Ebola bùng phát mạnh hơn tại miền Đông CHDC Congo và Uganda

Các nhân viên y tế chăm sóc một bệnh nhân mắc Ebola tại Trung tâm Điều trị Rwampara ở Ituri, Congo, vào tháng 18.6. Ảnh: AP

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) vào ngày 18.6, với 894 ca nhiễm được xác nhận tính đến nay, đợt bùng phát hiện tại nghiêm trọng gấp ba lần so với đợt bùng phát trước đó tại Uganda vào năm 2000, thời điểm dịch có 281 ca bệnh trong cùng giai đoạn.

Tiến sĩ Wessam Mankoula, nhà dịch tễ học y khoa của Africa CDC cho biết số ca mắc thực tế được cho là có thể còn cao hơn vì đợt bùng phát chỉ được xác nhận chính thức từ ngày 15.5, sau nhiều tuần bị nghi ngờ đã bắt đầu lây lan. Số ca nhiễm đã tăng 38% so với tuần trước và hiện đã xuất hiện tại 32 khu vực y tế ở miền Đông Congo.

Đợt dịch lần này do virus Ebola chủng Bundibugyo gây ra - một chủng hiếm gặp hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị được phê duyệt, và cũng không được xét nghiệm trong những ngày đầu của đợt bùng phát.

Trong khi đó, chủng virus Zaire phổ biến hơn, loại đã có vaccine phòng ngừa, là nguyên nhân gây ra phần lớn trong 16 đợt bùng phát Ebola trước đây tại Congo.

Cho đến nay, 74 bệnh nhân đã hồi phục sau khi mắc bệnh Ebola tại các khu vực miền Đông Congo và Uganda.

Các phương pháp điều trị thử nghiệm như kháng thể đơn dòng hiện đang được nghiên cứu và phát triển để điều trị chủng virus Ebola Bundibugyo. Đợt bùng phát tập trung chủ yếu tại tỉnh Ituri ở miền Đông Congo, nơi chiếm hơn 90% tổng số ca mắc.

Các ca bệnh cũng đã được ghi nhận tại các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu, đồng thời dịch đã lan qua biên giới sang Uganda, nơi ghi nhận 19 ca nhiễm và 2 trường hợp tử vong.

Theo Tiến sĩ Wessam Mankoula, công tác truy vết những người đã tiếp xúc với bệnh nhân vẫn là một thách thức lớn do khu vực này xa xôi, khó tiếp cận và tình hình an ninh tại tỉnh Ituri vẫn bất ổn.

Ông Mankoula cho biết với khoảng 800 ca bệnh đã được xác nhận, chúng tôi ước tính phải có từ 17.000 đến 35.000 người tiếp xúc cần được đưa vào danh sách theo dõi. Hiện tại, chỉ có khoảng 4.000 người tiếp xúc đã được xác định và đang được đánh giá, tương đương dưới 15% số người cần theo dõi.

“Chúng tôi vẫn còn rất xa mới có thể kiểm soát được tình hình của đợt bùng phát này”, ông Mankoula nói thêm.

Theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA), gần một triệu người đã phải di dời do nhiều năm xung đột tại tỉnh Ituri.

Điều này khiến công tác truy vết những người tiếp xúc với bệnh nhân Ebola trở nên vô cùng khó khăn, khi người dân phải chạy trốn các cuộc tấn công hoặc thường xuyên di chuyển trong một tỉnh rộng lớn với rừng rậm dày đặc, hệ thống đường sá kém phát triển và nhiều ngôi làng hẻo lánh có thể mất nhiều ngày mới tiếp cận được.

Công tác truy vết cũng gặp nhiều khó khăn đối với hàng nghìn công nhân khai thác mỏ thường xuyên di chuyển giữa các điểm khai thác hẻo lánh trong khu vực giàu tài nguyên khoáng sản này.

Theo Tiến sĩ Wessam Mankoula, trong tổng số hơn 900 triệu USD đã được cam kết để ứng phó với đợt bùng phát Ebola, mới chỉ có khoảng 90 triệu USD được giải ngân để hỗ trợ công tác chống dịch, khiến cuộc khủng hoảng hiện nay càng trở nên phức tạp hơn.

Africa CDC cho biết, ước tính cần 540 nhân sự để đối phó với đợt bùng phát này, nhưng đến nay họ mới chỉ có 84 người.

DUY HOÀNG