Thủ tướng Lê Minh Hưng: Muốn kiểm soát giá nhà phải giảm chi phí đầu vào

Sửa đồng bộ các luật liên quan đến đất đai

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương đưa ra những quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; theo đó, không chỉ sửa Luật Đất đai, Luật Nhà ở hay Luật Kinh doanh bất động sản.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận Tổ 11, chiều 19/8

Trong quá trình rà soát, Chính phủ cố gắng bảo đảm những luật nào có liên quan trực tiếp đến định hướng lớn này cũng phải sửa. Những vấn đề liên quan đến tài chính đất đai không thể quy định cụ thể trong Luật Đất đai hay Luật Nhà ở hoặc Luật Kinh doanh bất động sản sẽ phải được sửa trong các luật về thuế.

"Tới đây, Chính phủ sẽ trình định hướng chính sách sửa đổi, bổ sung các luật về thuế. Ví dụ, chúng ta nói về giá đất, về điều tiết chênh lệch địa tô; xử lý những vấn đề về cơ chế tài chính đất đai nhằm khuyến khích đưa đất vào sản xuất, đưa đất vào sử dụng không để bỏ hoang… những quy định đấy phải được đề cập trong các luật về thuế", Thủ tướng nói.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận Tổ 11, chiều 19/8

Để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang giao Bộ Tư pháp tổng rà soát vì pháp luật về đất đai liên quan đến rất nhiều luật khác nhau. Cần sửa đổi đồng bộ, thống nhất, nhưng trước hết ưu tiên cao nhất cho những luật liên quan trực tiếp đến triển khai những định hướng lớn.

Về một số nội dung lớn trong sửa đổi Luật Đất đai lần này, Thủ tướng cho biết, một trong những yêu cầu đặt ra là đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW, cần giảm số lượng quy hoạch, tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch thống nhất trong phạm vi cấp tỉnh.

Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng Lê Ngọc Châu điều hành phiên thảo luận Tổ 11

"Hiện có quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành, cùng các quy hoạch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, bộ, ngành và địa phương. Tinh thần là tích hợp các quy hoạch, tiến tới mỗi địa phương chỉ còn một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất".

Thủ tướng nhấn mạnh, việc tích hợp quy hoạch sẽ tạo thuận lợi cho các địa phương, song phải đi kèm cơ chế, tiêu chí và điều kiện chặt chẽ, tránh tình trạng tùy tiện điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất làm thay đổi mục tiêu sử dụng đất. Đồng thời, quy định của luật cũng cần có độ linh hoạt cần thiết để đáp ứng những yêu cầu phát triển mới từ thực tiễn.

ĐBQH Đinh Thị Hồng Minh (Quảng Ngãi) phát biểu thảo luận Tổ 11, chiều 19/8

Minh bạch cơ chế giao đất, cho thuê đất, đấu giá, đấu thầu

Về hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thủ tướng nhấn mạnh, tinh thần là phải công khai, minh bạch, có cạnh tranh, có lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lực và có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

"Phải quy định rất rõ: Trường hợp nào đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu các dự án có sử dụng đất? Trường hợp nào giao trực tiếp cho nhà đầu tư? Cần quy định cụ thể và tính toán cách thức tính tiền, nộp tiền sử dụng đất bảo đảm công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích của nhà nước và doanh nghiệp".

ĐBQH Trần Lan Phương (TP. Hải Phòng) phát biểu thảo luận Tổ 11, chiều 19/8

Nêu vấn đề lớn nhất hiện nay là giá đất, Thủ tướng cho rằng cần trả lời câu hỏi “tại sao giá nhà cao?”. Nếu xác định giá đất theo thị trường, các địa phương buộc phải tính giá đất ở mức cao. Trong khi đó, giá đất là “đầu vào” của tất cả các dự án và của cả nền kinh tế. Khi chi phí đầu vào cao, cộng thêm chi phí vay vốn và thời gian thực hiện thủ tục hành chính kéo dài, tổng chi phí sẽ bị đẩy lên, kéo theo giá sản phẩm cuối cùng, trong đó có giá nhà.

Thủ tướng cho rằng, để giải quyết vấn đề giá nhà cao cần có các giải pháp đồng bộ. Nhà nước phải điều tiết giá đất trên cơ sở dữ liệu, phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; đồng thời kết nối dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để kiểm soát chi phí đầu vào.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) phát biểu thảo luận Tổ 11, chiều 19/8

Cùng với đó, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, công khai, minh bạch việc giao đất cho nhà đầu tư và rút ngắn quy trình thực hiện dự án. Các chi phí phải được tính toán rõ ràng, có giải pháp cụ thể trong Luật hoặc văn bản hướng dẫn nhằm giảm chi phí đầu vào, qua đó góp phần kiểm soát giá đất, giá nhà.

Chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân”

Một nội dung quan trọng khác, liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp, là cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Thủ tướng nhấn mạnh, cần chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân” khi Nhà nước thu hồi đất. Đây là tinh thần quan trọng của Nghị quyết số 21-NQ/TW, cần được cụ thể hóa thành các cơ chế, chính sách phù hợp trong dự thảo Luật.

ĐBQH Hoàng Văn Tuyên (TP. Hải Phòng) phát biểu thảo luận Tổ 11, chiều 19/8

Cùng với đó, cần đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, rút gọn thủ tục; bảo đảm các quy định cụ thể, công khai, minh bạch. Trên cơ sở những định hướng này, Luật Đất đai cần tập trung vào các nhóm giải pháp để xử lý những vấn đề đặt ra trong thực tiễn.

Thủ tướng khẳng định, trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ sẽ tiếp thu, rà soát những nội dung cần quy định cụ thể trong Luật hoặc văn bản hướng dẫn để tiếp tục hoàn thiện.

Tin: Thanh Chi; ảnh: Lâm Hiển