Tổng thống Zelensky gửi trả Huân chương Đại bàng Trắng cho Ba Lan

Tổng thống Volodymyr Zelensky quyết định gửi trả Huân chương Đại bàng Trắng, phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan, sau khi Warsaw thông báo thu hồi do tranh cãi liên quan đến lịch sử và lực lượng UPA.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/6 thông báo đã gửi trả Huân chương Đại bàng Trắng cho Ba Lan, động thái mới nhất trong căng thẳng ngoại giao giữa hai nước liên quan đến cách nhìn nhận lịch sử.

"Chúng tôi tin rằng Huân chương Đại bàng Trắng được trao vào năm 2023 là dành cho người dân và quân đội Ukraine. Điều này đã được tuyên bố vào thời điểm đó. Hôm nay, tôi gửi Huân chương lại cho Tổng thống Ba Lan", ông Zelensky viết trên mạng xã hội.

Nhà lãnh đạo Ukraine đăng kèm hình ảnh huân chương cùng giấy chứng nhận được đóng gói cẩn thận để gửi đến văn phòng Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki.

Ông Zelensky khẳng định Ukraine luôn biết ơn sự hỗ trợ mà Ba Lan dành cho nước này trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, ông cho rằng Kiev vẫn cần duy trì đối thoại cởi mở để tránh những cách diễn giải trái ngược về các giai đoạn lịch sử đau thương mà hai quốc gia từng trải qua.

Không chỉ ông Zelensky, hàng loạt chính trị gia Ukraine cũng có động thái tương tự. Các cựu tổng thống Leonid Kuchma, Viktor Yushchenko và Petro Poroshenko cũng thông báo sẽ trả lại Huân chương Đại bàng Trắng mà họ từng được trao.

Họ cho rằng căng thẳng hiện nay đang làm tổn hại những nỗ lực mà các thế hệ lãnh đạo trước đây đã dày công xây dựng nhằm cải thiện quan hệ giữa Kiev và Warsaw.

Ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng của Tổng thống Zelensky, cùng Ngoại trưởng Andrii Sybiha cũng tuyên bố từ bỏ những phần thưởng do Ba Lan trao tặng.

Loạt động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki ngày 19/6 quyết định thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng đã trao cho ông Zelensky.

Theo phía Ba Lan, nguyên nhân xuất phát từ việc Tổng thống Ukraine đổi tên một đơn vị quân đội thành "Những anh hùng UPA".

UPA là lực lượng nổi dậy dân tộc chủ nghĩa hoạt động trong thời kỳ Thế chiến II. Nhóm này từng chiến đấu chống phát xít Đức, lực lượng Liên Xô và cả các đơn vị Ba Lan.

Tại Ukraine, một bộ phận người dân coi UPA là biểu tượng của tinh thần dân tộc và cuộc đấu tranh giành độc lập khỏi Moskva. Tuy nhiên, tại Ba Lan, lực lượng này vẫn là chủ đề gây tranh cãi sâu sắc.

Warsaw cáo buộc các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine, trong đó có UPA, đã gây ra các vụ thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945 khiến khoảng 100.000 người Ba Lan thiệt mạng. Sau đó, hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi quyết định thu hồi huân chương của Tổng thống Nawrocki là "sai lầm chiến lược". Ông nhấn mạnh không có lãnh đạo nước ngoài nào có quyền áp đặt cách nhìn nhận lịch sử của họ lên Ukraine.

Trong khi đó, nhiều quan chức Ba Lan bày tỏ lo ngại căng thẳng hiện nay sẽ làm suy yếu quan hệ đồng minh giữa hai nước.

Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cho rằng bên hưởng lợi duy nhất từ cuộc tranh cãi về lịch sử và huân chương chính là Nga.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cũng nhận định quan hệ giữa Warsaw và Kiev đang đi theo hướng rất xấu, đồng thời cảnh báo việc căng thẳng leo thang giữa các đồng minh chỉ mang lại lợi ích cho đối phương.

Dù vậy, Tổng thống Nawrocki ngày 20/6 bác bỏ những chỉ trích này. Ông khẳng định quyết định thu hồi huân chương không liên quan đến Nga mà xuất phát từ việc lòng tự trọng của Ba Lan đã bị xúc phạm.

Việt Hùng