Iran hé lộ nhượng bộ từ Mỹ

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance gặp Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif trong cuộc đàm phán cấp cao tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock bên hồ Lucerne (Thụy Sĩ) ngày 21/6. Ảnh: Reuters.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ đã đạt được những kết quả được mô tả là "tích cực và mang tính xây dựng", với hàng loạt bước đi cụ thể nhằm giảm căng thẳng khu vực, nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt và mở đường cho một thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày tới.

Trong tuyên bố chung sau cuộc họp tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock (Thụy Sĩ), hai nước trung gian hòa giải là Qatar và Pakistan cho biết các bên đã đạt được "những tiến triển đáng khích lệ", bao gồm việc thiết lập cơ chế đối thoại kỹ thuật để tiếp tục giải quyết các vấn đề còn tồn đọng.

Các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ diễn ra với sự tham gia của nhiều quan chức cấp cao. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu phái đoàn Washington, cùng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Phía Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, với sự tham gia của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati cùng các quan chức năng lượng và hạt nhân hàng đầu.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng tư lệnh quân đội Syed Asim Munir, Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, Phó Tổng thống kiêm Ngoại trưởng Thụy Sĩ Ignazio Cassis và Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cũng có mặt tại các cuộc thảo luận.

Lần đầu tiên lãnh đạo cấp cao Mỹ - Iran đàm phán trực tiếp Cuộc đàm phán Mỹ và Iran diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar và Pakistan. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đều có mặt tại cuộc gặp.

Mỹ nới trừng phạt

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá các nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar đã mang lại "bước tiến lớn" trong việc chấm dứt cuộc xung đột tại Lebanon.

"Từng bước không mệt mỏi của Pakistan và Qatar đã tạo ra tiến triển đáng kể nhằm kết thúc cuộc chiến Lebanon", ông Araghchi viết trên mạng xã hội X.

Theo nhà ngoại giao Iran, các bên đã nhất trí miễn trừ một phần các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Iran, dỡ bỏ một số biện pháp phong tỏa, đồng thời giải phóng một phần tài sản bị đóng băng của Tehran ở nước ngoài. Ông cũng cho biết một kế hoạch tái thiết và phát triển quy mô lớn dành cho Iran đã được khởi động.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh rằng phép thử thực sự đầu tiên của các cam kết mới sẽ là hoạt động của "cơ chế giảm xung đột Lebanon".

Mỹ - Iran lập cơ chế nóng, tránh va chạm ở Hormuz

Theo tuyên bố của các nước trung gian, Mỹ và Iran đã đồng ý thành lập một "trung tâm điều phối giảm xung đột" với sự tham gia của Lebanon và dưới sự hỗ trợ của Qatar cùng Pakistan. Cơ chế này có nhiệm vụ giám sát việc chấm dứt các hoạt động quân sự tại Lebanon theo bản ghi nhớ mà các bên vừa đạt được.

Tuyên bố từ phía Iran sau cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh: X.

Ngoài ra, Washington và Tehran cũng nhất trí thành lập một ủy ban cấp cao để giám sát toàn bộ tiến trình đàm phán. Các trưởng đoàn sẽ thường xuyên báo cáo cho ủy ban này, đồng thời dẫn dắt các nhóm công tác chuyên trách về vấn đề hạt nhân, trừng phạt kinh tế, giám sát thực thi thỏa thuận và giải quyết tranh chấp.

Ủy ban cấp cao đã thông qua một lộ trình hướng tới thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, tạo cơ sở cho việc ngay lập tức khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo.

Một đường dây liên lạc trực tiếp giữa Mỹ và Iran cũng được thiết lập nhằm tránh các sự cố ngoài ý muốn và hiểu lầm có thể dẫn tới leo thang căng thẳng. Cơ chế này đặc biệt hướng tới bảo đảm hoạt động vận tải thương mại an toàn qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới.

Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran dẫn lời chuyên gia kinh tế Hossein Ghorbanzadeh cho biết một dự thảo thỏa thuận về việc tạm thời miễn trừ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được hoàn tất.

Iran gây chú ý với thông điệp từ World Cup

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đăng tải một hình ảnh đối chiếu giữa các nữ sinh thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran với những khoảnh khắc của đội tuyển quốc gia nước này tại World Cup.

Trong bài đăng trên mạng xã hội, ông Araghchi nhấn mạnh: "Từ sân cỏ, bàn đàm phán cho tới chiến trường, mỗi bước đi của người Iran đều là một phần trong cuộc đấu tranh lớn hơn: bảo vệ danh dự và phẩm giá của dân tộc thân yêu".

Bài đăng của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 22/6.

Thông điệp được đưa ra trong bối cảnh các nước trung gian đánh giá vòng đàm phán Mỹ - Iran tại Thụy Sĩ đã đạt được những tiến triển tích cực. Cùng thời điểm, đội tuyển Iran giành được một trận hòa trước Bỉ tại World Cup.

Hình ảnh được Ngoại trưởng Araghchi chia sẻ gợi lại vụ tấn công tên lửa nhằm vào Trường nữ sinh Shajareh Tayyebeh ở thành phố Minab hôm 28/2 - ngày đầu tiên của cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran.

Theo giới chức Iran, khoảng 160 người đã thiệt mạng trong vụ tấn công, phần lớn là các nữ sinh và giáo viên của nhà trường. Đây là một trong những sự kiện gây chấn động nhất tại Iran kể từ khi xung đột bùng phát, đồng thời được Tehran thường xuyên nhắc đến như biểu tượng cho những tổn thất mà nước này phải gánh chịu trong chiến tranh.

Phương Linh