Kỷ niệm 80 năm ngày Hợp tác xã Việt Nam (11-4-1946 - 11-4-2026): Đồng hành cùng hợp tác xã phát triển

Những năm qua, kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa chuyển biến rõ nét; không chỉ tăng về số lượng mà còn nâng cao chất lượng hoạt động, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Những điểm sáng

Trên các cánh đồng, vùng nuôi trồng thủy sản hay trong các làng nghề truyền thống, hoạt động của HTX có bước phát triển mới. Không còn lối sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều HTX đã chủ động liên kết, ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng thị trường, từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Một trong những điểm sáng là sự hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ. Hơn 40 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ được hình thành, từ cây trồng (nho, táo, măng tây, hành tím, dưa lưới) đến thủy sản (tôm hùm, tôm thẻ, rong biển...). Trong các chuỗi liên kết này, HTX đóng vai trò “nhạc trưởng”, kết nối nông dân với doanh nghiệp, bảo đảm đầu ra ổn định.

Một gian hàng tại Hội nghị điển hình tiên tiến hợp tác xã Khánh Hòa giai đoạn 2025 - 2030.

Đơn cử, ở lĩnh vực nông nghiệp, nhiều mô hình liên kết theo chuỗi giá trị như măng tây, táo, nho, lúa... mang lại hiệu quả cao. Tại đây, HTX không chỉ tổ chức sản xuất mà còn ký hợp đồng bao tiêu, cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật, giúp nông dân yên tâm sản xuất, giảm rủi ro về thị trường. Trong nuôi trồng thủy sản, nhiều HTX đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm; nổi bật là mô hình nuôi biển công nghệ cao kết hợp du lịch trải nghiệm ở vùng biển khu vực vịnh Vân Phong, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm. Ở lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, HTX Thủ công mỹ nghệ xuất khẩu Vĩnh Phước (phường Ninh Hòa) duy trì thị trường xuất khẩu, doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động địa phương.

Ông Nguyễn Trung Dũng - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết, không dừng lại ở sản xuất, nhiều HTX đã tham gia chương trình OCOP, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương. Toàn tỉnh có khoảng 600 sản phẩm OCOP, trong đó khu vực HTX đóng góp hơn 200 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên. Những sản phẩm như: Nước mắm, trầm hương, rong biển, đông trùng hạ thảo... đến từ các HTX ngày càng khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Một xu hướng đáng chú ý là sự gắn kết giữa sản xuất và du lịch. Tại nhiều địa phương, các HTX trồng nho, măng tây, làm trầm hương... mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm, vừa quảng bá sản phẩm, vừa tăng nguồn thu; phù hợp định hướng phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng.

Từ sản xuất đến dịch vụ, HTX ngày càng trở thành “bệ đỡ” cho kinh tế hộ; tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động, thu nhập từng bước cải thiện. Đồng thời, tư duy sản xuất chuyển từ manh mún sang liên kết, từ "bán cái có" sang sản xuất theo nhu cầu thị trường.

Vai trò đồng hành, định hướng

Đồng hành với sự phát triển của các HTX, không thể không nhắc đến vai trò của Liên minh HTX tỉnh, vừa là tổ chức đại diện, vừa trực tiếp tham gia hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho các HTX trong tổ chức sản xuất đến tiếp cận thị trường.

Động thổ công trình chào mừng 80 năm Ngày Hợp tác xã Việt Nam.

Theo lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh, nhiệm vụ xuyên suốt của đơn vị là củng cố tổ chức, nâng cao năng lực quản trị HTX. Đơn vị phối hợp với các sở, ngành tổ chức tập huấn cho đội ngũ quản lý HTX, tập trung vào những vấn đề thiết thực như: Tài chính, thuế, đất đai, xây dựng chuỗi giá trị, phát triển du lịch nông nghiệp… Với các HTX mới thành lập hoặc còn lúng túng trong quản trị, liên minh cử cán bộ hỗ trợ xây dựng điều lệ, phương án sản xuất, kinh doanh, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ pháp lý để sớm ổn định bộ máy, hoạt động hiệu quả. Cùng với đó, trong 5 năm gần đây, Liên minh HTX tỉnh đã hỗ trợ gần 900 triệu đồng cho 10 HTX phát triển sản xuất gắn với chuỗi giá trị, tạo điều kiện cho các HTX đầu tư, mở rộng quy mô.

Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ tập trung vào áp dụng tiêu chuẩn và xây dựng chuỗi liên kết. Chẳng hạn, với các hợp tác xã trồng nho, măng tây hay rau an toàn, Liên minh HTX tỉnh phối hợp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình VietGAP, kết nối doanh nghiệp thu mua. Nhờ vậy, sản phẩm không chỉ nâng cao chất lượng, mà còn có đầu ra ổn định, hạn chế tình trạng “được mùa rớt giá”. Ở lĩnh vực thủy sản, một số HTX được hỗ trợ tiếp cận mô hình nuôi biển công nghệ cao và kết nối các chương trình hỗ trợ vốn, giúp đơn vị mạnh dạn đầu tư lồng bè, cải tiến phương thức nuôi. Nhờ đó, năng suất và giá trị sản phẩm tăng lên rõ rệt, doanh thu đạt hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Vừa đồng hành, hỗ trợ sản xuất, Liên minh HTX tỉnh còn đóng vai trò “cầu nối” trong chuyển đổi số. Nhiều HTX được hướng dẫn xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu, tham gia sàn thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Những thay đổi này giúp sản phẩm của HTX từng bước tiếp cận thị trường rộng hơn, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.

Có thể thấy, Liên minh HTX tỉnh đã chuyển từ “hỗ trợ” sang đồng hành, tham gia sâu vào từng khâu sản xuất, kinh doanh của HTX, góp phần tạo chuyển biến rõ nét cho khu vực kinh tế tập thể. Ông Nguyễn Trung Dũng cho biết: "Trong giai đoạn phát triển mới, khu vực kinh tế tập thể, HTX sẽ chủ động nắm bắt thời cơ, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh; góp phần đưa Khánh Hòa vững bước tiến vào thập niên nâng tầm phát triển, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm dịch vụ, du lịch cảng biển quốc tế, trung tâm dữ liệu quốc gia và khu vực, cực tăng trưởng cao của cả nước".

Toàn tỉnh hiện có 377 HTX, hơn 58.600 thành viên, với tổng vốn điều lệ khoảng 1.667 tỷ đồng. Thu nhập bình quân của thành viên đạt trên 55,5 triệu đồng mỗi năm. Khu vực kinh tế tập thể đóng góp trực tiếp khoảng 2,5% GDP và gián tiếp khoảng 30% thông qua kinh tế hộ.

CÔNG ĐỊNH