Thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính ở một số bộ, ngành, địa phương còn chậm

Cần sửa đổi, bổ sung 484 văn bản quy phạm pháp luật

Báo cáo số 679/BC-BTP của Bộ Tư pháp cho biết, về rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC theo Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ, đến tháng 10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Phương án cắt giảm TTHC, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 Bộ, cơ quan; dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa 3.064/4.888 TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh (đạt 62,7%); cắt giảm 2.263/6.974 điều kiện kinh doanh thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (đạt 32%), vượt chỉ tiêu Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ đặt ra trong năm 2025 (30%).

Quang cảnh cuộc họp Hội đồng thẩm định độc lập dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh

Để thực thi các phương án cắt giảm đơn giản hóa, cần sửa đổi, bổ sung 484 văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Trong đó, 6 Bộ, cơ quan đã sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành đối với 12 VBQPPL để thực thi phương án đơn giản hóa 73 TTHC, bãi bỏ 16 TTHC và cắt giảm 24 điều kiện kinh doanh.

Từ tháng 10 đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành thêm một số văn bản phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đoàn công tác Văn phòng Chính phủ kiểm tra thực tế tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Bắc Ninh. Ảnh minh họa VGP

Theo dự thảo Nghị quyết cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh do Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng thì sẽ điều chỉnh nội dung của 327 TTHC (gồm 323 THC thực hiện theo phương án và 4 TTHC có sự điều chỉnh so với phương án), 64 điều kiện kinh doanh quy định tại 65 văn bản (14 luật, 46 nghị định, 5 quyết định).

Số liệu thống kê cho thấy hệ thống TTHC hiện hành có quy mô lớn, với tổng số 5.896 TTHC. Kết quả xác định 1.800 TTHC có thành phần hồ sơ có thể khai thác từ các cơ sở dữ liệu (CSDL) và 1.740 trường thông tin thuộc 21 CSDL đã sẵn sàng chia sẻ cho thấy việc cắt giảm giấy tờ, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến là xu thế tất yếu. Hiện tại, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, địa phương đang tập trung chuẩn hóa mẫu đơn, tờ khai, quy trình nội bộ và xây dựng biểu mẫu điện tử (eForm) gắn với việc xây dựng Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung.

Hạn chế tình trạng mỗi nơi triển khai một kiểu

Qua rà soát, đối chiếu số liệu thống kê của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, địa phương và số liệu trên CSDL quốc gia về TTHC, Bộ Tư pháp nhận thấy, số liệu TTHC do các cơ quan Trung ương ban hành thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương trong cùng một lĩnh vực có sự chênh lệch lớn giữa các địa phương. Mặc dù số lượng TTHC được thực hiện tại các địa phương có thể khác nhau phụ thuộc vào thực tế, đặc thù tại địa phương, tuy nhiên việc chênh lệch quá lớn cho thấy có sự không chính xác trong việc theo dõi, kiểm đếm, thống kê.

Đối với TTHC do địa phương ban hành, còn thực trạng văn bản Trung ương giao quy định chi tiết nhưng tại một số địa phương chưa thực hiện việc quy định chi tiết TTHC. Bên cạnh đó, việc ban hành TTHC tại địa phương chưa gắn với công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát việc ban hành TTHC theo lĩnh vực quản lý nhà nước của các Bộ, ngành tại Trung ương.

Việc công bố lại TTHC ở địa phương còn chậm và chưa thống nhất (cùng một lĩnh vực nhưng có nơi công bố nhiều TTHC, có nơi lại rất ít). Do vậy, việc thực hiện chủ trương thống nhất Hệ thống thông tin TTHC dùng chung tại các Bộ, ngành là rất phù hợp.

Để khắc phục tình trạng này, thời gian tới, cần thực hiện việc công bố TTHC theo hướng các TTHC do cơ quan Trung ương ban hành và công bố thống nhất trên cả nước thì địa phương không thực hiện công bố lại; địa phương chỉ công bố đối với TTHC do địa phương chủ động ban hành hoặc được giao quy định chi tiết.

Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng chưa quyết liệt tái cấu trúc quy trình giải quyết TTHC để thay thế thành phần hồ sơ bằng giấy tờ điện tử; vẫn có tâm lý e ngại khi sử dụng giấy tờ điện tử vì lo lắng tính chính xác trong việc kết nối, đồng bộ dữ liệu, dẫn đến việc không áp dụng thực hiện. Đặc biệt, còn tình trạng cán bộ, công chức, viên chức khi tiếp nhận hồ sơ vẫn yêu cầu người dân cung cấp bản giấy mà không sử dụng dữ liệu, giấy tờ điện tử.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho rằng, cần chỉ rõ bất cập, nguy cơ tiêu cực, nhất là trong lĩnh vực đất đai, tài sản. Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp phải xây dựng quy trình số hóa TTHC, xác định rõ khâu có thể số hóa ngay và khâu cần lộ trình, qua đó tham mưu giải pháp phù hợp, nhất là đối với các thủ tục phức tạp như đất đai, tài sản. Đồng thời, nghiên cứu phương án xây dựng nền tảng dùng chung cho địa phương nhằm thống nhất về pháp lý và quy trình, hạn chế tình trạng mỗi nơi triển khai một kiểu, nhưng vẫn phải bảo đảm tính đặc thù.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu tại cuộc họp Hội đồng thẩm định độc lập dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh

Liên quan đến thành phần hồ sơ, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đề nghị, cần tiếp tục hoàn thiện quy định về thành phần hồ sơ theo hướng chấp nhận bản sao, bản sao điện tử và khai thác dữ liệu; không yêu cầu nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia chuyên ngành. Cơ quan có thẩm quyền phải trực tiếp tra cứu, xác thực thông tin, phù hợp các quy định về cơ chế một cửa và chuyển đổi số, nhất là đối với dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, đầu tư, đất đai, lý lịch tư pháp, dân cư, bảo hiểm, môi trường.

Song Hà