Tọa đàm 'Hành trang và kỹ năng của đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới': Đại biểu phải 'nâng cấp' cả 3 yếu tố: thông tin, kỹ năng và bản lĩnh

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải cho rằng, thách thức lớn nhất đối với đại biểu hiện nay không nằm ở sự thiếu hụt thông tin, mà chính là khoảng cách giữa “biết” và “làm như thế nào”. Trong bối cảnh dữ liệu bùng nổ của thời đại số, đại biểu không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin, mà phải biết chuyển hóa dữ liệu hỗn độn thành chứng cứ phục vụ hoạch định chính sách; đồng thời, hành động đúng thẩm quyền, đúng thời điểm với bản lĩnh vững vàng.

Ông cho rằng, môi trường số tạo ra sự dư thừa dữ liệu nhưng cũng kéo theo nhiễu loạn từ tin giả, tin sai, nội dung do AI tạo ra và cả những yếu tố thao túng cảm xúc. Điều này đặt ra yêu cầu trọng tâm đối với đại biểu là phải kiểm chứng nguồn tin, đánh giá chất lượng và ngữ cảnh thông tin, dựa trên dữ liệu chính thống và quy trình thẩm tra chặt chẽ; tuyệt đối không đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc mơ hồ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: Quang Khánh

Cùng với đó, kỹ năng số trở thành năng lực đặc biệt quan trọng. Đại biểu phải biết đọc, lọc, kiểm định, tổng hợp và diễn đạt thông tin; biết khai thác dữ liệu, đối chiếu đa nguồn, truy vết chuỗi lan truyền, kiểm tra số liệu và chuyển hóa thành lập luận ngắn gọn, có căn cứ phục vụ hoạt động giám sát, chất vấn. Trong bối cảnh Quốc hội định hướng xây dựng Quốc hội số, chuyển đổi số lấy dữ liệu và công nghệ làm trọng tâm, kỹ năng số chính là “hạ tầng mềm” quyết định hiệu quả hoạt động của đại biểu tại nghị trường.

Nhấn mạnh yếu tố bản lĩnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải nêu rõ: “Bản lĩnh không đồng nghĩa với gay gắt trên nghị trường”. Bản lĩnh của đại biểu là dám đứng về sự thật đã được kiểm chứng, dám bảo vệ lợi ích quốc gia, lợi ích của Nhân dân và dám chịu trách nhiệm trước cử tri. Tinh thần này cũng phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khi xác định chuyển đổi số là cuộc cách mạng sâu sắc, đòi hỏi sự triển khai quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, gắn với kỷ luật, chuẩn mực và trách nhiệm giải trình.

“Thông tin là điều kiện cần, kỹ năng là năng lực chuyển hóa, còn bản lĩnh là điều kiện đủ. Để tạo ra giá trị thực chất, đại biểu phải đồng thời nâng cấp cả ba yếu tố này”, Phó Chủ nhiệm Trần Văn Khải nhấn mạnh.

Đặt trong yêu cầu nâng cao chất lượng đại biểu ngày càng cấp thiết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải cũng đồng tình với quan điểm cho rằng, mỗi đại biểu được cử tri tín nhiệm phải tự đặt ra mục tiêu, nhiệm vụ và chủ động bồi dưỡng kỹ năng của chính mình.

Theo đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải cho rằng, đại biểu trước hết phải tự tham gia các chương trình bắt buộc, các chương trình đào tạo. Bởi, nếu người đại biểu không tự mình nhận thức đầy đủ hoặc có ý thức đầy đủ về trách nhiệm của mình thì sẽ rất khó thực hiện được. Do đó, trước hết, đại biểu cần có tinh thần tự học, tự rèn luyện thường xuyên, liên tục, thông qua nhiều kênh khác nhau để hoàn thiện những kỹ năng còn thiếu.

Thứ hai là, yêu cầu về bản lĩnh chính trị của người đại biểu. Quyền hạn của đại biểu được Hiến pháp và pháp luật quy định, nhưng sự đánh giá của Nhân dân không dừng ở lời phát biểu, mà thể hiện ở kết quả cuối cùng sau mỗi vấn đề được nêu tại nghị trường.

"Thực tiễn cũng cho thấy, không còn chỗ cho tư duy phát biểu để “lấy hình ảnh”. Đại biểu phải thực sự là người mang tiếng nói của Nhân dân vào nghị trường, theo đuổi đến cùng các vấn đề cử tri quan tâm, bảo đảm có câu trả lời thỏa đáng. Đó không chỉ là yêu cầu về năng lực, mà còn là thước đo bản lĩnh và trách nhiệm của người đại biểu trong giai đoạn mới", Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẳng định.

Thanh Hải