Dịch Ebola: Gia tăng tính tự chủ - Chìa khóa nâng cao khả năng ứng phó dịch bệnh của châu Phi

Nhân viên y tế khử trùng găng tay sau khi điều trị cho bệnh nhân Ebola ở tỉnh Ituri, CHDC Congo. Ảnh: THX/TTXVN

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh số ca mắc bệnh được Bộ Y tế CHDC Congo xác nhận ngày 21/6 đã lên tới 1.003 ca, trong đó có 254 trường hợp tử vong – tương ứng tỷ lệ tử vong 25,3%.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ông Kaseya cho biết cuộc khủng hoảng hiện nay là lời cảnh báo rõ ràng rằng châu Phi không thể tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào các đối tác bên ngoài trong việc tài trợ ứng phó dịch bệnh, nghiên cứu vaccine và phát triển thuốc điều trị. Người đứng đầu Africa CDC nhấn mạnh nếu dịch bùng phát tại các khu vực phát triển hơn, quá trình phát triển vaccine và thuốc có thể đã được thúc đẩy nhanh hơn, trong khi với châu Phi, mức độ quan tâm quốc tế vẫn chưa tương xứng với mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh.

Đợt bùng phát lần này do chủng Bundibugyo gây ra, trong khi hiện chưa có vaccine hay phương pháp điều trị nào được cấp phép riêng cho chủng virus này. Africa CDC cũng cảnh báo đỉnh dịch có thể vẫn chưa tới do tiến độ truy vết tiếp xúc còn chậm, giới chức y tế chưa xác định được ca bệnh đầu tiên và vẫn cần theo dõi hơn 36.000 người đã tiếp xúc với người nhiễm bệnh.

Trong nỗ lực tăng cường điều phối ở cấp khu vực, Africa CDC và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 5/6 đã khởi động kế hoạch chung toàn châu lục về chuẩn bị và ứng phó Ebola giai đoạn từ tháng 6 -11/2026, với nhu cầu huy động 518 triệu USD. Kế hoạch này đặt trọng tâm vào điều phối khẩn cấp, giám sát dịch tễ, xét nghiệm, kiểm soát lây nhiễm, chăm sóc lâm sàng, truyền thông cộng đồng, nghiên cứu và hậu cần, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc “một kế hoạch, một ngân sách, một đội ngũ” dưới sự dẫn dắt của các nước bị ảnh hưởng.

Song song với đó, Africa CDC cho biết các cam kết tài trợ dành cho ứng phó Ebola đã vượt 910 triệu USD, trong đó khoảng 80 triệu USD đến từ chính phủ các nước châu Phi, nhưng số tiền thực tế được giải ngân đến nay vẫn dưới 90 triệu USD. Diễn biến này cho thấy cùng với vận động hỗ trợ quốc tế, châu Phi đang ngày càng coi việc xây dựng năng lực tài chính, sản xuất vaccine và thuốc men trong nội khối là điều kiện then chốt để nâng cao chủ quyền y tế và phản ứng hiệu quả hơn trước các cú sốc dịch bệnh trong tương lai.

Theo số liệu cập nhật, CHDC Congo hiện có 365 bệnh nhân đang được cách ly hoặc điều trị tại bệnh viện, trong khi 100 người đã hồi phục.

Trung Kiên (TTXVN)