Thu hút FDI bước sang yêu cầu mới: Không chỉ thêm vốn mà cần thêm công nghệ

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại cuộc gặp các doanh nghiệp Trung Quốc đang đầu tư tại Việt Nam - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Từ “nhiều hơn” sang “chất lượng hơn”

Sáng 26/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc gặp gỡ các doanh nghiệp Trung Quốc đang đầu tư tại Việt Nam. Bên cạnh việc lắng nghe tình hình sản xuất, kinh doanh, khó khăn và kiến nghị của doanh nghiệp, cuộc gặp cho thấy rõ hơn những yêu cầu mới của Việt Nam đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn phát triển hiện nay.

Theo Thủ tướng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị; phấn đấu tăng trưởng hai con số trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng suất lao động làm nền tảng.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã xác định kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Trong bối cảnh đó, tư duy thu hút đầu tư cũng được đặt ra ở cấp độ mới. Thủ tướng nhấn mạnh, giai đoạn mới không chỉ đặt vấn đề hợp tác, đầu tư “nhiều hơn” mà phải “tốt hơn”, “chất lượng hơn” và “hiệu quả, thực chất hơn”.

Đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, Thủ tướng mong muốn tiếp tục xác định Việt Nam là địa bàn đầu tư, sản xuất, kinh doanh lâu dài; tăng cường đầu tư với chất lượng cao hơn, công nghệ tiên tiến hơn và sức lan tỏa lớn hơn; đồng thời phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp Việt Nam để khai thác tốt hơn tiềm năng và tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế.

Những lĩnh vực được gợi mở cũng phản ánh rõ định hướng này, từ kết nối hạ tầng chiến lược, đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc, đường sắt đô thị, logistics, cửa khẩu thông minh đến năng lượng sạch, chế biến, chế tạo hiện đại, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, 5G, dữ liệu lớn và các ngành công nghiệp mới.

Đầu tư phải tạo sức lan tỏa tới doanh nghiệp Việt

Một yêu cầu đáng chú ý khác là chất lượng FDI không chỉ được nhìn nhận qua công nghệ của dự án mà còn ở khả năng tạo liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước.

Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Trung Quốc chuyển mạnh đầu tư sang chất lượng, công nghệ, giá trị gia tăng và sức lan tỏa cao; đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo; tăng cường liên kết và tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng, nâng cao tỷ lệ nội địa.

Cùng với đó là yêu cầu chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực thực chất; đầu tư theo tiêu chuẩn xanh, bền vững; hoạt động với tầm nhìn dài hạn, chăm lo đời sống, quyền lợi chính đáng của người lao động và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội.

Các doanh nghiệp Trung Quốc đang đầu tư tại Việt Nam tham dự buổi gặp - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Đặc biệt, với những dự án quy mô lớn, yêu cầu không dừng ở lượng vốn đầu tư. Theo Thủ tướng, các dự án cần mang đến Việt Nam công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quản lý và các giải pháp có sức cạnh tranh quốc tế; tạo ra những công trình, sản phẩm chất lượng, hiệu quả và trở thành dấu ấn mới trong hợp tác giữa hai nước.

Cách tiếp cận này cho thấy hiệu quả của một dự án FDI ngày càng được nhìn nhận rộng hơn. Bên cạnh hiệu quả đối với nhà đầu tư, dự án cần đóng góp vào năng lực sản xuất, công nghệ, việc làm, ngân sách và sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, môi trường đầu tư và khả năng giải quyết những vướng mắc của doanh nghiệp tiếp tục là điều kiện quan trọng để giữ chân dòng vốn chất lượng cao.

Tại cuộc gặp, các doanh nghiệp Trung Quốc đánh giá cao môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng được cải thiện của Việt Nam, trong đó có những tác động tích cực từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, quy định trách nhiệm rõ ràng và tinh gọn quy trình.

Đối với các kiến nghị của doanh nghiệp, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xử lý theo tinh thần vấn đề đã rõ thì giải quyết ngay; vấn đề chưa rõ thì cùng làm rõ; thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó giải quyết triệt để. Những vấn đề liên quan nhiều cơ quan phải xác định rõ cơ quan chủ trì, thời hạn, trách nhiệm và kết quả.

Thu hút được nhiều vốn FDI vẫn có ý nghĩa đối với tăng trưởng. Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, quy mô vốn không còn là thước đo duy nhất. Công nghệ được đưa vào Việt Nam ở trình độ nào, bao nhiêu giá trị được tạo ra trong nước, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng và khả năng hình thành năng lực sản xuất mới sẽ ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng dòng vốn đầu tư.

Mai Thoa