Phổ điểm thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 phân hóa tốt, ghi nhận nỗ lực đổi mới

Nhìn vào phổ điểm thi năm nay, các chuyên gia nhận định, phổ điểm có tính phân hóa tốt, giúp các trường đại học thuận lợi trong việc sử dụng kết quả này để tuyển sinh.

Ghi nhận nỗ lực thay đổi cách dạy, cách học

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam chia sẻ: Khi nhìn vào phổ điểm năm nay và đối sánh phổ điểm hai năm 2025, 2026 cho thấy, những điểm tích cực của năm 2025 đều được tiếp tục duy trì và làm tốt hơn ở năm 2026. Đây là điều hết sức quan trọng, hiện thực hóa được sự ổn định chung của một kỳ thi với một lượng thí sinh rất lớn.

Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Ảnh: Thanh Tùng – TTXVN

Về phổ điểm môn Tiếng Anh, đây là môn thi tự chọn, do đó những thí sinh có năng lực Tiếng Anh không tốt sẽ chọn môn tự chọn khác và nhiều thí sinh có khả năng Tiếng Anh tốt sẽ được miễn thi hoặc có một cách quy đổi khác - xu hướng này sẽ ngày càng nhiều. Vì vậy, mặc dù đánh giá khách quan đề Tiếng Anh năm nay "dễ chịu" hơn đề năm trước nhưng điểm thi lại có xu hướng thấp hơn. Làm rõ điều này để thấy rằng, điểm trung bình cho dù có thấp hơn so với năm trước thì cũng không phải là vấn đề về chất lượng dạy học trong các nhà trường.

Về phổ điểm môn Toán, qua đối sánh phổ điểm năm 2025, 2026 có thể thấy, việc ra đề thi theo hướng mới năm 2025, học sinh, giáo viên có thể gặp khó khăn, nhưng năm nay khi Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục duy trì hình thức thi, cách thức thi, đề thi như năm trước, điểm thi môn Toán đã minh chứng được sự ổn định, đó là một dấu hiệu tốt trong kết quả thi.

Đối với các môn học khác, trước năm 2025, trong biểu đồ phổ điểm, xu hướng là điểm thi thường bị trôi về bên phải rất nhiều. Điều này được lí giải vì có khoảng 50-60% mức độ dễ dàng hơn trong đề thi để đạt mục tiêu xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, trong 2 năm gần đây, xu hướng biều đồ điểm thi các môn học kéo vào phần trung bình. Điều này có nghĩa phổ điểm các môn có sự tương đồng, phản ánh được quá trình dạy học tại các nhà trường đồng đều giữa các môn, không có sự phân biệt môn dễ, môn khó. Việc này nên duy trì tốt ở các năm tiếp theo.

Đánh giá về môn Toán, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Đỗ Đức Thái, giảng viên cao cấp, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, đề thi tốt nghiệp Trung học phổ thông môn Toán năm 2025 và năm 2026 tương đương nhau, tiếp tục giữ vững cấu trúc, định hướng xuyên suốt từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố đề minh họa năm trước cho đến các đề thi chính thức.

"Từ con số 56% điểm dưới trung bình năm 2025, năm nay ở mức 38% cho thấy một điều vui mừng là các thầy cô giáo, các em học sinh, các nhà trường, các Sở Giáo dục và Đào tạo đã nỗ lực thay đổi cách dạy, cách học, cách đánh giá đối với môn Toán, bám sát mục tiêu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và đó là thành quả rất đáng ghi nhận", Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Đỗ Đức Thái nhận định.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Đỗ Đức Thái, quá trình tiến bộ của học sinh cũng thể hiện trong số điểm khá giỏi, đặc biệt là số điểm 10 môn Toán tăng nhiều hơn. Đó là hệ quả tất yếu của sự tiến bộ về dạy và học ở trường phổ thông trong suốt năm học 2025-2026, chứ không chỉ ở việc đề thi dễ hơn hay khó hơn.

Phụ huynh, truy cập trang tra cứu điểm thi của TTXVN theo địa chỉ https://diemthi.vnanet.vn/ để xem điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cho thí sinh. Ảnh: Thanh Tùng – TTXVN

Phổ điểm môn Toán năm nay cho thấy đề thi đã đáp ứng được 3 mục tiêu: Góp phần cung cấp thông tin tin cậy hoàn thành nhiệm vụ đánh giá và cấp bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông cho học sinh lớp 12; với 11% số học sinh có điểm lớn hơn 8 đã thực hiện được phân hóa sâu năng lực của học sinh, cho phép cung cấp thông tin tin cậy cho các trường đại học và cao đẳng dựa vào kết quả để tuyển sinh, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao và công bằng trong tuyển sinh; phổ điểm cho thấy thực chất giáo dục Toán học ở bậc phổ thông như thế nào: 38% dưới điểm 5 cho thấy còn nhiều vấn đề cần thực hiện tốt hơn, làm tốt hơn, làm sao để con số đó nhỏ hơn nữa.

Phổ điểm đẹp, phân hóa tốt

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhận định: Phổ điểm của các môn năm nay tương đối đẹp, phân bố đồng đều, đặc biệt có sự phân hóa tốt. Độ phân hóa sẽ có lợi cho các trường đại học, cao đẳng có thể sử dụng kết quả này để tuyển sinh.

Bên cạnh đó, phổ điểm cũng phản ánh hoạt động dạy và học của các trường Trung học phổ thông sau 2 năm với một định hướng mới - định hướng về phát triển phẩm chất và năng lực người học. Điều này thể hiện rất rõ trong đề thi và cách làm, điều đó chứng tỏ đã có sự chuyển dịch tốt.

Riêng môn Ngữ văn, phổ điểm của năm nay khá đẹp và khác với hình dung của nhiều người trước khi nhìn thấy phổ điểm. Phổ điểm này phản ánh công việc giảng dạy và học tập tại các trường Trung học phổ thông đã sẵn sàng với những yêu cầu kiểm tra, đánh giá.

Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Ảnh: Thanh Tùng – TTXVN

Trong quá trình bồi dưỡng giáo viên, các thầy cô đã được bồi dưỡng khả năng kiểm tra, đánh giá theo những lý thuyết mới, ví dụ như Rubric. Khi triển khai chương trình ETEP (chương trình phát triển các trường sư phạm để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông), giáo viên được bồi dưỡng về các công cụ, các phương pháp kiểm tra, đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực. Như vậy, giáo viên đã được làm quen với công việc đó và sau 2 năm, giáo viên đã quen dần với cách kiểm tra, đánh giá như thế, học sinh cũng được dạy theo cách như vậy.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, một tín hiệu đáng chú ý đó là số lượng học sinh đăng ký các môn thi lựa chọn như Tin học, Công nghệ nông nghiệp, Công nghệ công nghiệp, Kinh tế Pháp luật. Đây là những môn học không nằm nhiều trong tổ hợp xét tuyển đại học nhưng số lượng đăng ký dự thi tăng, có những môn gấp đến hai, ba lần so với năm đầu tiên. Điều đó cho thấy, khi lựa chọn những môn học này, các em không phải áp lực của việc tuyển sinh đại học - tức là không phải chọn vì áp lực bên ngoài, mà chọn vì các em thấy những môn học đó gần gũi, thú vị, có ý nghĩa với chính bản thân. Đây là một dấu hiệu tốt, cần quan tâm trong thời gian tiếp theo.

Với môn Tiếng Anh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn cho rằng, đây là môn học được đầu tư rất lớn, không chỉ trong trường học mà ngay trong các gia đình, đặc biệt ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, kết quả cho thấy tỉ lệ dưới mức trung bình còn khá cao, vì vậy, cần phải tập trung hơn nữa vào việc đổi mới cách thức dạy và học môn Tiếng Anh. Tiếng Anh sẽ không chỉ là môn ngoại ngữ mà phải được dạy tương tự như một công cụ, phương pháp để học sinh có thể sử dụng giao tiếp, trau dồi tri thức. Để thực hiện được điều này đòi hỏi quyết tâm rất lớn.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức, Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội cũng nhận định: Phổ điểm thi năm nay cho thấy đề thi có sự phân hóa tốt hơn, tỷ lệ điểm giỏi thấp hơn, tỷ lệ điểm dưới trung bình cao hơn hầu hết ở tất cả các môn.

Do tỷ lệ số bài thi đạt điểm giỏi trong kỳ thi năm nay đều thấp hơn năm ngoái ở tất cả các môn, do đó nếu không có sự biến động lớn về tỷ lệ chỉ tiêu dành cho việc xét theo kết quả thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông thì điểm trúng tuyển đầu vào năm nay sẽ giảm hơn so với năm ngoái ở tất cả các tổ hợp và có thể giảm từ 1-3 điểm với các ngành top trên, các trường top trên, các tổ hợp như A01, C00.

Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Ảnh: Thanh Tùng – TTXVN

Với các trường top dưới hoặc với các ngành xét trong phổ điểm trung bình ở mức mọi năm từ khoảng 15-21 điểm thì điểm xét tuyển năm nay sẽ khá ổn định trong biên độ dao động trên dưới 1 điểm.

Nhìn từ kết quả thi, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức cho rằng: Môn Tiếng Anh vẫn là điểm yếu với đại đa số học sinh Việt Nam, cần phải cải thiện, đổi mới hơn nữa cách dạy và học tiếng Anh ở bậc Trung học phổ thông. Bên cạnh đó, tỷ lệ dưới trung bình năm nay của môn Toán, Vật lí, Hóa học, Tin học vẫn cao, cho thấy cần phải đẩy mạnh việc giáo dục STEM, nâng cao năng lực môn Toán và các môn Khoa học tự nhiên trong các trường phổ thông, đây là những kiến thức nền tảng cốt lõi cần trang bị tốt cho học sinh.

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Đình Đức nêu ý kiến: "Thông qua phân tích phổ điểm và các chỉ số đối sánh so với học bạ, so sánh phổ điểm giữa các môn, giữa các địa phương, vùng miền, chúng ta có bức tranh toàn cảnh về năng lực thí sinh, chất lượng dạy và học, chất lượng kiểm tra đánh giá, chất lượng giáo dục Trung học phổ thông của các địa phương trên toàn quốc".

Việt Hà/TTXVN