Ghế thủ tướng Anh lung lay dữ dội

Thủ tướng Anh Keir Starmer. Ảnh: Reuters.

Trong nhiều tuần qua, lãnh đạo Công đảng và các đồng minh thân cận liên tục khẳng định Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ chiến đấu để giữ vị trí của mình và sẵn sàng tham gia bất kỳ cuộc bầu chọn lãnh đạo nào.

Tuy nhiên, giọng điệu từ chính phủ đã thay đổi đáng kể trong ngày 21/6 (giờ địa phương), cho thấy tương lai chính trị của ông đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết, theo ABC News.

Uy tín của ông Starmer bị đẩy tới bờ vực sau chiến thắng áp đảo của ứng viên Công đảng Andy Burnham trong cuộc bầu cử bổ sung tại khu vực Makerfield, miền Bắc nước Anh.

Ông Burnham, hiện là Thị trưởng vùng Đại Manchester và thường xuyên được các cuộc khảo sát đánh giá là chính trị gia được lòng dân nhất tại Anh, từng tuyên bố sẽ thách thức vị trí thủ tướng nếu giành chiến thắng tại Makerfield.

Các cuộc thăm dò trước đó cho thấy cuộc đua sẽ rất sít sao giữa ông Burnham và ứng viên của đảng Cải cách Vương quốc Anh - lực lượng cánh hữu theo đường lối chống nhập cư. Tuy nhiên, chiến thắng thuyết phục của ông Burnham đã khiến nhiều nhân vật trong Công đảng tin rằng ông mới là người có khả năng tốt hơn để đối đầu với Cải cách Vương quốc Anh trong cuộc tổng tuyển cử tiếp theo.

Theo nhiều nguồn tin, Ngoại trưởng Yvette Cooper, Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood và Bộ trưởng Giao thông Heidi Alexander đã trực tiếp khuyên ông Starmer nên từ chức.

Bên cạnh đó, nhiều quan chức cấp cao trong chính phủ cũng liên tục cung cấp thông tin cho báo giới trong suốt cuối tuần qua, cho rằng vị thế của thủ tướng hiện không còn có thể duy trì lâu dài.

Một trong những tín hiệu rõ ràng nhất đến từ Bộ trưởng Kinh doanh Peter Kyle - đồng minh trung thành hàng đầu của ông Starmer - khi ông xuất hiện trên chương trình của BBC.

Khi được hỏi liệu ông Starmer còn ý định tham gia tranh cử nếu bị thách thức vị trí lãnh đạo hay không, ông Kyle cho biết thủ tướng đang dành thời gian cuối tuần để suy ngẫm về những thách thức chính trị mà mình phải đối mặt.

“Ông ấy cũng đang cân nhắc thực tế chính trị hiện nay đã khác như thế nào so với tuần trước hay những tuần trước đó”, ông Kyle nói.

Bộ trưởng Kinh doanh nhấn mạnh rằng ông Starmer luôn đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu và đó sẽ là yếu tố chi phối mọi quyết định mà ông đưa ra, không chỉ trong vai trò thủ tướng mà còn đối với tương lai của Công đảng.

Donald Trump bất ngờ lên tiếng

Những phát biểu mới nhất từ nội các Anh đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với tuyên bố cứng rắn của chính ông Starmer hôm 20/6, sau khi trở về từ Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp.

“Nếu có một cuộc đua tranh chức lãnh đạo, tôi sẽ tham gia. Tôi đã nhiều lần khẳng định rằng mình sẽ không bỏ cuộc”, ông Starmer nói với các phóng viên.

Áp lực lên nhà lãnh đạo Anh càng gia tăng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên mạng xã hội hôm 21/6 rằng: “Keir Starmer sẽ từ chức Thủ tướng Vương quốc Anh”.

Bài đăng trên mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông Trump cũng lặp lại những chỉ trích trước đó, cho rằng ông Starmer “đã thất bại nặng nề” trong việc kiểm soát nhập cư và thúc đẩy sản lượng khai thác dầu khí tại Biển Bắc.

Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết ông Starmer không có cuộc trao đổi nào với Tổng thống Mỹ trong suốt cuối tuần.

Nhà lãnh đạo 63 tuổi được cho là đã dành những ngày cuối tuần cùng gia đình tại dinh thự Chequers - nơi nghỉ chính thức ở vùng quê của thủ tướng Anh - để cân nhắc tương lai chính trị của mình.

Trong khi đó, ông Burnham, 56 tuổi, cũng dành thời gian bên gia đình giữa lúc được xem là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí lãnh đạo Công đảng.

Cuộc đua lãnh đạo hay màn chuyển giao quyền lực?

Ngay cả trước khi ông Burnham giành chiến thắng tại Makerfield, vị thế của ông Starmer đã liên tục suy yếu.

Cựu Giám đốc Cơ quan Công tố Hoàng gia Anh đang phải đối mặt với một trong những mức tín nhiệm thấp nhất đối với một nhà lãnh đạo Anh trong lịch sử chính trị hiện đại.

Dưới sự lãnh đạo của ông, chính phủ nhiều lần thay đổi chính sách, chứng kiến hàng loạt vụ từ chức gây chú ý, đối mặt với các tranh cãi liên quan đến chi tiêu công cũng như sức ép từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt kéo dài.

Tuy nhiên, quyết định bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Kinh doanh Peter Mandelson làm Đại sứ Anh tại Mỹ - bất chấp những mối liên hệ trước đây của ông với tội phạm tình dục quá cố Jeffrey Epstein - được xem là một trong những vụ việc gây tranh cãi nhất.

Sự bất mãn của cử tri đối với ông Starmer cũng bộc lộ rõ qua thất bại nặng nề của Công đảng trong cuộc bầu cử địa phương hồi tháng 5.

Bên ngoài số 10 phố Downing ở Westminster khi Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố sẽ chống lại bất kỳ thách thức nào sau chiến thắng áp đảo của Andy Burnham trong cuộc bầu cử bổ sung tại Makerfield, London (Anh) ngày 21/6. Ảnh: Reuters.

Các cuộc khảo sát nội bộ cho thấy nếu diễn ra một cuộc bầu cử lãnh đạo chính thức, ông Burnham nhiều khả năng sẽ giành chiến thắng.

Nếu nghị sĩ mới đắc cử của Makerfield tiếp quản Văn phòng Thủ tướng tại số 10 phố Downing, ông sẽ trở thành thủ tướng thứ bảy của Anh chỉ trong vòng 10 năm.

Trong trường hợp ông Starmer từ chức, câu hỏi lớn đặt ra là liệu Công đảng sẽ tổ chức một cuộc bầu cử lãnh đạo thực sự hay đơn giản là trao quyền cho ông Burnham mà không có đối thủ đáng kể.

Cựu Bộ trưởng Y tế Wes Streeting, người từng rời nội các vì bất đồng với thủ tướng, công khai tuyên bố ông có đủ sự ủng hộ để tham gia tranh cử. Tuy nhiên, truyền thông Anh cho biết ông hiện cũng đang cân nhắc khả năng đảm nhận một vị trí quan trọng trong chính phủ tương lai của ông Burnham thay vì trực tiếp bước vào cuộc đua quyền lực.

Phương Linh