Toàn cảnh phổ điểm thi tốt nghiệp 2026: Tỷ lệ điểm giỏi giảm, dự báo điểm chuẩn trường top hạ từ 1-3 điểm

Sáng 1/7, Bộ GD&ĐT công bố điểm và phổ điểm thi tốt nghiệp THPT.

Nhận xét về phổ điểm năm nay, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho hay tỷ lệ điểm giỏi năm nay đã giảm hẳn. Kéo theo đó, Giáo sư dự đoán điểm chuẩn năm nay tại các trường top trên và các ngành "hot" sẽ giảm khoảng từ 1 đến 3 điểm.

Đặc biệt, ông dự đoán khối C00 năm nay sẽ có mức điểm chuẩn giảm sâu. Trong khi đó, với các trường top dưới hoặc các ngành có điểm chuẩn mọi năm nằm trong khoảng từ 15 đến 21, điểm xét tuyển năm nay sẽ giữ được sự ổn định, dao động trên dưới 1 điểm.

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức. Ảnh: Tiền phong

Phân tích chi tiết biến động phổ điểm các môn thi

Đi sâu vào phân tích phổ điểm năm nay, báo Tiền phong dẫn lời Giáo sư Nguyễn Đình Đức nhận định tỷ lệ điểm dưới trung bình của các môn thuộc nhóm STEM vẫn còn ở mức khá cao.

Cụ thể đối với môn Ngữ văn, tỷ lệ bài thi đạt điểm từ 7 trở lên ở năm ngoái là 65,4%, nhưng năm nay mức điểm này đã giảm mạnh, chỉ còn 35%. Dù vậy, môn Ngữ văn vẫn là môn có tỷ lệ điểm dưới trung bình thấp nhất ở mức 15%. Chuyển sang môn Toán, nếu như năm ngoái tỷ lệ điểm giỏi chưa đến 5%, thì năm nay tỷ lệ thí sinh đạt điểm 8 trở lên đã đạt khoảng 11%, song tỷ lệ bài thi dưới trung bình của môn này chiếm 42%.

Đối với các môn Khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học, Sinh học, đặc biệt là môn Sinh, tỷ lệ điểm giỏi tiếp tục duy trì sự ổn định trong nhiều năm liền ở mức khoảng trên dưới 10%. Đi kèm với tỷ lệ điểm giỏi từ 8 trở lên, phổ điểm cũng cho thấy tỷ lệ bài thi dưới trung bình ở môn Vật lý là 42% và môn Hóa học là hơn 27%.

Một sự thay đổi đáng chú ý diễn ra ở môn Địa lí khi năm ngoái và nhiều năm trước từng xuất hiện những "cơn mưa điểm 10" cùng rất nhiều điểm giỏi, thì năm nay tỷ lệ điểm giỏi của môn này chỉ còn trên 2%, trong khi tỷ lệ dưới trung bình lên tới 50%. Các môn khác như Tin học và Lịch sử ghi nhận tỷ lệ bài thi dưới trung bình lần lượt là 24% và trên 30%. Một điểm nữa không thể không nhắc đến theo đánh giá của Giáo sư là kết quả môn Tiếng Anh.

Từ năm ngoái đến năm nay, Tiếng Anh là môn thi tự chọn. Tỷ lệ điểm dưới trung bình của môn này năm nay là 50%, tăng so với mức 45% của năm ngoái. Những năm trước đó, môn này cũng luôn có tỷ lệ dưới trung bình ở mức cao khoảng 42% đến 44%.

Điều này cho thấy mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực tích cực trong việc giảng dạy Tiếng Anh và tiến tới giảng dạy như ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nhưng về tổng thể mặt bằng chung toàn quốc, môn học này vẫn cần phải đầu tư và đổi mới phương pháp mạnh mẽ hơn nữa để các em học sinh có một hành trang hội nhập quốc tế.

Sáng 1/7, Bộ GD&ĐT công bố điểm và phổ điểm thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: VietNamnet

Đánh giá chất lượng kỳ thi và ý nghĩa trong công tác tuyển sinh

Đánh giá tổng thể đề thi năm nay có sự cải tiến tốt về khả năng phân hóa, thể hiện qua việc không còn "mưa điểm giỏi” và tỷ lệ điểm trung bình cao, Giáo sư Nguyễn Đình Đức cho rằng các trường đại học hoàn toàn có thể sử dụng kết quả thi như một phương thức tuyển sinh quan trọng. Để kỳ thi tốt hơn trong những năm tới, ông ủng hộ xu hướng tiếp tục ra đề phân hóa tốt, kết hợp với công tác chấm thi chặt chẽ và nghiêm túc.

Đồng quan điểm này, báo VietNamnet dẫn lời PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đánh giá phổ điểm của các môn năm nay tương đối đẹp, phân bố đồng đều và đặc biệt là có sự phân hóa tốt. Độ phân hóa tốt này sẽ có lợi cho các trường đại học, cao đẳng khi sử dụng kết quả để tuyển sinh.

Ông Sơn cũng nhấn mạnh một điểm thú vị của năm nay là sự gia tăng số lượng học sinh đăng ký các môn thi lựa chọn như Tin học, Công nghệ nông nghiệp, Công nghệ công nghiệp và Giáo dục Kinh tế Pháp luật. Đây đều là những môn học không nằm nhiều trong các tổ hợp xét tuyển đại học nhưng số lượng đăng ký dự thi lại tăng, có những môn tăng gấp 2 đến 3 lần so với năm đầu tiên.

Điều đó minh chứng rằng khi lựa chọn những môn học này, các em học sinh không phải chịu áp lực của việc tuyển sinh đại học hay những áp lực bên ngoài, mà chọn vì thấy môn học đó gần gũi, thú vị và có ý nghĩa với chính bản thân, một dấu hiệu rất tốt cần được quan tâm trong thời gian tiếp theo.

Ở một góc nhìn đối sánh bao quát hơn, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho hay khi so sánh phổ điểm của hai năm qua, những điểm tích cực của kỳ thi năm 2025 đều được tiếp tục duy trì và làm tốt hơn ở năm 2026. Đây là điều hết sức quan trọng nhằm hiện thực hóa được sự ổn định chung của một kỳ thi có lượng thí sinh rất lớn.

Đi sâu vào từng chi tiết, ông phân tích môn Tiếng Anh hiện là môn thi tự chọn, do đó những thí sinh có năng lực không tốt sẽ chuyển sang chọn môn khác, đồng thời nhiều thí sinh có khả năng ngoại ngữ tốt sẽ được miễn thi hoặc sử dụng một cách quy đổi khác, xu hướng này dự kiến sẽ ngày càng phổ biến.

Vì vậy, mặc dù đề Tiếng Anh năm nay khách quan được đánh giá là “dễ chịu” hơn đề năm trước nhưng điểm thi lại có xu hướng thấp hơn, điều này khẳng định điểm trung bình thấp không đồng nghĩa với việc chất lượng dạy học trong các nhà trường gặp vấn đề.

Với phổ điểm môn Toán, kết quả đã minh chứng được sự ổn định khi Bộ GD&ĐT tiếp tục duy trì hình thức thi, cách thức thi và đề thi tương tự năm trước. Đối với môn Ngữ văn, sự đổi mới trong việc lựa chọn dữ liệu đã giúp thí sinh có không gian thể hiện cách viết và suy nghĩ của mình.

Giáo sư Vinh nhận định dù nhìn vào phổ điểm rất khó thấy sự thay đổi, nhưng với việc vận dụng cách chấm mới khách quan hơn, công tác thi và đánh giá môn Ngữ văn sẽ ngày càng được cải thiện. Đối với các môn học khác, trước năm 2025 biểu đồ phổ điểm thường có xu hướng trôi về bên phải nhiều do đề thi được thiết kế dễ hơn khoảng 50-60% để đạt mục tiêu xét tốt nghiệp.

Tuy nhiên, trong 2 năm gần đây, xu hướng biểu đồ điểm thi của các môn học đã được kéo vào phần trung bình. Điều này chứng tỏ phổ điểm các môn có sự tương đồng, phản ánh đúng quá trình dạy học tại các nhà trường diễn ra đồng đều giữa các môn, không còn sự phân biệt môn dễ hay môn khó và rất nên được duy trì tốt ở các năm tiếp theo.

Khép lại những phân tích về điểm thi của các môn và tổ hợp xét tuyển, Giáo sư Nguyễn Đình Đức tái khẳng định dự đoán năm nay các trường top trên, các ngành "hot" sẽ có điểm chuẩn giảm khoảng 1 đến 3 điểm, đặc biệt khối C00 sẽ giảm nhiều. Với những tổ hợp khác, biên độ dao động sẽ duy trì khoảng 1 điểm và ổn định ở mức điểm từ 15 đến 20.

Nguyên Hương (T/h)