượng chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và quyền lợi của người bệnh. Mọi cơ sở khám chữa bệnh, dù công lập hay tư nhân, đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn chuyên môn, quy định về giá dịch vụ và lấy người bệnh làm trung tâm.

Một hướng đi quan trọng khác là khuyến khích y tế tư nhân tham gia sâu hơn vào y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính và ứng dụng công nghệ số trong khám chữa bệnh từ xa, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử và theo dõi sức khỏe liên tục. Đây là những lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển, đồng thời góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối.

Thành phố cũng cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, minh bạch quy trình cấp phép, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, bình đẳng giữa khu vực công và tư; đồng thời tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, các cơ sở y tế và các hiệp hội nghề nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai chính sách.

Thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, một hệ thống y tế hiện đại luôn được xây dựng trên sự phối hợp hiệu quả giữa khu vực công lập và tư nhân. Với lợi thế về nguồn nhân lực chất lượng cao, khả năng thu hút đầu tư và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn, TPHCM có nhiều điều kiện để phát huy thế mạnh của y tế tư nhân, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, giảm tải cho y tế công lập và phát triển các dịch vụ y tế chất lượng cao.

Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển, vẫn cần chú trọng kiểm soát chất lượng giữa các cơ sở khám chữa bệnh, bảo đảm tính minh bạch về chi phí, ngăn ngừa nguy cơ thương mại hóa dịch vụ y tế và duy trì công bằng trong tiếp cận chăm sóc sức khỏe.

Phát huy vai trò của y tế tư nhân không chỉ nhằm chia sẻ gánh nặng với hệ thống công lập mà còn hướng đến xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, đa dạng, chất lượng và lấy người dân làm trung tâm. Khi được tạo điều kiện phát triển trong khuôn khổ pháp luật, cùng với sự quản lý hiệu quả của Nhà nước, y tế tư nhân sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng, đóng góp vào mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và phát triển bền vững ngành y tế Việt Nam.

Nguyễn Minh Hải