Tín chỉ carbon - Cơ hội mới từ nông - lâm nghiệp xanh

Bài 1: Mở rộng vùng trồng phát thải thấp

Qua hành trình dài sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, sạch, bền vững và công bằng của các tổ chức trong nước, khu vực và quốc tế chứng nhận, nhiều nông trại trong tỉnh Lâm Đồng liên tục mở rộng vùng trồng phát thải thấp, mở ra cơ hội mới bán phần làm sạch không khí, mang lại khoản doanh thu đáng kể.

Cam, quýt hữu cơ của HTX Nông lâm nghiệp hữu cơ Quảng Phú được khách hàng Nhật Bản, Hàn Quốc đánh giá cao về chất lượng và hương vị đặc thù

“Nông trại khổng lồ” cà phê phát thải thấp

Mùa khô năm 2026, “nông trại khổng lồ” mang tên Tám Trình với hơn 3.000 ha diện tích cà phê chủ động các giải pháp canh tác cà phê phát thải thấp như: cắt cành, tạo tán thông thoáng, cắt cỏ, bón phân hữu cơ, tận dụng phụ phẩm tạo độ ẩm cho đất, thu hoạch sản phẩm cà phê an toàn, thuận hòa với môi trường khí hậu, thời tiết trong vùng.

Chủ nhân Đoàn Mạnh Trình (sinh năm 1965) cho biết, đến cuối tháng 4/2026, nông trại tập hợp hơn 900 nông hộ sản xuất 3.000 ha cà phê bền vững đạt các tiêu chuẩn chứng nhận 4C, UTZ, Rainforest Alliance, Fairtrade, Halal thuộc địa bàn các xã Nam Ban Lâm Hà, Đinh Văn Lâm Hà, Tân Hà Lâm Hà, Phú Sơn Lâm Hà, Nam Hà Lâm Hà, Phúc Thọ Lâm Hà, tổng sản lượng mỗi năm hơn 10.000 tấn hạt nhân xanh. “Hằng năm, đại diện các tổ chức quốc tế đến kiểm tra, đánh giá kết quả từng nông hộ liên kết chăm sóc cà phê không sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục cấm; tỷ lệ sử dụng phân bón hữu cơ; độ chín của quả cà phê thu hoạch; nguồn nước sạch, tỷ lệ trồng cây che bóng, chắn gió...”, ông Đoàn Mạnh Trình cho biết thêm.

Nông hộ liên kết Nguyễn Thu Vân (sinh năm 1957) chia sẻ, sau 20 năm áp dụng quy trình canh tác “cà phê thiên nhiên” đã tăng giá cà phê hạt nhân xanh 30 - 40% so với giá cà phê chăm sóc thông thường. Cụ thể, với 1 - 2 ha ban đầu, hộ bà Vân “nâng cấp” hơn 12 ha sản xuất tuần hoàn, chế biến phụ phẩm và giảm thấp nhất lượng phát thải nhà kính từ khí carbon…

Sản xuất theo tiêu chuẩn bền vững, hạt cà phê nhân xanh trong tỉnh đã, đang mở rộng thị trường xuất khẩu đến nhiều châu lục

Tích lũy carbon trong đất núi lửa

Nếu như nông trại Tám Trình nâng cao tiêu chuẩn cây cà phê phát thải thấp thì cây cam, quýt, mắc ca và rau, củ, quả các loại của Hợp tác xã (HTX) Nông lâm nghiệp hữu cơ Quảng Phú “âm thầm” tích lũy carbon trong đất núi lửa thuộc khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng. Năm 2016, tiếp cận kỹ thuật sản xuất hữu cơ từ Nhật Bản, nhà nông Nguyễn Thị Mai (sinh năm 1976) thử nghiệm thành công bước đầu tiên đào hố, xuống giống trồng cây cam, quýt, bón lót phân hữu cơ. Bước tiếp theo khi cỏ dại mọc lên cao phải dùng dao cắt sát mặt đất, thu gom phủ trở lại trên gốc cây trồng. Các bước còn lại sử dụng nguồn nước tưới từ giếng khoan qua từng lớp đá núi lửa; phòng, chống dịch hại bằng giải pháp sinh học...

Với hành trình hàng chục năm, cà phê của “nông trại khổng lồ” Tám Trình không ngừng nâng cấp quy trình kỹ thuật bền vững, tôn tạo môi trường cảnh quan xanh

Năm 2020, HTX Nông lâm nghiệp hữu cơ Quảng Phú thành lập với 30 thành viên sản xuất trên 30 ha cam, quýt, mắc ca, bơ, rau, củ, quả các loại, do nhà nông Nguyễn Thị Mai giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc. Hoạt động theo chuỗi liên kết giá trị kinh tế xanh, thu nhập của thành viên HTX trung bình mỗi năm đạt 100 - 120 triệu đồng; sản phẩm cam, quýt đáp ứng tiêu chuẩn chứng nhận hữu cơ và OCOP xếp hạng 4 sao… Với hàng trăm tấn trái cây và rau, củ, quả các loại cung cấp thị trường trong và ngoài nước mỗi năm, HTX đã lan tỏa thông điệp chuyển đổi kinh tế xanh, góp phần tích lũy nguồn tín chỉ carbon của các vùng trồng ở địa phương.

Ông Phan Đình Khiêm - Phó Chủ tịch Liên minh HTX Lâm Đồng nhấn mạnh, mỗi sản phẩm gắn với câu chuyện chuyển đổi xanh, thể hiện vai trò đầu tàu dẫn dắt, kết nối của HTX đối với nông hộ trong và ngoài thành viên tiếp bước hành trình sản xuất nông nghiệp phát thải thấp, chủ động tham gia thị trường tín chỉ carbon giá trị cao trên toàn cầu.

Rau hữu cơ xanh mướt trên nền địa chất núi lửa

Chi tiết hơn, chuyên gia của Hội đồng Khoa học - Liên hiệp Hợp tác xã Dâu tằm tơ và Sinh thái Việt Nam Trần Ngọc Toàn tạm tính 1.000 ha sản xuất nông nghiệp carbon thấp, hệ số kịch bản 4,5 tín chỉ CO2/ha/năm, chu kỳ tín chỉ 5 năm, tổng sản lượng dự kiến đạt khoảng 22.500 tín chỉ. Với giá bán giả định 20 USD/tín chỉ, doanh thu gộp đạt khoảng 450.000 USD, tương đương khoảng 11,84 tỷ đồng/chu kỳ 5 năm. Sau khi trừ chi phí sơ bộ, giá trị thu nhập còn lại ước khoảng 6,51 - 7,69 tỷ đồng/5 năm.

(Còn nữa)

Văn Việt .