Tiếng Việt vươn xa từ dấu mốc Osaka, Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc dùng cho người nước ngoài diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Kỳ thi do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ trì chuyên môn, dưới sự bảo trợ của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, phối hợp với Trung tâm Việt Nam học thuộc Hiệp hội Xúc tiến hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tổ chức.

Khi tiếng Việt trở thành cầu nối văn hóa

Được xây dựng theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc dùng cho người nước ngoài do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, kỳ thi đánh giá toàn diện năng lực sử dụng tiếng Việt của người học theo chuẩn quốc gia, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, làm việc và giao lưu văn hóa trong bối cảnh tiếng Việt ngày càng được quan tâm tại nhiều quốc gia.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Osaka Nguyễn Trường Sơn cho biết, việc tổ chức thành công kỳ thi là hành động cụ thể triển khai Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Đánh giá cao nỗ lực của Ban tổ chức và các thầy cô Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Tổng Lãnh sự Nguyễn Trường Sơn khẳng định Tổng Lãnh sự quán sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để cộng đồng gìn giữ và giảng dạy tiếng Việt.

Ông kỳ vọng việc tổ chức kỳ thi theo chuẩn quốc gia tại Nhật Bản không chỉ có ý nghĩa đối với những người yêu tiếng Việt mà còn góp phần đưa công tác giảng dạy, gìn giữ tiếng Việt ở nước ngoài phát triển ngày càng bài bản.

Kỳ thi lần này được tổ chức thí điểm với một phòng thi trên máy tính dành cho 25 thí sinh. Đáng chú ý, thí sinh đăng ký dự thi ở đầy đủ các trình độ từ bậc 1 đến bậc 6 theo Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài.

Sự đa dạng về độ tuổi và quốc tịch cũng tạo nên nét đặc biệt của kỳ thi. Thí sinh nhỏ tuổi nhất là em Kayano Emiko (Lê Trà My), 8 tuổi, người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản; trong khi thí sinh lớn tuổi nhất là ông Imagawa Hiroshi, quốc tịch Nhật Bản.

Với quy mô 25 thí sinh, kỳ thi vừa là dịp kiểm nghiệm phương thức thi trên máy tính, vừa giúp đánh giá, hoàn thiện quy trình tổ chức, tạo tiền đề mở rộng kỳ thi tới nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trong thời gian tới.

Để có được dấu mốc này, các cơ quan, đơn vị liên quan đã có quá trình chuẩn bị công phu và phối hợp chặt chẽ. Đặc biệt, sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung các quy định và ban hành văn bản cho phép tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt ở nước ngoài vào tháng 4/2026, cơ sở pháp lý quan trọng đã được hình thành, tạo điều kiện đưa kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt cấp quốc gia lần đầu tiên ra ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Đối với những người trực tiếp làm công tác phát triển tiếng Việt ở nước ngoài, đây không chỉ là một sự kiện giáo dục mà còn mang ý nghĩa văn hóa và cộng đồng.

Bà Lê Thương, thành viên Hội đồng thi tại Nhật Bản, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, cho rằng việc tổ chức thành công kỳ thi là niềm vui và động lực lớn đối với những người đang làm công tác phát triển tiếng Việt ở nước ngoài.

Không chỉ đánh giá năng lực ngôn ngữ, kỳ thi còn góp phần lan tỏa tình yêu tiếng Việt, tạo động lực để các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tiếp tục học tập, sử dụng và gắn bó với tiếng Việt.

“Chúng tôi kỳ vọng từ dấu mốc tại Osaka, mô hình này sẽ tiếp tục được mở rộng tới nhiều quốc gia, góp phần đưa tiếng Việt ngày càng vươn xa trên trường quốc tế”, bà Lê Thương chia sẻ.

Đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là một phần quan trọng của bản sắc và sự kết nối với quê hương. Với người nước ngoài yêu mến Việt Nam, học tiếng Việt cũng mở ra cánh cửa để hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam.

Bởi vậy, việc đưa kỳ thi tiếng Việt theo chuẩn quốc gia đến với người học ở nước ngoài có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi khảo thí. Đây còn là cách tạo dựng môi trường học tập có chuẩn mực, khuyến khích người học theo đuổi tiếng Việt lâu dài và hình thành cộng đồng những người sử dụng tiếng Việt ở nước ngoài.

Từ một kỳ thi đến hành trình lan tỏa tiếng Việt

Ý nghĩa của kỳ thi tại Osaka còn được thể hiện qua những câu chuyện riêng của các thí sinh. Với Lê Trà My, thí sinh nhỏ tuổi nhất, tham dự kỳ thi là một trải nghiệm đáng nhớ.

Em cho biết rất vui khi được học và thi tiếng Việt, mong muốn có thể nói chuyện với ông bà, đọc sách tiếng Việt và hiểu hơn về quê hương. “Con hy vọng sẽ có nhiều bạn nhỏ ở Nhật Bản cùng học và yêu tiếng Việt như con”, Trà My chia sẻ.

Trong khi đó, động lực học tiếng Việt của ông Sakai Norihiro, 45 tuổi, bắt nguồn từ tình yêu dành cho đất nước và con người Việt Nam. Ông đã gần 100 lần đến Việt Nam. Mỗi chuyến đi để lại những kỷ niệm đẹp, đồng thời thôi thúc ông học tiếng Việt để hiểu hơn về đất nước mà mình yêu mến.

Ông cho biết rất hạnh phúc khi được tham dự kỳ thi và coi đây không chỉ là một kỳ thi ngôn ngữ mà còn là biểu tượng cho sự phát triển của quan hệ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.

“Tôi mong ngày càng có nhiều người Nhật Bản học tiếng Việt để hiểu hơn về văn hóa và con người Việt Nam”, ông Sakai Norihiro bày tỏ.

Từ một em nhỏ người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản đến một công dân Nhật Bản nhiều lần đến Việt Nam, những câu chuyện tại Osaka cho thấy tiếng Việt có thể được lan tỏa từ nhiều động lực khác nhau, nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu, sự tò mò và mong muốn kết nối với Việt Nam.

Ở góc độ rộng hơn, thành công của kỳ thi đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình quốc tế hóa hoạt động khảo thí tiếng Việt. Từ mô hình thí điểm, phương thức tổ chức có thể tiếp tục được hoàn thiện về quy trình và công nghệ để từng bước triển khai tại nhiều quốc gia, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người học.

Đây cũng là minh chứng cho sự phối hợp giữa cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cơ sở đào tạo và các tổ chức xã hội trong triển khai chủ trương bảo tồn, phát huy tiếng Việt.

Nếu được mở rộng, hệ thống khảo thí tiếng Việt ở nước ngoài sẽ giúp người học có thêm một chuẩn đánh giá năng lực chính thức, đồng thời góp phần xây dựng môi trường sử dụng tiếng Việt bền vững trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và những người yêu mến Việt Nam.

Từ Osaka, một bước đi mới đã được mở ra. Đưa kỳ thi tiếng Việt ra ngoài biên giới quốc gia không chỉ là mở rộng hoạt động khảo thí, mà còn là cách đưa tiếng Việt đến gần hơn với những người đang học, sử dụng và yêu mến ngôn ngữ này trên thế giới.

Chu An