Thúc đẩy kinh tế số từ những việc làm gần dân

Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt

Tại các khu chợ, tuyến phố trên địa bàn xã Thuận An, những mã QR thanh toán ngày càng xuất hiện nhiều hơn tại các quầy hàng. Khách mua hàng không nhất thiết phải chuẩn bị tiền mặt hay tiền lẻ mà có thể sử dụng điện thoại thông minh để chuyển khoản ngay sau khi giao dịch. Đằng sau thay đổi tưởng như nhỏ trong cách giao dịch ấy là một trong những nội dung chuyển đổi số đang được xã Thuận An tập trung thúc đẩy trong đợt cao điểm “100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số”.

Các chủ cửa hàng, cơ sở kinh doanh được hỗ trợ cài đặt mã QR. Ảnh: Châu Phương

Để đưa thanh toán số đến gần hơn với người dân, UBND xã đã phối hợp với Ban Quản lý các chợ, các thôn, tổ dân phố khảo sát hiện trạng thanh toán số, lựa chọn những tuyến đường đủ điều kiện triển khai mô hình tuyến phố thanh toán không dùng tiền mặt, gồm: Đường Ỷ Lan, đường Dương Quang, đường Dương Đức Hiền, đường Chợ Keo và tuyến trục đôi trung tâm khu đô thị Đặng Xá.

Tại 3 chợ trên địa bàn gồm chợ Keo, chợ Yên Mỹ và chợ Dương Quang, các hộ kinh doanh được tuyên truyền, hỗ trợ mở tài khoản thanh toán điện tử, tạo mã QR và hướng dẫn sử dụng. Đến ngày 15-8, xã đã tuyên truyền, hỗ trợ 357 hộ kinh doanh thực hiện các nội dung liên quan đến thanh toán số, đạt 24,4%.

Với người bán, thay đổi này trước hết đến từ những tiện ích rất cụ thể. Không phải chuẩn bị nhiều tiền lẻ, việc nhận tiền cũng nhanh hơn, nhất là với những giao dịch có giá trị nhỏ. Với người mua, chỉ cần điện thoại có kết nối mạng internet là có thể hoàn tất thanh toán trong vài giây.

Chị Nguyễn Thanh Lan, chủ cửa hàng tạp hóa trên đường Ỷ Lan, cho biết: “Trước đây khách chủ yếu trả tiền mặt, nay nhiều người chủ động hỏi "có chuyển khoản không?". Việc dùng mã QR thanh toán tạo thuận lợi cho cả đôi bên nên rất được đón nhận".

Từ những giao dịch nhỏ như vậy, thanh toán không dùng tiền mặt đang dần trở thành một phần trong thói quen mua bán hằng ngày. Người dân không cần phải có kiến thức công nghệ phức tạp; chỉ với một thao tác quét mã, việc thanh toán có thể hoàn tất nhanh chóng, thay cho việc chuẩn bị tiền mặt và nhận lại tiền thừa.

Chủ cơ sở kinh doanh được hỗ trợ cài đặt mã QR trong mô hình thanh toán không dùng tiền mặt. Ảnh: Châu Phương

Khi phương thức này được mở rộng từ cửa hàng, tuyến phố đến khu chợ, chuyển đổi số cũng không còn là câu chuyện chỉ diễn ra trong cơ quan hành chính mà bắt đầu hiện diện trong những giao dịch rất đời thường. Đây cũng là nền tảng để các hoạt động kinh doanh tiếp tục có thêm những thay đổi khác trên môi trường số.

Từ đưa sản phẩm lên mạng đến mở rộng thị trường

Nếu mã QR đang làm thay đổi cách giao dịch thì livestream mở ra một cách tiếp cận mới trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Với nông sản địa phương, đây là cơ hội để câu chuyện về sản phẩm không chỉ được kể tại nơi sản xuất mà còn có thể đến với người tiêu dùng trên không gian mạng.

UBND xã Thuận An đẩy mạnh tổ chức các phiên livestream quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ nông sản, đưa các sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm), sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu đến gần hơn với người tiêu dùng. Trong các phiên livestream, người xem có thể trực tiếp tìm hiểu về sản phẩm, quy trình sản xuất, chất lượng, trao đổi với chủ thể sản xuất và đặt hàng. Cách làm này rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người mua, đồng thời mở thêm một kênh tiêu thụ mà trước đây các hộ sản xuất ở cơ sở ít có điều kiện tiếp cận.

Một trong những sản phẩm được giới thiệu tại Thuận An là nho sữa của Vườn nho Xuân Thu ở thôn Lệ Chi, mô hình ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm.

Phiên livestream giới thiệu sản phẩm nho sữa của vườn nho Xuân Thu. Ảnh: Vân Thư

Anh Vũ Văn Thu, chủ Vườn nho Xuân Thu cho biết: “Việc livestream giúp nhiều người biết đến sản phẩm hơn. Người sản xuất cũng hiểu thêm nhu cầu của khách hàng và học cách giới thiệu sản phẩm trên nền tảng số”.

Từ góc độ người sản xuất, việc đưa sản phẩm lên không gian mạng không chỉ đơn thuần là thêm một kênh quảng bá. Đây còn là cơ hội để các hộ kinh doanh chủ động tiếp cận khách hàng, nắm bắt thị hiếu và từng bước làm quen với phương thức kinh doanh mới.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Thanh Hương, thời gian tới xã sẽ tiếp tục tổ chức các phiên livestream định kỳ, đa dạng hóa hình thức quảng bá, hỗ trợ các chủ thể OCOP và hộ sản xuất ứng dụng nền tảng số trong xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Người dân xã Thuận An được hướng dẫn kê khai thuế. Ảnh: Châu Phương

Cùng với đưa sản phẩm lên không gian mạng, xã cũng hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp cận các công cụ số phục vụ quản lý hoạt động kinh doanh. UBND xã phối hợp với Thuế cơ sở 12 tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai, đồng thời hỗ trợ cài đặt, sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Đến nay, hơn 100 hộ kinh doanh đã được hỗ trợ cài đặt, sử dụng ứng dụng và thực hiện các nội dung liên quan đến chuyển từ thuế khoán sang kê khai.

Từ thanh toán, quảng bá sản phẩm đến thực hiện nghĩa vụ thuế, những hoạt động tưởng như riêng lẻ đang dần kết nối thành các khâu của một quá trình chuyển đổi số trong hoạt động kinh tế ở Thuận An. Một hộ kinh doanh có thể nhận thanh toán qua mã QR, sử dụng ứng dụng số để thực hiện nghĩa vụ thuế; một hộ sản xuất có thể giới thiệu sản phẩm trực tiếp trên mạng thay vì chỉ chờ khách tìm đến.

Những thay đổi ấy bắt đầu từ những việc rất nhỏ, nhưng khi được triển khai đồng thời và từng bước mở rộng, tất cả đang tạo nên nền móng đầu tiên của kinh tế số ở cơ sở. Từ một mã QR tại quầy hàng đến một phiên livestream đưa nông sản tiếp cận khách hàng, chuyển đổi số đang bắt đầu bằng những việc gần gũi nhất với người dân. Khi những tiện ích ấy dần trở thành thói quen, kinh tế số cũng có thêm nền tảng để đi vào đời sống, tạo động lực mới cho hoạt động sản xuất, kinh doanh ở Thuận An.

Nguyễn Dũng