Thủ tướng Anh đối mặt với sức ép từ chức

Theo nguồn tin thân cận của tờ The Independent, Thủ tướng Starmer đang đối mặt với "hạn chót" phải từ chức tại cuộc họp nội các sẽ diễn ra vào ngày 23-6. Trong khi tờ Observer dẫn lời các nhân vật cấp cao của Công đảng tin rằng một “tuyên bố rõ ràng” về số phận chính trị của ông Starmer có thể được đưa ra sớm nhất trong ngày 22-6. Những người thân cận với nhà lãnh đạo Anh cho biết ông đã nhận ra “cuộc chơi đã kết thúc” và hiện đang lên kế hoạch “củng cố di sản của mình”.

Mối đe dọa đối với chiếc ghế thủ tướng của ông Starmer-vốn đã âm ỉ trong nhiều tháng-đã tăng mạnh trong tuần qua, sau khi Thị trưởng vùng Greater Manchester Andy Burnham chiến thắng vang dội trong một cuộc bầu cử địa phương bổ sung và giành được một ghế trong Quốc hội Anh, mở đường cho ông Burnham chính thức thách thức vị trí lãnh đạo Công đảng và sau đó là vị trí thủ tướng của ông Starmer.

Ông Andy Burnham phát biểu trước những người ủng hộ sau chiến thắng tại cuộc bầu cử bổ sung hôm 19-6. Ảnh: AP

Ông Starmer đã dẫn dắt Công đảng giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử năm 2024, tuy nhiên, Chính phủ Anh dưới sự điều hành của Thủ tướng Starmer đã làm mất lòng người dân Anh nghiêm trọng sau một loạt bê bối và những thay đổi chính sách đột ngột, khiến nhiều cử tri có ấn tượng rằng ông Starmer đã thất bại trong việc thực hiện những lời hứa cải thiện mức sống của người dân.

Nếu Thủ tướng Starmer từ chức hoặc bị phế truất, điều đó có nghĩa là đảo quốc sương mù sẽ có vị thủ tướng thứ bảy chỉ trong hơn một thập kỷ. Thực tế này phản ánh sự phẫn nộ của cử tri Anh trước những thất bại của các chính phủ tiền nhiệm trong việc cải thiện dịch vụ công và giải quyết các vấn đề nhức nhối như nạn nhập cư bất hợp pháp.

Ông Burnham, một chính trị gia kỳ cựu 56 tuổi, được nhiều người trong Công đảng coi là gương mặt kế nhiệm tiềm năng cho chiếc ghế thủ tướng của ông Starmer, dù là thông qua chuyển giao quyền lực một cách êm thấm hay phải trải qua một cuộc tranh cử chính thức cho vị trí lãnh đạo Công đảng.

Theo quy định của Công đảng, các ứng cử viên lãnh đạo tiềm năng phải nhận được đề cử từ ít nhất 20% số nghị sĩ của đảng để có thể tổ chức một cuộc tranh cử. Công đảng hiện có 403 nghị sĩ, nghĩa là các ứng cử viên tiềm năng cho vị trí lãnh đạo Công đảng sẽ cần sự ủng hộ của 81 nghị sĩ để ra tranh cử. Thống kê của Reuters cho thấy, hiện có hơn 100 nghị sĩ Công đảng tại Hạ viện đã công khai bày tỏ mong muốn Thủ tướng Starmer từ chức hoặc đưa ra lộ trình cụ thể cho việc rời nhiệm sở.

Dĩ nhiên là ông Starmer không cần phải ngay lập tức đáp ứng mong muốn của các nghị sĩ Công đảng, chưa kể ông vẫn sẽ tự động có tên trong danh sách ứng cử viên trừ khi ông lựa chọn từ chức. Nhà lãnh đạo Anh trước đó từng tuyên bố sẽ tham gia bất kỳ cuộc tranh cử lãnh đạo tiềm năng nào của Công đảng-vốn là một quá trình có thể kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên, các bộ trưởng nội các từng trung thành với Thủ tướng Starmer mới đây đã lên tiếng cảnh báo rằng nếu ông không đưa ra một lộ trình cho việc từ chức, các bộ trưởng sẽ đồng loạt từ chức để gây sức ép buộc ông Starmer phải ra đi.

Trong khi đó, với chiến thắng trong cuộc bầu cử địa phương mới đây, ông Burnham đã chứng minh khả năng có thể đánh bại Đảng Cải cách-vốn cho đến thời điểm này vẫn được xem là mối đe dọa nghiêm trọng đối với Công đảng.

“Ông Burnham rất thành công và nổi bật với vai trò Thị trưởng vùng Greater Manchester... Ông cũng không xa lạ gì với chính phủ, từng giữ chức Bộ trưởng Y tế, Bộ trưởng Văn hóa và Bộ trưởng Tài chính nhiều năm trước. Và trên hết, trong cuộc bầu cử bổ sung tại Makerfield, Burnham đã chứng tỏ ông có khả năng khiến mọi người cảm thấy hài lòng”, BBC nhận định.

HIỀN MINH