Tôn vinh hợp tác xã tiêu biểu, thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể

Sáng 6/4, Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam tổ chức cung cấp thông tin về Giải thưởng Ngôi sao Hợp tác xã (CoopStar Awards) và Giải Mai An Tiêm năm 2026, đồng thời cập nhật tình hình phát triển khu vực kinh tế tập thể.

Bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam cho biết, CoopStar Awards là giải thưởng tôn vinh các HTX tiêu biểu toàn diện trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước. Trong khi đó, Giải Mai An Tiêm nhằm tôn vinh các sản phẩm tiêu biểu của HTX, có chất lượng, giá trị kinh tế và khả năng phát triển thị trường.

Theo bà Vân, đây là hai giải thưởng quan trọng của Liên minh HTX Việt Nam nhằm tôn vinh các mô hình HTX và sản phẩm tiêu biểu; đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh HTX Việt Nam, thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ và hướng tới phát triển bền vững.

“Thông qua hai giải thưởng, nhiều mô hình HTX hiệu quả, sản phẩm tiêu biểu đã được phát hiện, tôn vinh và nhân rộng, góp phần thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể phát triển trong giai đoạn mới”, bà Vân nhấn mạnh.

Bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch LMHTX Việt Nam cung cấp thông tin cho báo chí sáng 6/4.

Trên cơ sở kết quả chấm điểm vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng bình chọn cấp Trung ương đã lựa chọn 50 HTX tiêu biểu đạt Giải Ngôi sao Hợp tác xã năm 2026. Đối với Giải Mai An Tiêm, Hội đồng cũng đã lựa chọn 50 sản phẩm tiêu biểu để trao giải.

Kết quả bình chọn cho thấy khu vực kinh tế tập thể tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều HTX đã chủ động đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ. Hai giải thưởng không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh mà còn là cầu nối quan trọng trong xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu, hỗ trợ HTX phát triển bền vững.

Khu vực HTX tăng trưởng cả về số lượng và chất lượng

Theo Liên minh HTX Việt Nam, năm 2025 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực của khu vực kinh tế tập thể. Ước tính đến ngày 31/12/2025, cả nước có khoảng 36.270 HTX, tăng 5,8% so với năm 2024; 153 liên hiệp HTX, tăng 7% và 81.781 tổ hợp tác, tăng 5,1%.

Trong năm, khoảng 2.000 HTX và 10 liên hiệp HTX được thành lập mới, hoàn thành mục tiêu kế hoạch đề ra. Sự gia tăng này chủ yếu nhờ công tác tuyên truyền, vận động thành lập HTX kiểu mới và việc triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ, khuyến khích khởi nghiệp trong khu vực kinh tế tập thể.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh của các HTX cũng có sự phục hồi và cải thiện rõ rệt. Doanh thu bình quân đạt khoảng 3,185 tỷ đồng/HTX/năm, tăng 7,5% so với năm trước. Lợi nhuận bình quân đạt khoảng 255 triệu đồng/HTX/năm, tăng 6,3%.

Đáng chú ý, tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả tiếp tục tăng. Năm 2025, ước tính có khoảng 65–70% HTX đang hoạt động được xếp loại tốt hoặc khá, tương đương khoảng 25.389 HTX, vượt mục tiêu 60% đề ra cho giai đoạn 2021–2025. Điều này cho thấy chất lượng hoạt động của khu vực HTX đang được cải thiện rõ rệt, nhiều mô hình được củng cố, tái cơ cấu và áp dụng phương thức quản trị hiện đại.

Tổng số thành viên HTX ước đạt gần 7,1 triệu người, tăng nhẹ so với năm 2024. Số lao động làm việc thường xuyên trong các HTX đạt khoảng 2,7 triệu người, với thu nhập bình quân khoảng 57 triệu đồng/người/năm, tương đương gần 4,75 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 5–6%.

Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực HTX cũng được nâng lên. Tỷ lệ cán bộ quản lý HTX có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt khoảng 31%, vượt xa mục tiêu 24% đề ra cho giai đoạn 2021–2025. Tỷ lệ cán bộ có trình độ sơ cấp, trung cấp cũng tăng lên, góp phần nâng cao năng lực quản trị và điều hành HTX.

Đẩy mạnh hỗ trợ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho HTX

Về định hướng trong thời gian tới, ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai các nghị quyết quan trọng của Đảng, trong đó có Nghị quyết Đại hội XIV, cùng các định hướng phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.

Theo đó, toàn hệ thống Liên minh HTX Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể; đồng thời củng cố, kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các thành viên.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh hỗ trợ HTX ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển sản xuất gắn với chuỗi giá trị và tăng cường liên kết với các thành phần kinh tế khác. Qua đó, nâng cao năng lực sản xuất, sức cạnh tranh và khả năng thích ứng của HTX trong bối cảnh mới.

Liên minh HTX Việt Nam cũng sẽ tập trung huy động các nguồn lực để triển khai Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026–2030. Các Liên minh HTX cấp tỉnh được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương để vận động, tư vấn và hỗ trợ thành lập mới HTX, liên hiệp HTX và tổ hợp tác theo quy định của Luật HTX năm 2023.

Cụ thể, mỗi địa phương phấn đấu thành lập tối thiểu từ 20 đến 30 HTX (tùy theo điều kiện sáp nhập), cùng với các liên hiệp HTX và khoảng 100 tổ hợp tác có đăng ký. Đây được kỳ vọng sẽ là động lực quan trọng nhằm mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể trong thời gian tới.

PHẠM DUY